XUÂN ẤY – DƯỚI VƯỜN MĂNG CỤT LÁI THIÊU

Mùa Xuân 1968, tôi cùng đi với Trung đoàn 12 - Công trường 7 (Sư đoàn 7) Quân giải phóng Miền Đông Nam Bộ xuống chiến đấu ở miệt vườn Lái Thiêu, cửa ngõ Tây Bắc Sài Gòn.

Dẫn đường cho đơn vị chúng tôi là các nam nữ dân quân du kích địa phương. Sau mấy đêm luồn qua các đồn bốt, các ổ phục kích, các làn đạn pháo của địch, chúng tôi mới đến được ấp Bình Nhâm - Lái Thiêu - Một miệt vườn nổi tiếng về trái cây của Miền Nam.


Trên đường hành quân phải luôn luôn giữ bí mật, không được để lộ ra một tý gì về bộ đội chủ lực đang chuyển quân. Đơn vị phải phân công người đi sau cùng kéo một cành cây to, có nhiều lá để quét hết dấu dép bộ đội. Càng xuống vùng sâu, càng phải thận trọng hơn. Khi còn cách ấp khá xa, chúng tôi đã phải tháo dép cao su ra, xách tay, đi chân không. Đường vào ấp là một con đường rộng và như có rải đá răm hoặc đất sỏi ruồi, làm chân dẫm lên đau nhói. Chúng tôi cứ phải dúm 5 đầu ngón chân vảo, ma bước cho đỡ đau. Ấy thế mà các cô du kích giao liên cứ bước đi thoăn thoắt, chúng tôi phải ráng hết sức mới theo kịp. Dường như các cô gái đã quen với con đường này hay vì vui với công việc và nhiệm vụ được dẫn đường cho bộ đội Miền về đánh giặc trên quê hương mình trong mùa xuân này nên các cô quên cả gian khổ, mệt nhọc, vất vả.


Đưa bộ đội vào đến giữa ấp, các cô bảo chúng tôi dừng lại và nói:

- Mấy anh, mấy chú ơi! Đây là chỗ tạm ém quân của chúng ta, đêm mai sẽ đi tiếp. Giờ mấy anh, mấy chú tản vào hai bên vườn và khẩn trương đào hầm đi, ở đây gần bót địch, chung bắn phá dữ lắm.

Mặc dầu lưng còn ướt đẫm mồ hôi, chúng tôi đã phải bắt tay ngay vào đào hầm.

Lần đầu tiên xuống miệt vườn Lái Thiêu, nên nhìn cái gì cũng lạ lẫm, lạ lẫm nhất là vườn cây đóng quân. Trước đây đã từng nghe nói Miền Nam có măng cụt, sầu riêng ngon lắm, nay đứng dưới vườn cây vẫn chưa biết là cây gì. Khi hỏi ra đây chính là vườn măng cụt.. Nhiều chiến sĩ còn ngỡ ngàng nói với nhau: “Thế mà mình cứ nghĩ cây măng cụt giống như cây măng tre, măng nứa người ta chặt cụt đi, để ra cây măng mới ăn ngon hơn, hóa ra lại loại cây này". Rồi cứ trố mắt nhìn cười khúc khích.


Vào mùa xuân vườn măng cụt xanh tốt lạ thường. Cây cỏ tán lá dầy và xanh rậm rì. Cành đâm ngang tỏa ra như cành bứa nhưng không chống ngược lên, mà lại xòa ngang xuống. Cành cây nọ vươn dài, nối với cành kia, vườn nọ nối với vườn kia làm thành một thảm xanh dầy đặc. Ánh sáng khó vượt qua được kẽ lá, làm đất dưới gốc cây bị cớm nắng, hầu như không có cỏ và quang đãng. Dưới con mắt người lính thì đây là một địa hình che khuất khá lý tưởng nhưng lại là nơi rất dễ để cho địch nghi có "Việt cộng" đóng quân và là mục tiêu để chúng bắn phá.


Đất ở vùng này mềm dễ đào nhưng lại rất sẵn nước, chỉ cần đào lớp xẻng thứ hai, là đã có nước tràn vào. Vì thế không thể đào hầm sâu được. Tất cả phải làm hầm nổi, phải dùng cây chuối làm kèo chữ A, rồi đắp đất dầy xung quanh, tựa như cái áo giáp tam giác bằng đất, chủ yếu để tránh sát thương, khi mảnh bom, mảnh pháo văng tới. Nếu trúng bom, trúng pháo thì cũng khó tránh khỏi cái chết.


Chúng tôi chưa đào xong hầm thì địch đã mò tới nổ súng. Thế là suốt từ 5 giờ sáng hôm đó cho đến tối mịt - Một trận chiến đấu ác liệt đã diễn ra ngay trên mảnh đất Bình Nhâm nay. Địch đã nhiều lần điên cuồng dùng phi pháo đánh phá dữ dội và thúc giục bộ binh liều mạng xông lên, nhưng vẫn bị đánh bật ra khỏi trận địa - Cuối cùng chúng đã phải tháo chạy.


Trận đánh vừa kết thúc, khói bom, mùi thuốc súng còn khét lẹt, đã thấy từng đoàn du kích, thanh niên xung phong quần áo bà ba đen, kéo đến phối hợp với bộ đội giải quyết chiến trường. Tốp làm chính sách, tốp tải đạn, tải thương, tốp dẫn đường cho bộ đội tiếp tục hành quân. Mặc cho nhà cháy, cây đổ ngổn ngang, trông thật xót xa, nhưng đồng bào và chị em miệt vườn vẫn không hề nao núng. Đồng bào và chị em vẫn động viên bộ đội:

- Bữa nay đằng mình đánh lớn, nên chúng cũng phải quậy phá chứ! Có ráng chịu cực lúc này, mai mốt mới có tự do độc lập; tự do rồi, ta lại xây nhà, trồng cây lo gì mấy chú.

Những lời nói của đồng bào thật mộc mạc, giản dị - Mộc mạc giản dị như cơm ăn nước uống hàng ngày nhưng hồn nhiên và chứa đựng cả một niềm tin mãnh liệt. Bởi vì giữa lúc đang còn tràn ngập lửa đạn ngay trên quê hương mình, ai dám đoán biết ngày nào mình sẽ thắng nhưng họ vẫn tin. Thế rồi niềm tin ấy đã thành sự thật. Chỉ sau 7 năm - Mùa xuân năm 1975 miền Nam đã hoàn toàn giải phóng.


Và hôm nay, sau gần 30 năm, tôi trở lại miệt vườn Lái Thiêu dấu vết của chiến tranh gần như đã được xoá hết. Nhà cửa đã xây lại đàng hoàng, hố bom đã được san lâp, trồng cây mới. Vườn đã xanh, giờ càng xanh hơn với bao hoa thơm, trái ngọt của sầu riêng, măng cụt.


Bất giác làm tôi bồi hồi nhớ lại mùa xuân năm 1968 - Mùa xuân thật bĩ cực nhưng hào hùng của miệt vườn Lái Thiêu, của Sài Gòn và cả miền Nam năm ấy. Có mùa xuân của sự hy sinh, mới có mùa xuân 1975 – mới có mùa xuân 1998 - Mùa xuân của mầu xanh vô tận và bất diệt - Mùa xuân chuẩn bị bước vào thế kỷ 21 rạng rỡ của dân tộc.