Xuân Thủy - Người học trò xuất sắc của chủ tích Hồ Chí Minh

BÀI VIẾT: ĐỒNG CHÍ XUÂN THỦY - NGƯỜI HỌC TRÒ XUẤT SẮC CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH

"Ngòi bút cũng là vũ khí sắc bén trong sự nghiệp cách mạng." Tư tưởng ấy của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành kim chỉ nam cho nhiều thế hệ những người làm báo cách mạng Việt Nam. Trong số những người học trò ưu tú của Người, đồng chí Xuân Thủy là một tấm gương tiêu biểu. Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, ông vừa là nhà báo tài năng, nhà tổ chức báo chí xuất sắc, vừa là nhà ngoại giao lỗi lạc, góp phần quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng đất nước. Với trí tuệ, bản lĩnh và nhân cách cao đẹp, đồng chí Xuân Thủy đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử báo chí, ngoại giao và cách mạng Việt Nam.

Đồng chí Xuân Thủy, tên khai sinh là Nguyễn Trọng Nhâm, sinh ngày 2 tháng 9 năm 1912 tại làng Hòe Thị, nay thuộc phường Phương Canh, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, ông tham gia hoạt động yêu nước từ khi còn rất trẻ và nhiều lần bị thực dân Pháp bắt giam. Dù trong hoàn cảnh tù đày hay hoạt động bí mật, ông vẫn luôn kiên định với con đường cách mạng, coi ngòi bút là vũ khí để thức tỉnh lòng yêu nước và cổ vũ quần chúng đứng lên đấu tranh giành độc lập.

Trong lĩnh vực báo chí, Xuân Thủy là một trong những người đặt nền móng cho nền báo chí cách mạng Việt Nam. Ông từng phụ trách báo “Cứu Quốc” - cơ quan ngôn luận quan trọng của Mặt trận Việt Minh và trực tiếp viết nhiều bài chính luận sắc bén, có sức cổ vũ mạnh mẽ đối với phong trào cách mạng. Dưới sự lãnh đạo của ông, báo “Cứu Quốc” trở thành tờ báo cách mạng phát hành hằng ngày duy nhất trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, góp phần tuyên truyền đường lối của Đảng, củng cố niềm tin của nhân dân vào thắng lợi của cách mạng. Không chỉ là cây bút tài hoa, Xuân Thủy còn đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng đội ngũ làm báo, đào tạo những thế hệ phóng viên, biên tập viên vừa có bản lĩnh chính trị vững vàng vừa gần gũi với đời sống nhân dân.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí Xuân Thủy tiếp tục có nhiều đóng góp trong việc xây dựng hệ thống thông tin, báo chí của Nhà nước cách mạng. Ông là người khởi xướng việc thành lập tổ chức nghề nghiệp của những người làm báo Việt Nam và được bầu làm Chủ tịch đầu tiên của Hội Những người viết báo Việt Nam, tiền thân của Hội Nhà báo Việt Nam ngày nay. Những đóng góp của ông đã đặt nền móng quan trọng cho sự phát triển của nền báo chí cách mạng nước ta.

Không chỉ thành công trên mặt trận báo chí, Xuân Thủy còn là một nhà ngoại giao kiệt xuất của Việt Nam. Năm 1968, ông được Đảng và Nhà nước giao trọng trách làm Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Hội nghị Paris. Trên bàn đàm phán kéo dài nhiều năm, bằng lập luận sắc sảo, bản lĩnh vững vàng cùng phong thái điềm tĩnh, lịch lãm, ông đã kiên trì bảo vệ lập trường chính nghĩa của dân tộc Việt Nam, đấu tranh bác bỏ những luận điệu sai trái của đối phương và tranh thủ sự đồng tình của dư luận quốc tế. Hình ảnh "nụ cười Xuân Thủy" cùng phong cách đối thoại mềm dẻo nhưng kiên quyết đã trở thành biểu tượng đẹp của nền ngoại giao Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Không chỉ được đồng chí, đồng đội kính trọng bởi tài năng và trí tuệ, Xuân Thủy còn được mọi người yêu mến bởi lối sống giản dị, khiêm nhường và giàu lòng nhân ái. Ông luôn đặt lợi ích của đất nước và nhân dân lên trên lợi ích cá nhân, sẵn sàng cống hiến trọn đời cho sự nghiệp cách mạng. Sinh thời, ông nhiều lần từ chối những quyền lợi riêng, dành trọn tâm huyết cho công việc và chăm lo bồi dưỡng thế hệ kế cận. Chính vì vậy, ông được xem là một người học trò tiêu biểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh, không chỉ ở tài năng mà còn ở nhân cách và phong cách sống.

Chiều ngày 18 tháng 6 năm 1985, đồng chí Xuân Thủy qua đời khi bản thảo về lịch sử báo “Cứu Quốc” vẫn còn đang dang dở trên bàn làm việc. Dẫu cuộc đời đã khép lại, nhưng những cống hiến to lớn của ông đối với nền báo chí cách mạng, nền ngoại giao Việt Nam và sự nghiệp giải phóng dân tộc vẫn còn nguyên giá trị. Tên tuổi Xuân Thủy mãi được ghi nhớ như một nhà báo lớn, một nhà ngoại giao xuất sắc và một người chiến sĩ cộng sản mẫu mực, suốt đời tận tụy vì độc lập, tự do của Tổ quốc và hạnh phúc của nhân dân.