Yên Hy Ba – Người con Chí Công viết giữa những năm tháng chiến tranh

Năm 1934, tại làng Hà Thủy, xã Chí Công, Tuy Phong, Bình Thuận, một cậu bé tên Lê Duy Hiến ra đời.

Sau này, người đọc biết đến ông bằng bút danh Yên Hy Ba.

Ông lớn lên trên một vùng đất ven biển giàu truyền thống đấu tranh cách mạng. Khi còn rất trẻ, Lê Duy Hiến đã chứng kiến những thay đổi lớn của quê hương và sớm nhận ra rằng cuộc sống của người dân không thể tách rời khỏi vận mệnh của đất nước.

Năm 15 tuổi, ông bắt đầu tham gia kháng chiến.

Tuổi 15 với nhiều người là những năm đầu của tuổi học trò.

Nhưng với Lê Duy Hiến, đó đã là lúc bắt đầu một hành trình đầy thử thách.

Hoạt động cách mạng trong hoàn cảnh chiến tranh khiến ông nhiều lần phải đối mặt với sự truy bắt.

Ông bị bắt bốn lần, trong đó có ba lần bị giam tại các nhà lao ở Phan Thiết và Sài Gòn.

Những năm tháng tù đày ấy chắc chắn để lại những dấu ấn sâu sắc trong tâm hồn một người trẻ.

Nhưng điều đáng quý là những thử thách ấy không làm ông từ bỏ con đường mình đã chọn.

Trái lại, càng sống trong hoàn cảnh khắc nghiệt, ông càng cảm nhận rõ hơn giá trị của quê hương, tự do và hòa bình.

Và có lẽ chính từ những trải nghiệm ấy mà Yên Hy Ba – người cầm bút dần hình thành.

Ông viết về những gì mình nhìn thấy.

Viết về những người dân quê.

Viết về những người chiến sĩ.

Viết về những mất mát của chiến tranh.

Nhưng phía sau những trang viết ấy luôn có một tình cảm rất rõ ràng: tình yêu quê hương và khát vọng được sống trong một đất nước hòa bình.

Điều đặc biệt là Yên Hy Ba sáng tác khi tuổi đời còn rất trẻ.

Ông không có một cuộc đời dài để viết.

Nhưng những gì ông để lại cho thấy một tâm hồn giàu cảm xúc và một cái nhìn sâu sắc về cuộc sống.

Các tác phẩm của ông được đánh giá là một phần đáng chú ý của dòng văn học yêu nước ở Bình Thuận trước năm 1975.

Trong những năm ấy, Bình Thuận là một chiến trường khốc liệt.

Những người cầm bút không đứng ngoài cuộc sống.

Họ sống cùng nhân dân.

Chứng kiến chiến tranh.

Chứng kiến những người thân, người bạn ra đi.

Và dùng ngòi bút của mình để lưu giữ những cảm xúc của một thời đại.

Yên Hy Ba cũng vậy.

Những trang viết của ông không chỉ có giá trị văn học.

Chúng còn là dấu tích tinh thần của một thế hệ thanh niên Bình Thuận đã trưởng thành trong chiến tranh.

Năm 1969, sức khỏe của Yên Hy Ba không tốt.

Ông được đưa ra Bắc để chữa bệnh.

Trên hành trình ấy, ông gặp một trận phục kích tại khu vực ngã ba biên giới Việt – Lào.

Ông đã hy sinh vào tháng 3/1969.

Người con Chí Công ra đi khi mới khoảng 35 tuổi.

Một lần nữa, chiến tranh đã lấy đi tuổi trẻ của một người con Bình Thuận.

Ông không kịp trở về Hà Thủy.

Không kịp chứng kiến quê hương sau ngày đất nước thống nhất.

Không kịp tiếp tục viết những câu chuyện mới về con người và vùng đất mà ông yêu thương.

Nhưng những trang viết của Yên Hy Ba vẫn còn đó.

Và nhờ chúng, một phần tâm hồn của người thanh niên Chí Công vẫn được lưu giữ.

Điều đáng nhớ nhất trong câu chuyện Yên Hy Ba là ông đã sống bằng cả hành động và ngòi bút.

Khi đất nước cần, ông tham gia cách mạng.

Khi quê hương đau thương, ông viết.

Khi đối mặt với tù đày, ông vẫn giữ khí tiết.

Và khi cuộc đời kết thúc quá sớm, ông để lại những trang văn như một lời kể từ thế hệ của mình gửi đến thế hệ sau.

Ngày nay, Tuy Phong đã thay đổi rất nhiều.

Những con đường ven biển ngày càng khang trang.

Những vùng quê Chí Công phát triển từng ngày.

Thanh niên có nhiều cơ hội học tập, làm việc và sáng tạo.

Có thể chúng ta không còn phải cầm bút giữa chiến tranh như Yên Hy Ba.

Nhưng người trẻ hôm nay vẫn có thể học ở ông một điều rất quý:

Hãy biết dùng khả năng của mình để làm điều có ích cho quê hương.

Người có khả năng viết thì viết những điều tốt đẹp.

Người có khả năng tổ chức thì góp sức cho cộng đồng.

Người có tri thức thì chia sẻ tri thức.

Người có sức trẻ thì tình nguyện và cống hiến.

Bởi mỗi thế hệ đều có một cách riêng để đóng góp cho quê hương.

Yên Hy Ba đã để lại phần đóng góp của mình bằng tuổi trẻ, sự dấn thân và những trang viết.

Và khi hôm nay chúng ta đọc lại câu chuyện về ông, điều còn lại không chỉ là nỗi tiếc nuối về một người ra đi quá sớm.

Đó còn là niềm tự hào về một người con Tuy Phong đã sống có lý tưởng, có trách nhiệm và biết biến những năm tháng gian khó thành những giá trị còn ở lại với quê hương.