Xuân Mậu Thân 1968 – Cuộc tổng tiến công làm rung chuyển nước Mỹ
Đầu năm 1968, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam đã bước vào giai đoạn vô cùng quyết liệt. Sau nhiều năm đưa quân viễn chinh và vũ khí hiện đại vào miền Nam, Mỹ tin rằng họ đang dần giành được ưu thế trên chiến trường. Chiến lược “Chiến tranh cục bộ” được Mỹ triển khai với hàng chục vạn lính Mỹ, quân đồng minh và quân đội Sài Gòn tham chiến. Những cuộc hành quân quy mô lớn, bom đạn và chất độc hóa học được sử dụng khắp miền Nam nhằm tiêu diệt lực lượng cách mạng. Tuy nhiên, dù có ưu thế vượt trội về quân sự, Mỹ vẫn không thể khuất phục được ý chí chiến đấu của nhân dân Việt Nam. Trong bối cảnh ấy, Trung ương Đảng quyết định mở một cuộc tổng tiến công và nổi dậy trên toàn miền Nam nhằm giáng đòn mạnh vào ý chí xâm lược của Mỹ, làm lung lay chính quyền Sài Gòn và tạo bước ngoặt cho cuộc kháng chiến. Kế hoạch được chuẩn bị bí mật trong thời gian dài. Lực lượng cách mạng âm thầm đưa quân, vũ khí và cán bộ vào các đô thị lớn. Nhiều chiến sĩ biệt động sống bí mật ngay giữa lòng Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng và các thành phố khác để chuẩn bị cho giờ phút nổ súng. Đêm giao thừa Tết Mậu Thân năm 1968, khi nhiều binh lính đối phương còn nghĩ rằng sẽ có thời gian ngừng bắn dịp Tết, cuộc tổng tiến công bất ngờ bùng nổ trên khắp miền Nam. Rạng sáng ngày 31 tháng 1 năm 1968, tiếng súng đồng loạt vang lên tại hàng chục thành phố, thị xã và căn cứ quân sự lớn. Từ Sài Gòn, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ đến Pleiku, Kontum, quân giải phóng đồng loạt tiến công. Đó là cuộc tiến công quy mô lớn chưa từng có trong lịch sử chiến tranh Việt Nam lúc bấy giờ. Tại Sài Gòn, các đội biệt động và lực lượng vũ trang cách mạng tấn công nhiều mục tiêu quan trọng như Dinh Độc Lập, Bộ Tổng tham mưu quân đội Sài Gòn, Đài phát thanh, sân bay Tân Sơn Nhất và đặc biệt là Đại sứ quán Mỹ. Hình ảnh chiến sĩ giải phóng chiến đấu ngay trong khuôn viên Đại sứ quán Mỹ giữa trung tâm Sài Gòn khiến cả thế giới chấn động. Người dân Mỹ lần đầu tiên nhận ra rằng cuộc chiến mà chính phủ Mỹ tuyên bố đang “kiểm soát được” thực tế vẫn vô cùng khốc liệt và chưa có lối thoát. Ở Huế, quân giải phóng và lực lượng nổi dậy chiếm giữ phần lớn thành phố suốt nhiều tuần liền. Lá cờ của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay trên kỳ đài Huế giữa những ngày chiến đấu ác liệt. Khắp các đô thị miền Nam, quân và dân cách mạng đồng loạt nổi dậy phối hợp với lực lượng vũ trang tấn công vào hệ thống chính quyền và quân sự của Mỹ – Sài Gòn. Cuộc chiến diễn ra vô cùng dữ dội. Nhiều chiến sĩ biệt động chiến đấu đến viên đạn cuối cùng trong những ngôi nhà giữa lòng đô thị. Có những đơn vị gần như hy sinh toàn bộ sau khi hoàn thành nhiệm vụ. Ở Sài Gòn, nhiều cơ sở bí mật nuôi giấu cán bộ bị lộ. Nhiều gia đình yêu nước chấp nhận hy sinh để bảo vệ lực lượng cách mạng. Mặc dù chịu tổn thất lớn và chưa giữ được các đô thị lâu dài, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 vẫn tạo ra bước ngoặt cực kỳ quan trọng của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Về quân sự, Mỹ và chính quyền Sài Gòn chịu tổn thất nặng nề về lực lượng và tinh thần. Nhưng ý nghĩa lớn nhất của Mậu Thân 1968 nằm ở tác động chính trị và chiến lược. Cuộc tiến công đã làm phá sản chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ, đồng thời khiến dư luận nước Mỹ và thế giới chấn động. Nhiều người dân Mỹ bắt đầu phản đối chiến tranh Việt Nam mạnh mẽ hơn. Các cuộc biểu tình chống chiến tranh lan rộng khắp nước Mỹ. Chính quyền Mỹ buộc phải xuống thang chiến tranh. Ngày 31 tháng 3 năm 1968, Tổng thống Mỹ Lyndon B. Johnson tuyên bố hạn chế ném bom miền Bắc Việt Nam và chấp nhận đàm phán với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Paris. Đồng thời, ông cũng tuyên bố không tái tranh cử tổng thống. Đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy Mỹ đã rơi vào khủng hoảng chiến lược sau Mậu Thân 1968. Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân trở thành một trong những sự kiện quan trọng nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Dù phải chịu nhiều hy sinh, quân và dân Việt Nam đã chứng minh cho thế giới thấy ý chí chiến đấu phi thường của mình. Những ngày Tết Mậu Thân năm ấy đã đi vào lịch sử như một mùa xuân rực lửa — mùa xuân mà tiếng súng của nhân dân Việt Nam vang lên giữa các đô thị miền Nam, làm rung chuyển không chỉ chiến trường Việt Nam mà cả chính trường nước Mỹ. Từ bước ngoặt ấy, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc Việt Nam tiến dần tới thắng lợi cuối cùng vào mùa xuân năm 1975.
