Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

📚 Ý thức tự phê bình và Tác phẩm "Tự chỉ trích"

Bắc Ninh17/09/2026Xã Tú Lệ (Đoàn xã Tú Lệ)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

📚 Ý thức tự phê bình và Tác phẩm "Tự chỉ trích"

Đồng chí Nguyễn Văn Cừ (sinh năm 1912 tại Bắc Ninh, là hậu duệ đời thứ 17 của anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi) nổi tiếng với trí tuệ thiên bẩm và nhãn quan chính trị xuất sắc.

Năm 1939, khi Đảng ta đang hoạt động công khai trong phong trào Mặt trận Dân chủ, nội bộ Đảng xảy ra một số bất đồng về quan điểm và có những sai lầm trong việc tranh cử. Trên cương vị là Tổng Bí thư, Nguyễn Văn Cừ đã tự mình viết tác phẩm mang tên "Tự chỉ trích" dưới bút danh Trí Cường.

Đây là một sự kiện chấn động lúc bấy giờ. Thay vì giấu giếm khuyết điểm, vị Tổng Bí thư trẻ tuổi đã dũng cảm công khai những sai lầm của Đảng trước nhân dân để sửa đổi. Ông đưa ra một nguyên tắc bất hủ mà ngày nay vẫn là bài học xương máu:

"Công khai, thành thực vạch ra những sai lầm của mình và tìm phương pháp sửa đổi... để cho Đảng bớt bám đuôi quần chúng và để cho quần chúng khỏi hoang mang."

Tác phẩm này đã giúp thống nhất tư tưởng trong Đảng, củng cố lòng tin tuyệt đối của nhân dân, chuẩn bị lực lượng cho cuộc chiến đấu sinh tử giải phóng dân tộc sau này.

⏳ Khí phách lẫm liệt trước họng súng quân thù

Tháng 1/1940, Nguyễn Văn Cừ bị thực dân Pháp bắt giữ tại Sài Gòn. Biết ông là Tổng Bí thư, kẻ thù đã dùng mọi cực hình tra tấn dã man nhất để ép ông khai ra cơ quan đầu não của Đảng. Tuy nhiên, suốt hơn một năm trời bị đày đọa trong lao tù, chúng không hề thu được bất kỳ một thông tin nào từ người chiến sĩ kiên trung ấy.

Sau khi cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ (11/1940) nổ ra, dù Nguyễn Văn Cừ đang bị giam cầm trong tù và hoàn toàn không trực tiếp tham gia, thực dân Pháp vẫn hèn hạ khép ông vào án tử hình nhằm tiêu diệt bộ óc thiên tài của cách mạng Việt Nam.

Rạng sáng ngày 28 tháng 8 năm 1941, chúng đưa ông cùng các đồng chí Hà Huy Tập, Võ Văn Tần, Nguyễn Thị Minh Khai ra pháp trường Hóc Môn (Gia Định) để thi hành án.

Trước khi loạt đạn nổ súng, lính Pháp định dùng một tấm băng đen để bịt mắt ông lại. Nguyễn Văn Cừ đã dùng tay gạt phắt tấm băng đen ra, ngẩng cao đầu đối diện thẳng với họng súng quân thù. Khi viên chỉ huy ra lệnh cho loạt đạn bắn, người Tổng Bí thư 29 tuổi đã dõng dạc hô vang khẩu hiệu chấn động khắp pháp trường:

"Cách mạng Việt Nam thành công muôn năm!"

Ông ngã xuống khi tuổi đời chưa đầy 30, để lại sự tiếc thương vô hạn nhưng cũng thắp lên ngọn lửa căm thù giặc sục sôi, thúc giục đồng bào đứng lên đập tan xiềng xích thực dân.


Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn