Y Sĩ Của Nhân Dân Và Chiến Trận: Giáo sư, Bác sĩ Đặng Văn Ngữ - Cuộc Đời Hiến Dâng Cho Tổ Quốc
Tác giả: Lê Thị Thu Thương
Trong dòng chảy hào hùng của lịch sử kháng chiến giữ nước, bên cạnh những tiếng súng vang dội nơi tiền tuyến, có những cuộc chiến thầm lặng nhưng khốc liệt không kém diễn ra trong phòng thí nghiệm, nơi các nhà khoa học lấy trí tuệ và sự tận tụy làm vũ khí để bảo vệ sinh mạng cho hàng triệu đồng bào, chiến sĩ. Câu chuyện về Giáo sư, Bác sĩ Đặng Văn Ngữ – người thầy thuốc tài hoa, nhà vi sinh vật học xuất sắc của nền y học Việt Nam – chính là một bản trường ca đẹp đẽ về lòng yêu nước, tinh thần phụng sự và sự hy sinh oanh liệt của một trí thức dấn thân.
Khởi Nguồn Của Một Khát Vọng Y Khoa Cao Cả
Đặng Văn Ngữ sinh ra trong một gia đình trí thức tại vùng đất Thừa Thiên Huế. Sớm bộc lộ tư chất thông minh vượt trội và một trái tim nhân hậu, ông theo đuổi con đường y học với mong muốn xoa dịu nỗi đau bệnh tật cho con người.
Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, cuộc đời ông rẽ sang một bước ngoặt vĩ đại. Bỏ lại sau lưng những điều kiện nghiên cứu đầy đủ, thuận lợi nơi thành thị hay những cơ hội thăng tiến cá nhân ở trời Âu, bác sĩ Đặng Văn Ngữ đã hưởng ứng tiếng gọi thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quyết tâm dấn thân vào cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Ông mang theo tri thức khoa học hiện đại hòa chung vào dòng chảy khói lửa của chiến khu Việt Bắc.
Vũ Khí Đặc Biệt Giữa Rừng Sâu: Nước Trị Thương Penicillin
Trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp gian khổ, điều kiện y tế thiếu thốn vô cùng. Thương binh, bệnh binh nằm la liệt trong những căn hầm dã chiến, và kẻ thù nguy hiểm nhất cướp đi sinh mạng của họ không chỉ là đạn bom, mà là những vết thương nhiễm trùng nặng nề khi hoàn toàn vắng bóng thuốc kháng sinh.
Giữa hoàn cảnh ngàn cân treo sợi tóc ấy, bác sĩ Đặng Văn Ngữ đã thực hiện một công trình khoa học thần kỳ. Bằng sự kiên trì phi thường, bàn tay khéo léo và trí tuệ uyên bác, ông đã tự mày mò, nuôi cấy thành công nấm Penicillin ngay giữa đại ngàn Việt Bắc thiếu thốn đủ bề.
Thành tựu vĩ đại ấy đã tạo ra "vợt thần" cứu sống vô số chiến sĩ bị thương nặng, giúp nền y học quân sự tự chủ được nguồn thuốc kháng sinh quý giá trong điều kiện bị bao vây phong tỏa. Không dừng lại ở đó, ông còn nghiên cứu thành công nhiều loại vắc-xin và phương pháp phòng chống dịch bệnh hiệu quả, bảo vệ sức khỏe cho cả quân và dân ta ở hậu phương lẫn tiền tuyến.
Nhà Khoa Học Ra Đi Giữa Lòng Khói Lửa Miền Nam
Hòa bình lập lại ở miền Bắc, khi tên tuổi đang ở đỉnh cao sự nghiệp và có thể hưởng thụ một cuộc sống an nhàn, Đặng Văn Ngữ lại tiếp tục chọn con đường gian khổ. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn ác liệt nhất, với tấm lòng của một người thầy thuốc không quản hiểm nguy, ông xung phong lên đường vào chiến trường miền Nam khốc liệt.
Tại chiến trường Trị Thiên - Huế đầy bom đạn, ông không chỉ làm công tác nghiên cứu mà còn trực tiếp sát cánh cùng anh em chiến sĩ, bám sát thực địa để tìm ra các phương pháp trị bệnh sốt rét ác tính – căn bệnh quái ác cướp đi sinh mạng của nhiều đồng bào và chiến sĩ.
Và rồi, trong một trận càn quét đẫm máu của địch vào năm 1967 tại chiến khu Trị Thiên, Giáo sư, Bác sĩ Đặng Văn Ngữ đã anh dũng hy sinh do bom đạn địch. Ông ngã xuống ngay trên chính mảnh đất quê hương chôn nhau cắt rốn, khi đang ôm ấp những hoài bão lớn lao vì sự nghiệp y học nước nhà.
Ngọn Đuốc Sáng Mãi Cho Thế Hệ Thầy Thuốc Mai Sau
Sự ra đi của Giáo sư Đặng Văn Ngữ để lại niềm tiếc thương vô hạn cho toàn ngành y tế và nhân dân cả nước. Cả cuộc đời ông là một bản hùng ca rực rỡ về sự kết hợp hoàn hảo giữa tài năng khoa học xuất chúng và lòng yêu nước nồng nàn.
Câu chuyện về ông truyền cho thế hệ hôm nay một niềm tin mãnh liệt và bài học sâu sắc:
Khoa học phải phụng sự Tổ quốc: Tri thức chỉ thực sự có giá trị khi được đem ra để cứu giúp con người, để xây dựng và bảo vệ đất nước trong những lúc gian nguy nhất.
Tinh thần dấn thân vô điều kiện: Sẵn sàng từ bỏ lợi ích cá nhân, xông pha vào nơi gian khó nhất chính là phẩm chất cao quý nhất của một trí thức chân chính.
Tên tuổi của Giáo sư, Bác sĩ Đặng Văn Ngữ mãi mãi được khắc ghi vào lịch sử y học Việt Nam như một huyền thoại, một ngọn đuốc thiêng liêng soi đường cho các thế hệ thầy thuốc và tuổi trẻ Việt Nam trên con đường rèn đức, luyện tài, phụng sự nhân dân.
