Y Đí – Có mặt trong một thời điểm của lịch sử cũng đã là một điều đáng nhớ

Khi nhìn lại những hồ sơ còn được lưu giữ, người ta thường dễ chú ý đến những hành trình kéo dài nhiều năm, những chặng đường đi qua nhiều vùng đất hay những dấu mốc lớn. Nhưng lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những điều như thế. Đôi khi, lịch sử cũng được tạo nên bởi việc một con người đã có mặt đúng vào thời điểm cần đến họ.

Liệt sĩ Y Đí, sinh năm 1945, quê tại Đak Ung, Đak Nhong, H40, Kon Tum. Theo hồ sơ còn lưu giữ, đồng chí nhập ngũ vào tháng 10 năm 1965, mang quân hàm Binh nhất, là chiến sĩ thuộc H đội 40.

Những thông tin ấy không kể nhiều về cuộc sống trước đó. Không cho biết tuổi trẻ của đồng chí đã diễn ra như thế nào giữa vùng đất Đak Ung. Nhưng có thể hình dung về một người thanh niên của núi rừng Kon Tum đã bước vào hàng ngũ trong giai đoạn nhiều biến động và chấp nhận đặt trách nhiệm chung lên trước cuộc sống riêng của mình.

Đến tháng 12 năm 1965, tại Khu 6, H40, Kon Tum, đồng chí đã hi sinh. Hồ sơ ghi nhận nguyên nhân là bị nhiễm chất độc.

Điều còn lại hôm nay không phải để đo đếm một hành trình dài hay ngắn. Điều còn lại là sự hiện diện của một con người trong những năm tháng ấy. Bởi mỗi cái tên được lưu lại đều từng là một con người rất thật — có quê hương, có cuộc sống thường ngày và đã từng đưa ra lựa chọn của riêng mình giữa hoàn cảnh không dễ dàng.

Hồ sơ cũng ghi rằng nơi an táng ban đầu tại Khu 6, H40, Kon Tum.

Một địa danh ngắn gọn, nhưng đủ để nối lại hành trình từ nơi sinh ra đến nơi dừng lại.

Ngày hôm nay, khi đọc lại hồ sơ của Y Đí, người ta có thể không biết nhiều điều ngoài những thông tin còn lưu lại. Nhưng đôi khi, lịch sử không đòi hỏi phải biết thật nhiều để ghi nhớ một con người.

Chỉ cần biết rằng đã từng có một người mang tên Y Đí sống trên vùng đất Đak Ung, bước vào hàng ngũ trong một giai đoạn khó khăn của đất nước và trở thành một phần của ký ức còn được lưu giữ đến hôm nay.