Y Grai (1939 – 1967) – Cánh chim trinh sát không mỏi của vùng đất Gia Lai

Anh hùng Y Grai sinh ra tại huyện Chư Păh, tỉnh Gia Lai. Với vóc dáng nhỏ nhắn nhưng nhanh nhẹn như sóc rừng, anh gia nhập lực lượng trinh sát vũ trang của tỉnh và sớm trở thành nỗi đau đầu của các phòng ban mật vụ địch nhờ những chuyến thâm nhập "xuất quỷ nhập thần".

Để chuẩn bị cho các chiến dịch đánh lớn của quân ta, Y Grai đã nhiều lần cải trang thành người đi rừng, người chăn thả gia súc để tiếp cận các căn cứ pháo binh và đồn bốt của giặc. Đêm xuống, anh một mình mình trần, chỉ với một con dao găm và tấm bản đồ thô sơ, lặng lẽ bò qua các lớp hàng rào kẽm gai dày đặc, né tránh các hệ thống đèn pha quét và chó nghiệp vụ để đo đạc, ghi nhớ vị trí các lô cốt, kho đạn.

Những tấm bản đồ trận địa chính xác đến từng mét do Y Grai mang về chính là chiếc chìa khóa vàng giúp pháo binh và đặc công của ta dập tắt các ổ đề kháng của địch ngay từ những phút đầu nổ súng. Trong một nhiệm vụ trinh sát ngặt nghèo vào năm 1967, anh bất ngờ bị địch bao vây. Để bảo vệ tấm bản đồ mật đang giấu trong người, Y Grai đã một mình nổ súng đánh lạc hướng giặc, chiến đấu kiên cường cho đến hơi thở cuối cùng.