Yết Kiêu: Thủy tướng kỳ tài và biểu tượng lòng trung hiếu sông núi

Vào thế kỷ XIII, khi đế quốc Mông - Nguyên hùng mạnh đem hàng vạn chiến thuyền hung hăng rẽ sóng xâm lược Đại Việt, ngoài tài thao lược của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn trên bờ, triều đình nhà Trần còn sở hữu một thứ vũ khí bí mật vô cùng lợi hại dưới nước. Đó chính là Yết Kiêu – người anh hùng áo vải có khả năng lặn lội phi thường, nỗi khiếp sợ không tên của cả hạm đội thủy quân giặc.

Yết Kiêu tên thật là Phạm Hữu Thế, sinh ra trong một gia đình nghèo khó ven bờ sông Hạ Trì (nay thuộc huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương). Từ nhỏ, ông đã quen với sóng gió sông nước, bơi lội giỏi như rái cá. Tương truyền, ông có thể lặn ngụp dưới nước liền hàng mấy ngày đêm, thở bằng ống sậy hoặc tựa như cá kình tung hoành giữa biển khơi. Cảm kích trước tài năng và tấm lòng hào hiệp của chàng trai trẻ, Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đã thu nhận ông vào hàng tráng sĩ, giao trọng trách bảo vệ vùng sông nước trọng yếu của đất nước.

Khi chiến tranh bùng nổ, Yết Kiêu đã lập nên những chiến công hiển hách khiến kẻ thù phải kinh hồn bạt vía. Ban đêm, khi quân giặc đang say ngủ trên những chiếc thuyền lớn cồng kềnh, Yết Kiêu lặng lẽ bơi ra giữa dòng nước xiết. Với tài nghệ xuất chúng, ông lặn sâu xuống đáy sông, dùng dùi sắt đục thủng thuyền của giặc rồi nhanh chóng biến mất vào bóng đêm. Cứ như thế, đêm này qua đêm khác, hàng loạt chiến thuyền của giặc Mông - Nguyên âm thầm nước tràn vào khoang và chìm nghỉm mà không rõ nguyên nhân. Nhờ những đòn đánh hiểm hóc dưới nước này, Yết Kiêu đã góp phần quan trọng làm suy yếu nghiêm trọng sức mạnh hải quân của địch trước các trận đánh lớn.

Không chỉ tài ba và mưu trí, Yết Kiêu còn nổi tiếng bởi tấm lòng trung nghĩa sắt son với triều đình và nhân dân. Một lần, vua Trần vì quá yêu quý tài năng đặc biệt của ông đã ban thưởng cho một cỗ áo ngự uy nghi và quyền lựa chọn bất cứ thứ gì ở kho báu. Thế nhưng, Yết Kiêu đã từ chối thẳng thừng với câu nói nổi tiếng ngàn đời: "Thần thần ở biển, quen lội nước, không dám xin áo ngự, chỉ xin bệ hạ cho một chiếc dầm và một chiếc thuyền câu để tự kiếm sống." Tấm lòng thanh bạch, không màng danh lợi phú quý ấy đã làm sáng ngời nhân cách của một vị anh hùng dân tộc đích thực.

Suốt cuộc đời mình, Yết Kiêu đã tận tụy cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ non sông bờ cõi. Khi ông qua đời, nhân dân các vùng ven biển, ven sông đã lập đền thờ tôn kính ông làm Thành hoàng, xem ông như vị thủy thần che chở cho những người làm nghề sông nước.

Cuộc đời và chiến công của Yết Kiêu mãi mãi là bản anh hùng ca rạng ngời về lòng dũng cảm, sự mưu trí và tình yêu nước sâu sắc, khẳng định rằng sức mạnh của Đại Việt được kết tinh từ những con người bình dị nhưng vĩ đại vô cùng.