Xây dựng lực lượng từ những ngày đầu toàn quốc kháng chiến.
Vai trò chỉ đạo của đồng chí Đoàn Khuê trong việc xây dựng lực lượng vũ trang và thế trận chiến tranh nhân dân tại khu vực Khu 5 đầy gian khổ.
Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, chiến trường Nam Trung Bộ và Tây Nguyên (Khu 5) rơi vào tình thế vô cùng phức tạp. Quân Pháp xả súng quay lại xâm lược, miền Nam trở thành tiền tuyến lớn. Đồng chí Đoàn Khuê được giao nhiệm vụ làm Chính ủy Trung đoàn 63, rồi Phó Chính ủy Khu 5.
Chiến trường Khu 5 thời bấy giờ đối mặt với vô vàn khó khăn: Lực lượng ta còn non trẻ, vũ khí thiếu thốn nghiêm trọng, lại bị địch chia cắt giữa đồng bằng và Tây Nguyên. Với tầm nhìn chiến lược, đồng chí Đoàn Khuê nhận định: Phải dựa chắc vào dân, lấy nông thôn và núi rừng làm tựa, xây dựng lực lượng vũ trang 3 thứ quân (bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân tự vệ) thật vững mạnh.
Đồng chí trực tiếp băng rừng, lội suối xuống các thôn bản, cùng ăn, cùng ở, cùng làm với đồng bào các dân tộc Hrê, Ba Na, Xơ Đăng... để vận động quần chúng theo Đảng, thành lập các đội du kích du kích. Nhờ công tác dân vận xuất sắc và tư duy quân sự nhạy bén, đồng chí Đoàn Khuê đã góp phần xây dựng Khu 5 thành một căn cứ địa cách mạng kiên cường, tự túc được lương thực, tự sản xuất được vũ khí thô sơ để đánh địch.
Dưới sự chỉ đạo của đồng chí, lực lượng vũ trang Khu 5 đã liên tục tiến công, bẻ gãy nhiều cuộc càn quét lớn của quân Pháp, bảo vệ an toàn vùng tự do rộng lớn, tạo tiền đề cho những chiến thắng vang dội sau này trên chiến trường miền Trung.
