XÓM ĐỎ VÂN XUYÊN
Xóm Đỏ Vân Xuyên vốn là tên Xóm Đá Vân Xuyên thuộc xã Hoàng Văn Thụ, huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang - một cơ sở cách mạng trung kiên trong ATK của Trung ương Đảng và Xứ ủy Bắc Kỳ. Sở dĩ xóm Đá được đổi tên là xóm Đỏ là từ sự kiện sau:
Ngày 19-11-1942, Trung ương mở lớp huấn luyện chính trị cho cán bộ các tỉnh tại nhà ông Nguyễn Văn Chế (tức Hưu) do đồng chí Trường Chinh, Tổng bí thư Đảng ta trực tiếp giảng dạy. Lớp học sắp kết thúc thì ngày 21-11 mật thám Pháp ập tới vây bắt. Đồng chí Trường Chinh thường làm việc rất khuya nhưng dậy rất sớm để chuẩn bị tài liệu. Bỗng nghe tiếng chó sủa ngoài cổng làng, le lói ánh đèn pin, phán đoán có chuyện chẳng lành, đồng chí đã tổ chức cho lớp học sơ tán. Còn đồng chí được nhân dân tìm mọi cách che giấu và chuyển ra khỏi khu vực nguy hiểm, sang So Quýt, Tiên Thù, huyện Phổ Yên. Tại đây, đồng chí được một gia đình cơ sở là ông Lý Sần (tức Ngô Văn Luân) bảo vệ an toàn.
Sau cuộc vây bắt đồng chí Trường Chinh và các cán bộ của Đảng ta ta thất bại, mật thám Pháp đã lùng sục, bắt bớ, tra tấn dã man những người che chở, giúp đỡ, bảo vệ cán bộ, đảng viên của Đảng. Chúng bắt ông Chế tra khảo dã man ngay giữa sân nhà bằng roi da; tra tấn nhục hình hai người em gái của ông hòng uy hiếp, khủng bố tinh thần nhân dân. Mặc cho kẻ thù điên cuồng tra tấn đến chết đi sống lại nhiều lần, nhưng ông Chế, gia đình và bà con trong xóm, ngoài làng Vân Xuyên vẫn quyết không khai, không để lộ tí gì về tổ chức cách mạng, một lòng một dạ trung thành sắt son với Đảng.
