XUÂN THỦY – VỊ TƯỚNG NGOẠI GIAO TRÊN BÀN ĐÀM THOẠI PARIS
XUÂN THỦY – VỊ TƯỚNG NGOẠI GIAO TRÊN BÀN ĐÀM THOẠI PARIS
Trong ký ức "thời hoa lửa", Xuân Thủy (tên thật là Nguyễn Trọng Nhâm, 1912 – 1985) không chỉ là nhà báo cách mạng tài ba, mà còn là "linh hồn" của đoàn đàm phán Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tại Hội nghị Paris — mặt trận ngoại giao cam go bậc nhất lịch sử.
1. Nụ cười "nghệ sĩ" xé tan áp lực hội nghị
Năm 1968, giữa lúc chiến trường miền Nam rực lửa, Trưởng đoàn Xuân Thủy bước vào cuộc đàm phán Paris với tâm thế của người đại diện cho một dân tộc kiên cường. Đối diện với những cái đầu lạnh và áp lực quân sự nghẹt thở từ phía Mỹ, ông luôn xuất hiện với diện mạo chỉn chu, ánh mắt tinh anh và nụ cười hóm hỉnh, lịch thiệp.
Chính nụ cười ấy đã trở thành "vũ khí" ngoại giao đặc biệt, làm mềm đi không khí căng thẳng trên bàn đàm phán, khiến giới truyền thông quốc tế thời đó phải trầm trồ về bản lĩnh và sự tự tin của đại diện Việt Nam.
2. Dùng thơ làm vũ khí sắc bén
Là một nhà báo, nhà thơ đầy tài hoa, Xuân Thủy mang cả nghệ thuật văn học vào ngoại giao. Nhiều lần trên bàn đàm phán, trước những luận điệu quanh co của đối phương, ông thong thả ứng tác những vần thơ ngụ ngôn vừa sâu sắc, vừa hóm hỉnh để bẻ gãy lập luận của đối phương:
"Đã đàm phán lại còn đe dọa, Tập thói quen đi, bớt giận hường! Muốn có hòa bình, lùi bước đi, Đừng làm trò hề trên chiến trường!"
3. "Kiên cường giữ vững nguyên tắc, uyển chuyển trong nghệ thuật"
Trong suốt 5 năm đàm phán (1968 – 1973), ông cùng Cố vấn Đặc biệt Lê Đức Thọ phối hợp nhịp nhàng, kiên trì bám sát nguyên tắc: Mỹ phải rút quân hoàn toàn và tôn trọng độc lập, chủ quyền của Việt Nam. Sự kiên trì và mưu lược của ông trên mặt trận ngoại giao đã góp phần trực tiếp buộc Mỹ phải ký Hiệp định Paris 1973, mở đường cho Ngày Giải phóng miền Nam.
Giữa những năm tháng bão lửa của dân tộc, hình ảnh nhà ngoại giao Xuân Thủy — tay cầm bút, miệng mỉm cười, dùng trí tuệ và sự phong nhã để chiến thắng trên bàn đàm phán — chính là một biểu tượng đẹp đẽ và hào hoa của thế hệ đi trước.
