Xây dựng cầu cảng K15

Ngay từ đầu những năm 60, rất nhiều gia đình ngư dân vùng Vạn Sơn, Vạn Hoa, Chùa Đông và các vạn chài lân cận đã tình nguyện rời nơi sinh sống lâu đời để dành trọn phần đất trong bán đảo cho bộ đội sử dụng. Bởi vậy, khi các chiến sĩ của Đại đội 7 vượt qua hàng trăm ki-lô-mét từ Thạch Thành-Thanh Hóa để đặt chân đến Đồ Sơn vào đầu tháng 5-1964 thì nơi đây đã thành một khu quân sự do Hải quân kiểm soát. CCB Tạ Duy Tiến, người từng trực tiếp tham gia xây dựng công trình lịch sử này nhớ về “nhiệm vụ đặc biệt” trong đời lính công binh của mình: “Điều rất dễ nhận thấy là công tác bảo mật ở đây chặt chẽ hơn mức bình thường. Nơi chúng tôi đóng quân cách xa khu dân cư 4km và chỉ có đúng một con đường độc đạo đi vào thì phải qua rất nhiều trạm gác của Hải quân. Ngoài ra, mỗi tiểu đội được cấp từ một đến hai giấy đi ra ngoài. Cứ thế, các chiến sĩ thay phiên nhau tận dụng 3 tiếng đồng hồ cho mỗi lần mua sắm đồ cá nhân.

Mỗi người một việc, chặt cây, giăng bạt, san bằng đất… chúng tôi nhanh chóng dựng các lán trại trên đồi làm nơi ăn ở trước khi bắt tay vào công việc. Đồ Sơn mùa hè nước biển xanh biếc… Khắp các ngọn đồi cây mọc um tùm, nên nơi đây được gọi là thung lũng Xanh. Về sau, khi trở lại Đồ Sơn, tôi lại thêm khâm phục tầm nhìn chiến lược của cấp lãnh đạo đã chọn vị trí này để xây dựng cầu tàu. Đứng ở trung tâm thung lũng nhìn quanh thấy 3 mặt đều là núi bao bọc. Nếu nhìn từ biển vào cũng khó phát hiện có một cầu tàu đang xây dựng ở đây. Tuy bây giờ vết tích còn lại của công trình chỉ là những chiếc cọc nằm ngổn ngang trên nền cát và đá, song vào thời điểm chúng tôi xây dựng, nước biển dưới chân thung lũng Xanh rất sâu, rất thuận lợi cho tàu ra vào.

Được thiết kế theo hình chữ T, cầu có trục dọc kéo từ đất liền ra biển dài 60m, trục ngang dài 20m và bề rộng mặt cầu là 6m. Nhiệm vụ của chúng tôi là phải dựng hai hàng cọc hai bên để làm mấu cầu, sau đó lát ván gỗ làm mặt cầu. Đại đội cố gắng tự túc những gì có thể để tránh lãng phí và bảo đảm chất lượng. Ngoài ván gỗ được chuyển từ nơi khác đến, còn lại toàn bộ cọc bê tông đều do chúng tôi tự làm lấy.

Nền địa chất dưới đáy biển quá nhiều đá lẫn trong cát khiến cho những cây cọc đã được máy “vồ”, đóng bao nhiêu lần mà vẫn không chịu xuống. Trước tình hình đó, Đại đội trưởng Đinh Đới phải trực tiếp lặn xuống khảo sát chân cọc sau đó quyết định dùng loại búa lớn có sức nén hai tấn để đóng cọc.

Không có cẩu xà lan, những cọc bê tông có chiều dài 12m được kéo, dựng đứng chỉ bằng sức người khiến cho nỗ lực của các chiến sĩ phải tăng lên gấp bội. Toàn Đại đội chia làm 3 ca, thay phiên nhau, động viên nhau khẩn trương làm việc 24/24 giờ để kịp tiến độ. Cái khó quên nhất với đám lính trẻ chúng tôi lúc bấy giờ là những con rệp “cứng đầu” luôn quấy rối giấc ngủ cả trưa lẫn tối. Nhưng khi trở lại công việc, nhìn động cơ đi-ê-zen xì khói, đẩy búa nẩy lên rồi bật xuống nén những chiếc cọc lần lượt đứng vững, thẳng hàng, ai cũng như thêm niềm vui, thêm háo hức với công việc…

Chỉ trong 3 tháng, các chiến sĩ của Đại đội 7 đã hoàn thành công trình và bàn giao lại cho Đơn vị 759 của Hải quân. Mãi sau này, những người lính nhiệt huyết ấy mới biết và thêm tự hào rằng họ đã tham gia xây dựng cảng K15, Km số 0 của Đường Hồ Chí Minh trên biển huyền thoại. Ý chí, quyết tâm trong lao động của các chiến sĩ Đại đội 7, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 83 Công binh như minh chứng cho một chân lý: Những chiến công huyền thoại đôi khi lại bắt đầu từ những công việc rất đỗi giản dị.