Y BLOK ÊBAN – NGƯỜI CON TÂY NGUYÊN TRỞ THÀNH VỊ TƯỚNG Ê ĐÊ ĐẦU TIÊN
Nhân chứng lịch sử
Y BLOK ÊBAN – NGƯỜI CON TÂY NGUYÊN TRỞ THÀNH VỊ TƯỚNG Ê ĐÊ ĐẦU TIÊN 
Thiếu tướng Y Blok Êban (1921–2018), thường gọi là Hà, là một trong những biểu tượng tiêu biểu của đồng bào Tây Nguyên trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Ông không chỉ là vị tướng người Ê Đê đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam mà còn là người lãnh đạo gắn bó sâu sắc với vùng đất Đắk Lắk suốt nhiều thập kỷ chiến đấu và xây dựng quê hương.
Sinh ra tại buôn Chư Dluê, Buôn Ma Thuột trong một gia đình nghèo người Ê Đê, Y Blok sớm trải qua tuổi thơ nhiều gian khó. Cha mất sớm, mẹ một mình nuôi con nên từ nhỏ ông đã phải đi làm thuê để mưu sinh.Nhờ được tạo điều kiện đi học, ông biết chữ và sau đó bị thực dân Pháp bắt đi lính khố xanh rồi làm lính gác tại Nhà đày Buôn Ma Thuột. Chính tại nơi ấy, ông được tiếp xúc với các chiến sĩ cách mạng bị giam giữ như Nguyễn Chí Thanh, Hồng Chương… Từ đó, ngọn lửa yêu nước và tinh thần cách mạng dần được hun đúc trong người thanh niên Ê Đê ấy.
Ngày 22/8/1945, Y Blok chỉ huy lực lượng lính khố xanh tham gia giành chính quyền tại Buôn Ma Thuột, góp phần vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám ở Tây Nguyên.Sau đó, ông được cử đi học tại Trường Lục quân Quảng Ngãi rồi trở thành cán bộ quân đội, trực tiếp chiến đấu ở nhiều chiến trường á.c l.i.ệ.t. Từ một người lính vùng cao, ông từng bước trưởng thành qua nhiều cương vị chỉ huy từ đại đội đến trung đoàn. Năm 1960, ông trở lại chiến trường Tây Nguyên, giữ chức Phó Tư lệnh rồi Quyền Tư lệnh Quân khu 6. Trong kháng chiến chống Mỹ, ông là một trong những cán bộ quân sự chủ chốt góp phần giữ vững phong trào cách mạng ở khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.Sau ngày giải phóng năm 1975, Y Blok Êban được giao trọng trách Chủ tịch Ủy ban quân quản Đắk Lắk và sau đó trở thành Chủ tịch tỉnh đầu tiên của Đắk Lắk sau thống nhất đất nước.
Năm 1984, ông được phong quân hàm Thiếu tướng — trở thành người Ê Đê đầu tiên mang quân hàm cấp tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam.Suốt cuộc đời mình, Y Blok Êban luôn được đồng bào Tây Nguyên kính trọng bởi tinh thần giản dị, gần dân và lòng trung thành với cách mạng. Ông được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.
Ngày 13/1/2018, ông qua đời tại Buôn Ma Thuột, khép lại cuộc đời gần một thế kỷ gắn bó với núi rừng Tây Nguyên và lịch sử đấu tranh của dân tộc Việt Nam.
Sinh ra tại buôn Chư Dluê, Buôn Ma Thuột trong một gia đình nghèo người Ê Đê, Y Blok sớm trải qua tuổi thơ nhiều gian khó. Cha mất sớm, mẹ một mình nuôi con nên từ nhỏ ông đã phải đi làm thuê để mưu sinh.Nhờ được tạo điều kiện đi học, ông biết chữ và sau đó bị thực dân Pháp bắt đi lính khố xanh rồi làm lính gác tại Nhà đày Buôn Ma Thuột. Chính tại nơi ấy, ông được tiếp xúc với các chiến sĩ cách mạng bị giam giữ như Nguyễn Chí Thanh, Hồng Chương… Từ đó, ngọn lửa yêu nước và tinh thần cách mạng dần được hun đúc trong người thanh niên Ê Đê ấy. Ngày 22/8/1945, Y Blok chỉ huy lực lượng lính khố xanh tham gia giành chính quyền tại Buôn Ma Thuột, góp phần vào thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám ở Tây Nguyên.Sau đó, ông được cử đi học tại Trường Lục quân Quảng Ngãi rồi trở thành cán bộ quân đội, trực tiếp chiến đấu ở nhiều chiến trường á.c l.i.ệ.t. Từ một người lính vùng cao, ông từng bước trưởng thành qua nhiều cương vị chỉ huy từ đại đội đến trung đoàn. Năm 1960, ông trở lại chiến trường Tây Nguyên, giữ chức Phó Tư lệnh rồi Quyền Tư lệnh Quân khu 6. Trong kháng chiến chống Mỹ, ông là một trong những cán bộ quân sự chủ chốt góp phần giữ vững phong trào cách mạng ở khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.Sau ngày giải phóng năm 1975, Y Blok Êban được giao trọng trách Chủ tịch Ủy ban quân quản Đắk Lắk và sau đó trở thành Chủ tịch tỉnh đầu tiên của Đắk Lắk sau thống nhất đất nước. Năm 1984, ông được phong quân hàm Thiếu tướng — trở thành người Ê Đê đầu tiên mang quân hàm cấp tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam.Suốt cuộc đời mình, Y Blok Êban luôn được đồng bào Tây Nguyên kính trọng bởi tinh thần giản dị, gần dân và lòng trung thành với cách mạng. Ông được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Ngày 13/1/2018, ông qua đời tại Buôn Ma Thuột, khép lại cuộc đời gần một thế kỷ gắn bó với núi rừng Tây Nguyên và lịch sử đấu tranh của dân tộc Việt Nam.
