XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG, CHUẨN BỊ ĐÓN THỜI CƠ KHỞI NGHĨA GIÀNH CHÍNH QUYỀN (1940-1945)

Ngày 1/9/1939 chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng nổ. Thực dân Pháp ở Đông Dương thẳng tay đàn áp phong trào cách mạng, thủ tiêu các quyền tự do dân chủ. Tăng cường vơ vét nhân tài vật lực phục vụ cho chiến tranh ở chính quốc và "phòng thủ Đông Dương" bằng nhiều thủ đoạn tàn bạo như tăng thuế cũ, đặt ra nhiều thứ thuế mới: tổ chức lạc quyên, quốc trái, lập quỹ nghĩa sương, quỹ giúp đỡ mẫu quốc, bắt buộc nhân dân ta phải đóng góp; tổ chức bắt lính, đưa thanh niên ta sang Pháp đánh nhau với phát xít Đức để chết thay cho chúng... o naup ogn

Ở Duy Xuyên, tên tri phủ Nguyễn Sĩ Túc cùng bọn nha lại, mật thám tăng cường kiểm tra, đốc thúc hào lý, tộc biểu, xã đoàn quản lý chặt từng người dân, mặt khác tăng cường vơ vét, bắt lính, đàn áp. Chúng tổ chức các điểm gác, bắt dân ta thường xuyên canh phòng, kiểm tra nghiêm ngặt từng nhà, từng làng ấp, chúng cấm "quần tam" "tụ ngũ"; chúng khuyến khích các tổ chức tôn giáo hoạt động nhằm ru ngủ nhân dân và làm chỉ điểm cho chúng. Tổ chức Đảng nhiều nơi trong phủ bị vỡ.

Phong trào cách mạng ở Duy Sơn lúc bấy giờ cũng lâm vào thế hết sức khó khăn, nhiều đồng chí trong 3 chi bộ bị bắt (9/1939) và bị đưa đi giam cầm ở các nhà lao. Tuy nhiên, phong trào vẫn được duy trì do một số cán bộ cốt cán và quần chúng trung kiên chưa bị địch phát hiện vẫn tìm mọi cách liên lạc hoạt động hợp pháp như tập hợp những người thăm viếng tù chính trị (chủ yếu là phụ nữ) tổ chức quyên góp quà bánh thăm viếng, động viên các đồng chí bị bắt giam ở các nhà lao, qua đó nắm tình hình, trao đổi tin tức trong và ngoài nhà lao, củng cố tinh thần cách mạng cho nhau. Khi được tin bọn quan lại Nam triều mở phiên toà tại Thành Tỉnh để xử án tù cộng sản, trong đó ở Duy Sơn có 11 đồng chí. Các đồng chí cộng sản người Duy Sơn cũng như các đồng chí các xã, nhanh chóng liên lạc với các cơ sở cốt cán ở địa phương, vận động gia đình, thân nhân và quần chúng cảm tình đến dự phiên toà.