Xuân Trường – Người đầu tiên nằm lại trên con đường giữ nước
Hoàng Văn Nhủng, bí danh Xuân Trường, là người dân tộc Tày, quê ở Cao Bằng, một trong những gương mặt tiêu biểu của lớp thanh niên Cao Bằng sớm tham gia cách mạng.
Năm 1936, khi còn rất trẻ, Hoàng Văn Nhủng rời gia đình, tham gia hoạt động cách mạng và làm công tác liên lạc với bí danh Xuân Trường. Những năm tháng hoạt động trước Cách mạng Tháng Tám đã giúp ông có kinh nghiệm và bản lĩnh chiến đấu, để rồi sau này trở thành một trong những thành viên đầu tiên của lực lượng vũ trang cách mạng.
Ngày 22/12/1944, tại khu rừng Trần Hưng Đạo, Cao Bằng, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập với 34 chiến sĩ. Hoàng Văn Nhủng, tức Xuân Trường, là một trong 34 đội viên đầu tiên của đội quân sau này trở thành Quân đội nhân dân Việt Nam.
Chỉ hơn một tháng sau ngày thành lập, lực lượng còn rất non trẻ ấy đã bước vào một trận chiến đấu đặc biệt.
Trận Đồng Mu – nơi Xuân Trường nằm lại
Ngày 4/2/1945, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân chiến đấu tại Đồng Mu, Cao Bằng.
Trong trận đánh, Hoàng Văn Nhủng bị trúng đạn vào ngực. Dù bị thương nặng, ông vẫn động viên đồng đội tiếp tục chiến đấu.
Ông hy sinh tại trận địa.
Sự hy sinh của Xuân Trường diễn ra khi lực lượng vũ trang cách mạng mới chỉ được thành lập chưa đầy hai tháng. Chính vì vậy, ông được các tài liệu lịch sử của Quân đội nhân dân Việt Nam ghi nhận là liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Điều khiến câu chuyện của Xuân Trường đặc biệt không chỉ là thời điểm ông hy sinh.
Đó là việc ông đã đi đến cuối con đường cách mạng mà mình lựa chọn từ khi còn rất trẻ.
Từ một thanh niên Cao Bằng làm liên lạc, Xuân Trường trở thành một trong 34 người đầu tiên đặt nền móng cho một lực lượng vũ trang mới. Và chỉ vài tuần sau đó, ông đã trở thành người đầu tiên nằm lại trong hàng ngũ của lực lượng ấy.
Một cái tên, một thế hệ
Nếu nhìn lại hành trình của Hoàng Văn Nhủng, có thể thấy một sự chuyển tiếp rất rõ:
1936: một thanh niên Cao Bằng rời gia đình đi hoạt động cách mạng.
1944: trở thành một trong 34 chiến sĩ đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân.
4/2/1945: hy sinh tại Đồng Mu.
Khoảng thời gian ấy không dài, nhưng nó nằm ở một thời điểm đặc biệt của lịch sử Việt Nam – khi lực lượng vũ trang cách mạng vừa hình thành và đang từng bước phát triển thành một đội quân thực sự.
Bởi vậy, câu chuyện về Xuân Trường có thể được kể không phải như câu chuyện về một chiến công riêng lẻ, mà như câu chuyện về một người đã đặt tuổi trẻ của mình vào những ngày đầu tiên của một đội quân sau này trở thành Quân đội nhân dân Việt Nam.
“Đội quân ấy bắt đầu với 34 người. Và chỉ hơn một tháng sau, một trong 34 người đã nằm lại ở Đồng Mu. Từ đó, cái tên Xuân Trường trở thành một phần của những trang đầu tiên trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam.”
