XÂY DỰNG HỢP TÁC HÓA NÔNG NGHIỆP, CHỐNG CHIẾN TRANH PHÁ HOẠI CỦA ĐẾ QUỐC MỸ, LÀM TRÒN NGHĨA VỤ CỦA HẬU PHƯƠNG VỚI TIỀN TUYẾN, GÓP PHẦN GIẢI PHÓNG MIỀN NAM, THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC (1965-1975)

Ngày 15/6/1965, đế quốc Mỹ bắt đầu ném bom đánh phá Nghĩa Lộ, đã gây một tâm lý lo lắng cho Nhân dân. Trước tình hình trên, chi bộ và chính quyền xã tuyên truyền, động viên Nhân dân trong toàn xã yên tâm sản xuất, chuyển sản xuất từ điều kiện hoà bình sang thời chiến, đồng thời tăng cường khả năng sẵn sàng chiến đấu và phục vụ chiến đấu. Lợi dụng tình hình chiến tranh, một số phần tử xấu phao tin, đồn nhảm gây tâm lý bất ổn trong nhân dân, trước thực trạng đó, cán bộ, đảng viên đã là những người tiên phong giải thích cho bà con hiểu.

Thực hiện Nghị quyết đại hội Đảng bộ huyện lần thứ IV, Chi bộ và chính quyền xã Khao Mang đã cụ thể hóa thành các nhiệm vụ cụ thể. Trong thời gian 10 năm (từ 1966 đến 1975) đã đạt được những kết quả sau:

Các tổ đổi công do Ủy ban nhân dân xã trực tiếp điều hành, cùng với cán bộ kỹ thuật của huyện tăng cường giúp xã áp dụng các phương pháp kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp mới như dùng cào cỏ, sục bùn, bón phân. Tuy canh tác chỉ được một vụ nhưng đã kết hợp với trồng thêm các loại cây màu. Song nạn đói vào thời điểm giáp hạt vẫn còn phổ biến, nhiều gia đình chỉ tập trung trồng cây thuốc phiện nên thiếu đói quanh năm rất khó khắc phục ngay được.

Xã triển khai các biện pháp đẩy mạnh chăn nuôi gia súc có sừng, nhưng thời kỳ này đàn gia súc, gia cầm tăng không đáng kể, nhất là đàn trâu chưa đáp ứng được nhu cầu về sức kéo, về thực phẩm và làm nghĩa vụ đối với Nhà nước.

Thực hiện chủ trương của Đảng và Chính phủ, Khao Mang đã xây dựng được 02 tổ hợp tác xã mỗi tổ có 10 hộ tham gia. Xã huy động nhân dân tham gia khai hoang ruộng bậc thang, mở rộng diện tích nương rẫy, trồng cây vụ đông. Tuy nhiên mới xây dựng được mô hình tổ đổi công trong sản xuất nông nghiệp là chủ yếu. Số hộ gia đình vào tổ đổi công không chiếm đại đa số như các xã khác trong huyện, vì tình trạng du canh, du cư vẫn là phổ biến trong thời kỳ này.

Mậu dịch quốc doanh phần nào đáp ứng được nhu cầu thiết yếu của Nhân dân như: Dầu thắp, diêm, muối ăn, vải và một số nhu yếu phẩm khác. Song hàng hóa còn ít, hình thức phân phối nên những loại hàng hóa không tự sản xuất được thiếu nhiều.

Công tác giáo dục đã có những khởi sắc mới, trường học tiếp tục được củng cố, kiện toàn. Chất lượng học và giảng dạy được nâng lên. Song điều kiện về trường lớp còn nghèo nàn, thiếu thốn. Tỷ lệ học sinh đi học còn thấp. Phong trào học bổ túc và xoá nạn mù chữ vẫn được duy trì song không thu hút được nhiều người tham gia nhất là phụ nữ và những người lớn tuổi. Tình trạng mù chữ và không biết nói tiếng phổ thông trong Nhân dân còn chiếm tỷ lệ cao. Các hủ tục lạc hậu vẫn còn ảnh hưởng khá nặng nề trong đời sống xã hội nhất là trong cưới xin và làm ma.

Công tác chăm sóc sức khoẻ Nhân dân được chú trọng. Đội vệ sinh phòng dịch của huyện về địa phương phun thuốc diệt muỗi, tuyên truyền vận động Nhân dân nằm màn tránh muỗi. Nhân viên y tế thôn bản tích cực vận động phụ nữ khi sinh nở đến trạm xá, vận động ăn ở vệ sinh, di dời chuồng gia súc xa nhà. Tuy nhiên, do điều kiện thuốc thiếu, trình độ của đội ngũ cán bộ y tế cơ sở còn nhiều bất cập, địa hình đồi núi dốc, giao thông đi lại khó khăn, nên số người được khám, chữa bệnh ở địa phương còn ít. Ốm đau vẫn còn cúng ma là phổ biến.

Mức hưởng thụ đời sống văn hoá tinh thần của bà con được cải thiện hơn trước. Đội chiếu bóng lưu động, và đội văn nghệ của huyện xuống các bản để chiếu phim, biểu diễn văn nghệ phục vụ nhân dân, nâng cao đời sống tinh thần cho bà con.

Công tác đào tạo cán bộ và xây dựng Đảng có nhiều tiến bộ so với trước đây. Một số cán bộ nhất là cán bộ chủ chốt của xã đã được đi học các lớp bồi dưỡng nâng cao kiến thức về quản lý và lý luận chính trị. Số đảng viên trong chi bộ được bổ sung thêm. Tuy nhiên, do điều kiện của một xã miền núi, nên trình độ của cán bộ xã còn hạn chế, thậm chí có đồng chí là cán bộ xã còn chưa nói thạo, viết thạo tiếng phổ thông, chữ phổ thông. Vì vậy việc tiếp thu, truyền đạt các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước còn hạn chế, ảnh hưởng rất nhiều đến phổ biến, tuyên truyền tinh thần chỉ thị, nghị quyết của Đảng tới Nhân dân. Những bất cập, khó khăn về trình độ quản lý, tổ đổi công, hợp tác xã của chính quyền xã còn nhiều yếu kém.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện mà trực tiếp là Chi bộ đảng và chính quyền, Nhân dân các dân tộc Khao Mang bước đầu xây dựng được một cuộc sống mới, đời sống vật chất và tinh thần có bước cải thiện. Đội ngũ cán bộ, đảng viên được trưởng thành trong quá trình thực hiện nhiệm vụ cách mạng.

Trong 2 cuộc kháng chiến của dân tộc, Nhân dân xã Khao Mang nói riêng, Nhân dân trong toàn huyện nói chung đã có những chiến công, những cống hiến trực tiếp về sức người và của cải vật chất; góp phần vào chiến công của dân tộc, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ Nhân dân, cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Mặc dù vẫn còn những tồn tại, yếu kém nhưng những thành tựu mà chi bộ, chính quyền và nhân dân Khao Mang đạt được đã góp phần tạo nên nền móng vững chắc bước vào thời kỳ cách mạng mới.