Ý NGHĨA BÀI VIẾT “HỌC TẬP SUỐT ĐỜI” CỦA TỔNG BÍ THƯ TÔ LÂM ĐỐI VỚI VIỆC XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC HIỆN NAY.

Ngày 2/3/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm có bài viết "Học tập suốt đời", nhấn mạnh vai trò cốt lõi của việc học tập trên hành trình phát triển cá nhân và quốc gia. Theo đó, trong bối cảnh đất nước đang chuyển mình để bước vào giai đoạn mới - giai đoạn vươn mình giàu mạnh, phồn vinh, hạnh phúc, bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm về “Học tập suốt đời” đã tiếp thêm động lực, đồng thời, có hàm ý chỉ ra chìa khóa để mở cánh cửa cho giai đoạn vươn mình của dân tộc ta, đó là tri thức. Bởi lẽ, nếu đất nước kém về tri thức, chậm về tư duy đổi mới, lạc hậu về khoa học thì không thể theo kịp sự phát triển nhanh của tri thức nhân loại, và như thế, không có cơ sở, nền tảng cho sự vươn mình, khẳng định vị thế của quốc gia.

Việt Nam đã có truyền thống hiếu học, đã chứng minh qua thực tiễn, nhờ vào sự học tập, Việt Nam đã thoát khỏi “giặc dốt” (giai đoạn 1945-1946), từ đó, tri thức soi rọi, dẫn đường cho nhân dân ta thoát khỏi lạc hậu, nghèo đói, từng bước phát triển, ngày càng khẳng định được “cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế”. Bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm về “Học tập suốt đời” khái quát rất nhiều nội dung, trong đó, có nhấn mạnh vai trò, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong việc nêu cao tinh thần học tập suốt đời. Theo tác giả, có thể nhận diện ở một số nội dung cơ bản sau:

1. Khẳng định vai trò của học tập suốt đời đối với sự phát tiển các phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, góp phần phát triển đất nước.

Học tập suốt đời là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, khâu then chốt, là điều kiện tiên quyết cho sự hình thành và hoàn thiện các phẩm chất đạo đức, nhân cách, tình yêu tổ quốc, bản lĩnh trước mọi khó khăn, cám dỗ; đồng thời, phát huy và phát triển năng lực vốn có của bản thân, vận dụng kiến thức, tri thức nhân loại để góp phần xây dựng đời sống bản thân, gia đình và đất nước. Chỉ khi, có tri thức dẫn đường, kiến thức vững chắc thì mỗi cá nhân mới đủ nền tảng, cơ sở để dám nghỉ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, dám sáng tạo, bức phá để tạo ra cái mới phù hợp.

Đặc biệt, học tập suốt đời có vai trò quan trọng đối với xây dựng nguồn nhân lực cho quốc gia, để đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động đủ “hồng và chuyên” có thể gánh vác những trọng trách quan trọng của đất nước, đáp ứng được yêu cầu đổi mới của bối cảnh thời đại. Tổng Bí thư viết: “Chỉ khi đẩy mạnh thực chất học tập suốt đời, chúng ta mới giàu có những ý tưởng, giải pháp, sáng kiến để giải quyết những đòi hỏi cấp thiết của thực tiễn, những vấn đề mới, chưa có tiền lệ; khắc phục triệt để những “điểm nghẽn” trong cơ chế, chính sách, biểu hiện hình thức trong tự phê bình và phê bình; xóa bỏ tình trạng trì trệ, lúng túng trong giải quyết công việc tại các địa phương, cơ quan, đơn vị; tạo ra được đội ngũ cán bộ dũng cảm, nhận thức đúng quy luật khách quan, chủ động suy nghĩ và làm chủ suy nghĩ, dám nói những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn, từ cuộc sống sinh động, từ đòi hỏi của đổi mới và yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân; có quyết tâm, dám chịu trách nhiệm về kết quả công việc, lĩnh vực, ngành mà mình đảm trách, dám nhận lỗi, sửa sai, chịu trách nhiệm trước dân, trước Đảng, biết làm chủ bản thân và công việc; dám chống lại những sự vinh hoa, phú quý không chính đáng và nếu cần, dám hy sinh lợi ích cá nhân vì Đảng, vì Tổ quốc và nhân dân. Khi đó, chúng ta sẽ xây dựng thành công đội ngũ cán bộ có trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức tốt, có khát vọng vươn lên, khát vọng phát triển, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm về những quyết định của mình để hiện thực hóa nhiệm vụ cách mạng, tạo ra đột phá vì lợi ích của nhân dân, vì sự phát triển của đất nước”.

2. Khẳng định tính tất yếu của việc học tập suốt đời đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Thực tiễn đã chứng minh ở mỗi giai đoạn lịch sử nhất định của mỗi dân tộc nói riêng và quốc tế nói chung đều có sự đóng góp xứng đáng của đội ngũ trí thức, đã tìm ra những tri thức mới, khoa học mới, dẫn đường cho sự phát triển trên mọi lĩnh vực, điển hình nhân loại đã và đang trãi qua 4 cuộc cách mạng, tạo ra bước đột phá lớn cho nhân loại. Hiện nay, “với cuộc cách mạng 4.0 đang diễn ra với quy mô và tốc độ chưa từng có, sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế tri thức, chuyển đổi số, kinh tế số, xã hội số khiến một phần nội dung giảng dạy tại nhà trường hôm nay có thể thành lạc hậu, lỗi thời sau vài năm; hơn thế, những điều phổ biến hiện nay thì 10 năm trước còn chưa xuất hiện và có 65% những công việc hiện nay sẽ bị thay thế bởi công nghệ trong những năm tới.

Tổng Bí thư nhấn mạnh: “Cách mạng khoa học công nghệ đã và đang diễn ra mạnh mẽ trên quy mô toàn cầu, tạo nên sự biến cách to lớn trong đời sống xã hội, đặt ra những yêu cầu mới, nhu cầu mới, nhiệm vụ mới, suy nghĩ mới, hành động mới với mỗi người dân Việt Nam, đặc biệt đối với cán bộ, đảng viên của hệ thống chính trị trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, nhất là tận dụng tối đa thời cơ, vận hội, đi tắt đón đầu, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển, giàu mạnh, sánh vai với các cường quốc năm châu.

Để thực hiện thắng lợi yêu cầu, nhiệm vụ, trọng trách trong giai đoạn mới, học tập suốt đời để dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám hy sinh vì lợi ích chung, để trở thành những người hữu dụng đang là đòi hỏi cấp thiết đối với từng cá nhân, mỗi công dân, đặc biệt là những cán bộ, nhân viên trong hệ thống chính trị”.

Tuy nhiên, theo bài viết của Tổng Bí thư thì việc học tập, nghiên cứu, bồi dưỡng cho cán bộ, công chức, viên chức ở nước ta thời gian qua vẫn còn một số hạn chế, đó là : “Đào tạo, bồi dưỡng còn chạy theo số lượng mà chưa thực sự chú trọng tới chất lượng; việc tự học, thực học và học tập suốt đời của đội ngũ cán bộ, đảng viên chưa đạt kết quả như mong muốn; còn tình trạng học theo phong trào, sính bằng cấp mà chưa thực sự căn cứ vào đòi hỏi thực tiễn, ngại khó, ngại khổ trong học tập, không đào sâu suy nghĩ để vươn lên chinh phục những đỉnh cao trong khoa học.

Tình trạng hạn chế về chuyên môn, nghiệp vụ, chủ nghĩa cá nhân, bệnh kinh nghiệm trong một bộ phận cán bộ, đảng viên ảnh hưởng đến chất lượng thực thi công vụ, chất lượng phục vụ Nhân dân; ảnh hưởng đến tinh thần dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm; triệt tiêu động lực đổi mới, sáng tạo, không đủ nền tảng kiến thức và tự tin về năng lực đề xuất và thực hiện những sáng kiến, giải pháp đột phá.

Một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức, người lao động thỏa mãn với kiến thức đã học trong các trường lớp, cơ sở đào tạo, hoặc chạy theo việc học để hoàn thiện bằng cấp đủ điều kiện thăng tiến, không chịu nghiên cứu, học hỏi thường xuyên để nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực quản lý, kiến thức, kỹ năng hội nhập và khả năng thích ứng... Một bộ phận biểu hiện ngại học, không có khái niệm học thường xuyên, học suốt đời nên trở thành lạc hậu, bảo thủ, không thích nghi và bắt nhịp với “guồng quay” hối hả của nhịp sống “vũ bão” thời khoa học và công nghệ 4.0 và X.0”.

Như vậy, tri thức, kiến thức, hiểu biết sẽ giúp đội ngũ cán bộ, công chức viên chức, phát huy cao độ tiềm năng để tận dụng tốt các cơ hội, ứng phó hiệu quả với những thách thức để phát triển, “học tập suốt đời trở thành một quy luật sống; không chỉ giúp mỗi cá nhân nhận biết, thích nghi, không tụt hậu trước sự biến đổi từng ngày của thế giới hiện tại, làm giàu trí tuệ, hoàn thiện nhân cách, vượt qua khó khăn, thử thách để ngày càng tiến bộ và định vị bản thân trong xã hội hiện đại; cao hơn, đây là chìa khoá quan trọng để nâng cao dân trí và đào tạo nhân lực, thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội, là con đường duy nhất, hướng đi tất yếu của mọi quốc gia để đảm bảo sự phát triển thịnh vượng, bền vững”. Vì vậy, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phải là tiên phong trong công tác học tập, nghiên cứu, nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ để đáp ứng với yêu cầu và nhiệm vụ mới.

3. Định hướng cho công tác học tập suốt đời đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức thời gian đến.

Trong bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm, ngoài nêu lên tính cấp thiết, yêu cầu của công tác học tập suốt đời, bài viết cũng đã đánh giá khái quát thực trạng công tác học tập của đất nước, nhất là việc đào tạo, bồi dưỡng của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong hệ thống chính trị thời gian qua. Từ đó, bài viết của Tổng Bí thư cũng đã phát thảo một số định hướng cơ bản cho công tác học tập suốt đời đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức ở nước ta trong thời gian đến, thể hiện ở các nội dung sau:

- Thứ nhất, định hướng về nhận thức

Xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời chỉ thành công khi mỗi công dân ý thức được trách nhiệm của bản thân mình đối với việc tự học tập suốt đời; mỗi cán bộ, đảng viên luôn ý thức rõ học tập suốt đời là nhiệm vụ cách mạng với thái độ nghiêm túc và ý thức tự giác cao.

Qua học tập suốt đời để nhận thức được trách nhiệm đối với xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong từng giai đoạn, thời điểm cụ thể; có năng lực làm chủ, năng lực tổ chức cuộc sống; để không ngừng tiến bộ, có sức khoẻ, có chất lượng sống tốt hơn; hiểu biết, giữ gìn và góp phần xây dựng truyền thống văn hóa dân tộc; tin tưởng vào tương lai đất nước, vào đường lối và sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, có khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Mỗi cán bộ, đảng viên cần học về tư cách người cán bộ cách mạng, học ở sách vở, học lẫn nhau và học nhân dân; không ngừng tự học tập, tự cập nhật kiến thức mới, tham gia tích cực phong trào “học tập số,” phổ cập, nâng cao kiến thức khoa học công nghệ, kiến thức số; tích cực tuyên truyền, vận động người thân, gia đình, dòng họ tự học tập suốt đời. Qua học tập suốt đời để hoàn thành được mọi nhiệm vụ mà Đảng, cách mạng và nhân dân giao phó.

Mỗi cấp ủy, tổ chức chính trị-xã hội, hội nghề nghiệp cần nhận thức rõ mục tiêu chính của học tập suốt đời là phát triển con người xã hội chủ nghĩa, từ đó xác định các nội dung học tập suốt đời cho cán bộ, đảng viên, thành viên gắn với phát động thi đua, đánh giá, biểu dương, khen thưởng.

- Thứ hai, định hướng về các giải pháp

Tiếp tục hoàn thiện hệ thống giáo dục theo định hướng mở, linh hoạt, liên thông, tạo cơ hội học tập suốt đời cho mọi công dân và thực hiện đào tạo theo nhu cầu của thị trường lao động.

Có các giải pháp cụ thể nâng cao nhận thức của xã hội về vai trò, ý nghĩa của học tập suốt đời và sự đóng góp của học tập suốt đời đối với nâng cao chất lượng và tính cạnh tranh của nguồn nhân lực quốc gia.

Theo dõi, kiểm tra, giám sát quá trình triển khai thực hiện thí điểm các đề xuất đổi mới, sáng tạo; chủ động phát hiện những vấn đề nảy sinh, kịp thời động viên, hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc hoặc xem xét, điều chỉnh, có quyết định phù hợp với tình hình thực tế; có chính sách miễn trừ trách nhiệm đối với cán bộ thực hiện thí điểm mà kết quả không đạt hoặc chỉ đạt được một phần mục tiêu đề ra hoặc gặp rủi ro, xảy ra thiệt hại do nguyên nhân khách quan.

Đảng, Nhà nước sẽ sớm tổng kết, đánh giá, nghiên cứu ban hành quy định, quy trình, đổi mới quan điểm đánh giá, sàng lọc, quy hoạch đội ngũ cán bộ, nhằm xây dựng hoàn chỉnh bộ máy công quyền trong sạch, vững mạnh, hết lòng, hết sức phục vụ Nhân dân; bảo vệ cán bộ sẵn sàng đi tiên phong, sẵn sàng “vượt rào” đột phá vì lợi ích chung.

Kết luận, bài viết của Tổng Bí thư Tô Lâm về “Học tập suốt đời” có ý nghĩa quan trọng, cấp thiết đối với xã hội Việt Nam nói chung và đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nói riêng. Bài viết đã khẳng định, “đất nước đang đứng trước thời cơ, vận hội mới để vươn mình, “sánh vai” với thế giới như ước nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh và khát vọng của toàn dân tộc. Chỉ khi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, nhà nhà, người người thực hiện hiệu quả học tập suốt đời, xây dựng được đội ngũ cán bộ dám làm, dám nói, dám chịu trách nhiệm, dám hy sinh, chúng ta mới vững vàng tiến vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển, giàu mạnh dưới sự lãnh đạo của Đảng”./.

Tác phẩm sưu tầm

Nguồn: https://truongchinhtri.quangngai.gov.vn/