Xuân Trường – Người liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam
Xuân Trường – Người liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam
Xuân Trường – Người liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam
Trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, có những con người đã hy sinh ngay từ những ngày đầu quân đội cách mạng được thành lập. Sự hy sinh của họ diễn ra khi cuộc đấu tranh giành độc lập còn vô cùng gian khổ, nhưng chính những người chiến sĩ đầu tiên ấy đã đặt nền móng cho truyền thống anh hùng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Một trong số đó là Hoàng Văn Nhủng, bí danh Xuân Trường, người dân tộc Tày, quê ở Cao Bằng.
Hoàng Văn Nhủng sinh ngày 4 tháng 11 năm 1909 tại xã Sóc Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Sinh ra trong một vùng quê giàu truyền thống cách mạng, ông sớm tham gia phong trào đấu tranh. Năm 1936, khi phong trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ phát triển, Hoàng Văn Nhủng đã tích cực tham gia hoạt động cách mạng.
Từ một người làm nhiệm vụ liên lạc, ông dần trưởng thành qua thực tiễn hoạt động. Trong những năm 1936–1940, với bí danh Xuân Trường, ông trở thành một cán bộ có kinh nghiệm trong phong trào thanh niên phản đế ở Hà Quảng. Có thời gian ông bị địch bắt, giam giữ và tra khảo, nhưng vẫn giữ vững khí tiết, không khuất phục trước kẻ thù.
Năm 1940, Xuân Trường được cử đi học quân sự tại Liễu Châu, Trung Quốc. Sau thời gian học tập, năm 1944 ông trở về nước, tiếp tục hoạt động cách mạng và tham gia xây dựng lực lượng vũ trang.
Ngày 22 tháng 12 năm 1944, tại khu rừng thuộc Cao Bằng, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập. Đội chỉ có 34 chiến sĩ, nhưng đây chính là lực lượng tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam sau này. Xuân Trường là một trong 34 chiến sĩ có mặt trong đội hình lịch sử ấy.
Sau khi thành lập, đội liên tiếp tổ chức những trận đánh đầu tiên. Hai chiến thắng Phai Khắt và Nà Ngần đã tạo tiếng vang lớn, chứng minh khả năng chiến đấu của lực lượng vũ trang cách mạng.
Nhưng chỉ hơn một tháng sau ngày thành lập, người chiến sĩ dân tộc Tày ấy đã phải đối mặt với trận chiến cuối cùng của cuộc đời.
Đêm ngày 4, rạng sáng ngày 5 tháng 2 năm 1945, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân tiến công đồn Đồng Mu, một vị trí của quân Pháp ở Cao Bằng. Đây là trận đánh thứ ba của đội.
Trận chiến diễn ra quyết liệt. Xuân Trường lúc ấy là tiểu đội trưởng, trực tiếp chỉ huy một bộ phận chiến đấu. Trong lúc tiến công, ông bị trúng đạn và bị thương nặng. Nhưng ngay cả trong giây phút cuối cùng, điều ông nghĩ đến vẫn là nhiệm vụ và đồng đội.
Khi một đồng đội chạy đến định dìu ông ra khỏi trận địa, Xuân Trường đã không muốn người chiến sĩ ấy bỏ vị trí chiến đấu để chăm sóc mình. Ông động viên đồng đội tiếp tục chiến đấu và tiến lên. Chỉ ít phút sau, Xuân Trường anh dũng hy sinh giữa lúc trận đánh vẫn đang diễn ra.
Ông ra đi khi tuổi đời còn trẻ và chưa lập gia đình.
Sự hy sinh của Xuân Trường có ý nghĩa đặc biệt đối với lịch sử quân đội. Ông trở thành người chiến sĩ đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân hy sinh và là liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Sau trận đánh, đồng đội chôn cất ông tại khu vực gần đồn Đồng Mu. Về sau, hài cốt của ông được đưa về quê nhà. Ngày 19 tháng 8 năm 1961, Nhà nước cấp Bằng Tổ quốc ghi công đối với liệt sĩ Hoàng Văn Nhủng – Xuân Trường.
Điều đáng nhớ nhất trong câu chuyện về Xuân Trường không chỉ là ông đã hy sinh đầu tiên trong hàng ngũ Quân đội nhân dân Việt Nam. Điều khiến các thế hệ sau kính phục chính là thái độ của ông trước giây phút sinh tử.
Một người chiến sĩ đang bị thương nặng vẫn nghĩ đến nhiệm vụ, vẫn động viên đồng đội tiến lên. Đó là tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và sự hy sinh vì tập thể – những phẩm chất đã trở thành truyền thống của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Ngày nay, vùng đất nơi Xuân Trường chiến đấu và hy sinh đã mang chính bí danh của ông. Xã Xuân Trường ở Cao Bằng trở thành một địa danh gắn với ký ức về người liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Đồng bào nơi đây luôn tự hào về người con dân tộc Tày đã hiến dâng tuổi trẻ cho cách mạng.
Hơn tám mươi năm đã trôi qua kể từ ngày Xuân Trường ngã xuống. Đất nước đã trải qua nhiều cuộc chiến đấu và bước vào thời kỳ hòa bình, xây dựng, phát triển. Nhưng câu chuyện về người chiến sĩ năm xưa vẫn còn nguyên giá trị.
Từ một thanh niên dân tộc Tày ở vùng núi Cao Bằng, Hoàng Văn Nhủng đã trở thành một trong những người đặt viên gạch đầu tiên cho truyền thống của Quân đội nhân dân Việt Nam. Sự hy sinh của ông nhắc nhở mỗi thế hệ hôm nay rằng đằng sau hòa bình và độc lập là sự cống hiến của biết bao con người đã không tiếc tuổi xuân, thậm chí hiến dâng cả tính mạng cho Tổ quốc.
Tên tuổi Xuân Trường vì thế không chỉ thuộc về lịch sử Cao Bằng. Đó là một phần ký ức thiêng liêng của Quân đội nhân dân Việt Nam và của dân tộc Việt Nam.
