Xin cảm ơn người - những tượng đài bất tử
Trong lĩnh vực âm nhạc và nghệ thuật, nhiều thập kỷ qua các nghệ sĩ, nghệ nhân đã dành trọn tình cảm kính trọng và yêu thượng với các mẹ Việt Nam anh hùng. Thơ, ca, nhạc, họa luôn có chủ đề về mẹ Việt Nam anh hùng.
Về âm nhạc, có nhiều nhạc sĩ tài danh đã tích lũy, dồn nén nhiều cảm xúc để sáng tác nên những bài hát đầy xúc động về mẹ như : “Đất nước” của Phạm Minh Tuấn”, “Tấm áo mẹ vá năm xưa” của Nguyễn Văn Tý, “Huyền thoại mẹ” của Trịnh Công Sơn, “Hãy yên lòng mẹ ơi” của Lữ Nhất Vũ, “Về thăm mẹ” của Trần Trung, “Người mẹ Quảng Nam” của Doãn Nho, “Người mẹ của tôi” của Xuân Hồng”, “Hát về người mẹ của tôi” của An Thuyên, “Giai điệu Tổ quốc” của Trần Tiến…
Về hội họa, có rất nhiều họa sĩ đã dành sự tinh tế của đôi mắt, sự đa cảm của trái tim, tâm hồn và những đôi tay tài hoa cho các bức tranh từ tranh sơn mài, sơn dầu, tranh trên giấy gió đến cả tranh trên cát, phù điêu trên những bức tường đá... khắc họa khuôn mặt của những người bà, người mẹ, người vợ mất cha, mất chồng, mất con trong chiến tranh.
Hè năm 2024, trong một lần ra Hà Nội, tôi đã dành nhiều thời gian ghé thăm Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam. Một không gian mà tôi đã phải dừng lại rất lâu, xem từng hình ảnh, lặng lẽ đọc từng dòng chữ chú thích về 1 bộ tác phẩm tranh vẽ đồ sộ về Mẹ Việt Nam Anh hùng của nữ họa sĩ Đặng Ái Việt, quê ở Tiền Giang.
Tôi vô cùng khâm phục một người phụ nữ nhỏ bé đất Nam bộ, đã 76 tuổi mà miệt mài, rong ruổi trên chiếc xe máy cũ, thực hiện những cuộc hành trình suốt chiều dài của đất nước để tìm kiếm, gặp gỡ và vẽ ký họa chân dung các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng.
Khi hỏi lý do, động lực nào giúp bà làm được điều kỳ diệu như vậy, họa sĩ Đặng Ái Việt chỉ khiêm tốn trả lời: “ Không ai phân công tôi vẽ Mẹ Việt Nam anh hùng. Trái tim tôi phân công. Tôi sẽ vẽ chân dung các mẹ Việt Nam anh hùng khi trái tim tôi còn đập trong lồng ngực.Tôi đi vẽ Bà mẹ Việt Nam Anh hùng là tôi đang trả món nợ ân tình”.
Về kiến trúc, công trình nổi bật nhất, ấn tượng nhất và xúc động nhất là Tượng đài Bà mẹ Việt Nam anh hùng tại thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam, được lấy nguyên mẫu từ Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ…
