“Xếp bút nghiên” theo tiếng gọi non song Người sống mãi với lời thề phụng sự
Cựu chiến binh Dương Quốc Việt
Năm 1972, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước bước vào giai đoạn cam go nhất, không khí sục sôi của phong trào “Xếp bút nghiên lên đường” đã lan tỏa đến từng lớp học của Trường Phổ thông cấp 3 Quốc Oai (xã Quốc Oai, TP Hà Nội). Trong những buổi nói chuyện về chiến tranh, về trách nhiệm với Tổ quốc, ngọn lửa yêu nước đã được thắp lên trong trái tim những người học trò còn ngồi trên ghế nhà trường. Với chàng trai 18 tuổi Dương Quốc Việt, khi đó đang học lớp 8, tiếng gọi ấy còn mãnh liệt hơn cả tiếng trống trường. Không một chút do dự, ông cùng ba người bạn khác trong lớp tự tay viết những lá đơn tình nguyện, xin được ra trận.
Vấp phải sự phản đối quyết liệt của gia đình, nhưng với lý lẽ của riêng mình, ông quả quyết: “Việc học hành thì sau này học cũng được. Trong lúc đất nước như thế này, mình nên có trách nhiệm”. Cứ thế, tháng 5-1972, chàng thanh niên chỉ nặng 38kg ngày ấy đã hăm hở lên đường, gia nhập Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 24, Sư đoàn 304, tham gia nhiều trận đánh lịch sử.
Với ông, ký ức in sâu nhất trong tâm trí là những trận đánh ác liệt ở điểm cao 1062 Thượng Đức (xã Đại Lãnh, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam - nay là xã Thượng Đức, TP Đà Nẵng), nơi mà cả hai bên đều dồn toàn lực, biến quả đồi thành một “cái cối xay thịt” đúng nghĩa. Chính tại đây, ông đã chứng kiến anh Thắng, người đồng đội thân thiết từ thuở thiếu thời ở xã Sài Sơn (nay là xã Quốc Oai, TP Hà Nội), ngã xuống ngay trước mắt mình.
“Lúc đó đang ác liệt, không thể nào ra cứu bạn được. Khi ngưng tiếng súng rồi mới bò ra kéo xác bạn vào” ông nghẹn ngào. Nỗi đau mất mát chưa nguôi, ông lại phải trải qua một đêm dài nằm trong hang cùng thi thể của ba đồng đội khác đã hy sinh, chờ đơn vị vận tải đến đưa các anh về. Những ký ức đó đã tạc vào tâm trí người lính trẻ những vết sẹo không bao giờ lành, ghi lại sự ác liệt và khắc nghiệt của chiến tranh để đổi lấy độc lập, tự do của đất nước.
Bản thân ông cũng đã hai lần bị định mệnh thử thách bằng lằn ranh sinh tử. Lần đầu cũng chính tại Thượng Đức năm 1973 khi bị mảnh cối pháo găm vào tay và chân. Vết thương khiến ông phải rời xa mặt trận suốt hai tháng trời.
Lần thứ hai, cũng là lần để lại nỗi tiếc nuối lớn nhất, là vào ngày 26-4-1975, khi cánh quân của ông chỉ còn cách Sài Gòn chừng 40-50 cây số. Một viên đạn oan nghiệt đã khiến ông lỡ hẹn với ngày toàn thắng, để lại một nỗi tiếc nuối khôn nguôi và tấm thẻ thương binh 41%.
Giã từ chiến trường, ông trở về với những ngã rẽ của đời thường. Ước mơ trở thành bác sĩ dang dở vì thiếu đúng 1 điểm thi, năm 1981, ông chuyển sang công tác ngành tài chính tại Phòng Tài chính của thị xã Hà Đông (nay là phường Hà Đông, TP Hà Nội) và lặng lẽ cống hiến cho đến ngày nghỉ hưu (năm 2015).
