Yết Kiêu: Độc Đáo Chiến Thuật Tác Chiến Dưới Nước Trong Cuộc Kháng Chiến Chống Nguyên - Mông
Vũ Quỳnh Anh

Trong nghệ thuật quân sự thời Trần, việc Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn sử dụng Yết Kiêu như một nhân tố tác chiến bất ngờ dưới nước đại diện cho đỉnh cao của tư chiến tranh nhân dân và nghệ thuật đánh bất ngờ. Xuất thân từ tầng lớp dân chài ven sông Hạ Bì (Hải Dương) với kỹ năng bơi lặn đặc biệt, Yết Kiêu đã được tuyển chọn vào đội ngũ gia tướng chuyên trách các nhiệm vụ trinh sát và phá hoại đường thủy — một binh chủng tác chiến đặc biệt sơ khai của quân đội Đại Việt.
Chiến thuật đục thuyền của Yết Kiêu trên sông Lục Đầu và vùng biển Bái Tử Long mang lại hiệu quả chiến lược vượt trội so với quy mô lực lượng huy động. Bằng cách ngậm ống sậy thở dưới nước và sử dụng dụng cụ thô sơ (khoan sắt), ông đã triệt hạ các phương tiện thủy tải trọng lớn của địch ngay tại điểm thả neo. Phương thức này không chỉ gây tổn thất trực tiếp về trang bị, khí tài của lực lượng do Thoát Hoan và Ô Mã Nhi chỉ huy mà còn tạo ra hiệu ứng khủng hoảng tâm lý dây chuyền, khiến quân giặc luôn rơi vào trạng thái bất an cực độ.
Hành động của Yết Kiêu đã củng cố hiệu quả cho toàn bộ hệ thống phòng thủ sông nước của nhà Trần, làm suy giảm đáng kể khả năng phối hợp giữa thủy quân và bộ binh quân Nguyên. Qua đó, Yết Kiêu khẳng định tầm vóc của một nhà kĩ thuật quân sự độc đáo, đóng góp trực tiếp vào thắng lợi toàn diện của Đại Việt trong hai cuộc kháng chiến chống Nguyên - Mông vĩ đại.



