XE TĂNG TIẾN LÊN GIỮA TRUNG TÂM HỎA LỰC (1)

Từ ngày còn bé, tôi đã quen với tiếng ho khẽ của ông mỗi khi trái gió. Cha tôi bảo đó là di chứng của những năm tháng ông sống cùng xe tăng giữa chiến trường. Nhưng mãi tới khi đủ lớn để hiểu, tôi mới hình dung được thế nào là “trung tâm hỏa lực” mà ông thường nhắc tới.

Ông Liêm kể lại, sau khi đánh chiếm các cứ điểm vòng ngoài, mũi tiến công gồm ba xe tăng nhận lệnh thọc thẳng vào thị xã theo hướng ngã ba Tư Hiền – trại Lê Lợi. Nội đô Phước Long lúc ấy là nơi địch tập trung lực lượng rất mạnh, các ổ súng chống tăng bố trí chồng lớp, có công sự kiên cố và được chi viện hỏa lực bắn thẳng từ nhiều phía. Đối với lính tăng, tiến vào đó chẳng khác nào đưa ngực ra hứng bão thép.

Buổi trưa ngày 2.1.1975, bộ binh đi cùng xe thương vong nhiều. Một xe bạn hết đạn buộc phải lùi lại, xe còn lại kẹt pháo. Chỉ còn 363 với số đạn ít ỏi. Trong buồng xe chật hẹp, tiếng máy gầm lên át cả tiếng tim đập. Lái xe bám vô lăng, pháo thủ căng mắt qua kính ngắm, còn ông – trưởng xe – phải quan sát toàn cảnh, tính từng mét cơ động.

Ông bảo tôi hình dung: mỗi khi pháo địch bắn trúng vỏ, cả chiếc xe rung giật như bị ai dùng búa tạ nện vào. Mùi thuốc súng khét lẹt, khói xăng dầu quện với hơi nóng của động cơ làm cổ họng rát bỏng. Thép thì dày, nhưng con người bên trong vẫn mong manh. Dẫu vậy, 363 không được phép dừng lại. Sau lưng xe là anh em bộ binh đang cần một điểm tựa để bám theo, là niềm tin của cả đơn vị vào mũi đột phá.

Quyết định của ông khi ấy rất rõ ràng: lợi dụng các dãy nhà che sườn, cơ động zigzag để tránh đạn bắn thẳng, ưu tiên diệt những mục tiêu then chốt nhất. Pháo thủ bắn từng phát thật chắc, không phung phí một viên. Lái xe nghe lệnh như nghe tiếng gọi của chính gia đình mình. 363 vừa tiến vừa nghi binh, có đoạn dừng lại vài chục giây nhử địch lộ khỏi công sự rồi bất ngờ nổ súng. Sự linh hoạt ấy làm địch rối loạn, không giữ được thế cố thủ.

Tôi hỏi ông có sợ không. Ông cười hiền: “Sợ chứ, nhưng người chỉ huy phải chôn nỗi sợ xuống đáy giày.” Ông tin vào tay lái của đồng đội, tin vào phát bắn của pháo thủ, và tin rằng chỉ cần 363 tới được trục đường chính, bộ binh sẽ theo sau như dòng nước tìm được lối. Niềm tin ấy mạnh hơn số đạn trên xe.

Đến chiều, khi lực lượng ta được tăng cường, bộ binh theo dấu xích 363 tràn vào, thị xã hoàn toàn được giải phóng. Lá cờ chiến thắng tung lên giữa trung tâm nội đô, nơi vài giờ trước còn đặc kín hỏa lực địch. Anh em bước xuống khỏi xe mà chân ai cũng run – cái run của những con người vừa đi qua lằn ranh sinh tử để viết tiếp vận mệnh trận đánh.

Chiến thắng Phước Long mở ra tiền đề chiến lược cho các chiến dịch kế tiếp, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Nhưng trong câu chuyện gia đình tôi, ý nghĩa gần nhất lại nằm ở hình ảnh chiếc xe tăng tiến lên giữa trung tâm hỏa lực, nơi thép và người đã dựa vào nhau mà sống, mà thắng.

Sau này ông còn cùng 363 đi qua Xuân Lộc, đánh chiếm Trạm Bom, sân bay Biên Hòa… Mỗi trận là một lần đối mặt với cái chết, nhưng ông luôn nhắc tới niềm tin đồng đội như ngọn đèn trong căn nhà nhỏ. Năm 1987 về hưu, ông trở lại đời thường với thương tật nặng, nhưng vẫn minh mẫn, tham gia Hội Cựu chiến binh, kể chuyện cho lớp trẻ.

Tôi hiểu rằng khoảnh khắc năm 1975 không chỉ định đoạt số phận Phước Long, mà còn định đoạt cách ông sống suốt phần đời còn lại: sống tiếp cuộc đời của những đồng đội đã ngã xuống, để chúng tôi – thế hệ hôm nay – biết trân trọng từng mái nhà yên bình.