quansuvn | 
| Tự vệ thành Sài Gòn-Chợ Lớn những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp« Trả lời #7 vào lúc: 07 Tháng Tư, 2021, 09:12:54 am » |
Về phía tây và nam thành phố, khu Bắc Sơn xây dựng cơ sở ở vùng Cầu Kho và cầu Ông Lãnh. Đây là một địa bàn hết sức đông đúc dân cư, có chợ đầu mối quan trọng. Khu Võ Nhai đứng chân ở vùng Khánh Hội và Tân Thuận. Dân cư ở đây phần đông là người làm nghề khuân vác ở cảng Sài Gòn. Đội Tô Hiệu đứng chân ở vùng Lý Nhân, Vĩnh Hội chạy dài sang cầu Chữ Y. Tại xóm Củi, gần bưu điện Chợ Lớn có một tiểu đội gồm những người đạp xích lô, hoạt động trên địa bàn Chợ Lớn.
Ở Trung tâm thành phố, ngoài khu vực tự vệ Lạc An lấy quận 1, chợ Bến Thành làm địa bàn đứng chân, có tổ chức thêm một tiểu đội với lực lượng chủ yêu là công nhân chữa cháy trong khuôn viên chợ. Trong khu tập thể công nhân sở Hỏa Xa (dọc đường Boudonnet - nay là đường Lê Lai) có một tiểu đội hoạt động. Trong công xưởng Đô Thành (Atelier Municipale) có một tiểu đội tự vệ công nhân và sở Bưu điện thành phố cũng có một tổ tự vệ.
Về nhân sự, Tự vệ Thành tổ chức chủ yếu trong nội thành, lấy cán bộ học viên Truờng Quân chính Khu 7 và cán bộ chỉ huy quân sự từ các đơn vị giải phóng quân đưa về thành phố làm nòng cốt, dựa vào các đoàn thể quần chúng trong Mặt trận Việt Minh mà tuyển lựa, kết nạp đội viên. Nhờ vậy, thành phần nhân sự của Tự vệ Thành đa số là công nhân, nhân dân lao động, thợ thủ công, tiểu thương buôn bán trong các chợ, học sinh và trí thức yêu nước.
Các đồng chí Đào Văn Thực, Hoàng Trọng Khải, Nguyễn Danh Khôi, Nguyễn Hoài Nam, Nguyễn Vũ Linh, Như Thơ, Huỳnh Quang Tân, Huỳnh Văn Khai, Đoàn Cát, Lý Kỳ Nam, Hoàng Hữu Phúc, Nguyệt Lăng, Ngô Thanh Vân, Lương Minh Trí, Đỗ Văn Hanh... là những cán bộ chỉ huy đầu tiên của 15 khu và đội tự vệ. Đây là các đồng chí đã đóng góp rất nhiều thành tích; hầu hết từng bị địch bắt giam và hơn một nửa các đồng chí này đã hy sinh trong quá trình chiến đấu. Số bị địch bắt giam, khi ra tù, các đồng chí lại tiếp tục chiến đấu.
Những cuộc gặp gỡ, trao đổi công tác giữa các thành viên của tổ chức tự vệ phải tiến hành ở ngoài đường phố, thông qua liên lạc mà hẹn ngày giờ và địa điểm gặp nhau, không được sai hẹn đến quá 5 phút. Tuyệt đối bảo đảm nguyên tắc hoạt động độc lập, luôn đề phòng khi bị địch bắt, chịu đòn không nổi hoặc vì lý do gì đó dẫn địch đến bắt đồng chí mình. Đó là nguyên tắc tổ chức và hoạt động bí mật của Tự vệ Thành mà mọi cán bộ, chiến sĩ đều phải tuân thủ nghiêm túc. Tuy nhiên, trong quá trình hoạt động nội thành, cũng có những trường hợp ta bị tổn thất nặng nề. Nguyên nhân chủ yếu là không nghiêm chỉnh chấp hành các nguyên tắc bí mật.
Để đứng chân và hoạt động trong khu vực mình đảm trách, cán bộ và chiến sĩ Tự vệ Thành đã dựa hẳn vào nhân dân ở khu vực đó. Anh chị em đã xây dựng cho mình những cơ sở quần chúng cách mạng.
Vốn là những người sinh sống tại thành phố, vì vậy khi trở về hoạt động, xây dựng cơ sở mới, phần đông chiến sĩ Tự vệ Thành không mấy khó khăn. "Điểm tựa" của họ chính là người thân trong gia đình, như bố mẹ, anh, chị em, hoặc bạn bè khối phố... Với thuận lợi đó, mỗi cán bộ, chiến sĩ xây dựng từ hai đến ba cơ sở, theo phương châm có nhiều cơ sở càng đảm bảo an toàn cho mình.
Cơ sở quần chúng cách mạng là nơi anh chị em lưu trú, tránh địch khi bị địch theo dõi từ nơi khác. Đây cũng là nơi ăn ở khi chưa có công ăn việc làm hoặc tạm thời bị mất chỗ làm và là nơi anh chị em có thể tá túc chữa bệnh khi đau ốm. Nhân dân sẵn lòng nuôi dưỡng anh chị em trong tình quân dân cá nước và quan hệ họ hàng, bạn bè.
Cơ sở quần chúng cách mạng còn là nơi anh chị em có thể huy động phục vụ cho chiến đấu: làm giao liên, vận chuyển tài liệu, vũ khí, đi trinh sát nắm địch, nếu những việc đó hợp sức khỏe, khả năng của từng đối tượng. Tự vệ Thành đã dựa vào những đối tượng phục vụ trong các biệt thự, nhà riêng của sĩ quan hoặc công chức cao cấp của Pháp mà xây dựng cơ sở che chắn cho cán bộ, cất giấu tài liệu, vũ khí. Cơ sở tổ chức ở trong đồng bào người Hoa ở Chợ Lớn cũng là những nơi tương đối an toàn. Khi cần, Tự vệ Thành có thể lánh mặt từ Sài Gòn vào Chợ Lớn.
Ngoài các cơ sở thông thường của anh chị em xây dựng, Ban chỉ huy Thành bộ tự vệ còn xây dựng những cơ sở riêng biệt của mình, nhằm phục vụ chung cho những nhu cầu của đơn vị. Điển hình như bà Tư Nhiễm là một cơ sở rất quý của Tự vệ Thành. Bà Tư có một tiệm cơm bình dân, anh chị em liên lạc của Tự vệ Thành khi cần có thể đến ăn không phải trả tiền1 (Với những thành tích đóng góp to lớn cho cách mạng qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, bà Tư Nhiễm được Nhà nước phong tặng danh hiệu: Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân).
Ban chỉ huy Thành bộ Tự vệ cũng xây dựng cơ sở trong giới trí thức (đội ngũ giáo sư, luật sư, bác sĩ...) và giới công thương. Trạng sư Ngô Sách Vinh liên lạc với anh chị em tự vệ bị địch bắt giam cầm trong tù và biện hộ cho anh chị em khi bị đưa ra tòa xét xử. Bác sĩ Nguyễn Văn Diệp ngoài việc chữa trị thương tích và bệnh tình cho anh em, còn dành nhà riêng của mình làm nơi cất giấu tài liệu, vũ khí cho Tự vệ Thành. (Bác sĩ Nguyễn Văn Diệp nguyên là ủy viên trong Ủy ban kháng chiến quận Lái Thiêu, khi Pháp đánh rộng ra, bác sĩ được cử về nội thành hoạt động với Tự vệ Thành). Cả gia đình bác sĩ có tám người tham gia cách mạng. Đồng chí Quang (tức Lý) đại đội phó đại đội Quyết Tử - em ruột của bác sĩ Diệp đã hy sinh anh dũng trong khi làm nhiệm vụ. Bác sĩ Đặng Văn Hồ cũng là người chữa các vết thương và bệnh tật cho nhiều cán bộ của ta. Trong công thương gia có các cơ sở: ông Nam Tiến ở Tân Định, ông Định, ông Chiêu (tức Lâm Hải Học), ông Hai - chủ tiệm nước mắm cầu Ông Lãnh. Tại nhà hàng Long Vĩ, sát Khám Lớn, có ông Tôn Gia Sanh là cơ sở rất tin cậy của Tự vệ Thành. Gia đình ông bà Quảng Tê ở đường May-e (nay là đường Võ Thị Sáu) cũng là cơ sở vững chắc của Tự vệ Thành. Gia đình cụ Vũ Đình Tân là nơi anh chị em Tự vệ Thành và sau này là anh chị em 10 Ban công tác thành thường đến chữa bệnh, điều trị vết thương, nhất là thương tích nội tạng do bị địch tra tấn trong tù. Gia đình bác Hai Quyến cùng người em ruột là bác Ba Hơn đều là những người đã giúp đỡ tận tình Tự vệ Thành và sau này là Ban chỉ huy 10 Ban công tác thành. Bà Hoàng Thu Yến đã nhường toàn bộ nhà mình để cán bộ Tự vệ Thành làm việc và làm trụ sở bí mật của trung đội Minh Khai. Ông Nguyễn Văn Chính là cơ sở có công nuôi dưỡng, che giấu một số cán bộ, chiến sĩ Tự vệ Thành bị lộ trong quá trình hoạt động ở nội thành. Nhà ông Chính ở Giồng Ông Tố là cơ sở tin cậy của đội Tô Hiệu. Nhà bà Ký Vỹ lúc đầu ở gần cầu Chữ Y, sau chuyển về ngã ba cầu Công, quận 4 là nơi cất giấu nhiều tài liệu, lựu đạn của tự vệ. Bà còn có công nuôi dưỡng, che giấu nhiều cán bộ, chiến sĩ tự vệ hoạt động. Cụ Kim (tức Tiêu) ở 14 Thủ Khoa Huân cũng là một trong những cơ sở tin cậy của trung đội Minh Khai...
Để tách Tự vệ Thành ra khỏi dân, triệt nguồn cung cấp vật chất và chỗ dựa tinh thần, địch tăng cuờng đánh phá cơ sở của ta. Cuộc đấu tranh về tổ chức giữa ta và địch, lúc này chủ yếu là cuộc đấu tranh bảo vệ cơ sở cách mạng, chống lại sự đánh phá của địch. Nhiều trường hợp cán bộ của ta thoát khỏi sự vây bủa lùng bắt của địch nhưng cơ sở lại bị tổn thất. Đồng bào cơ sở cũng bị địch bắt, bị tra tấn, tù đày, bị địch tịch thu tài sản, có khi còn bị địch thủ tiêu. Không có cơ sở quần chúng cách mạng, Tự vệ Thành không thể tồn tại và không thể tổ chức đánh địch có hiệu quả. Bởi vậy, tự vệ Thành luôn xem những chiến công của mình trên mọi lĩnh vực: tổ chức lực lượng, thực hành đánh địch... đều là những chiến công của đồng bào cơ sở. |
Logged
