10 Bông Hoa Bất Tử Tại "Tọa Độ Chết" Ngã Ba Đồng Lộc
10 Bông Hoa Bất Tử Tại "Tọa Độ Chết" Ngã Ba Đồng Lộc

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ khốc liệt, Ngã ba Đồng Lộc (huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) là ngã tư huyết mạch giao thoa của các tuyến đường hậu Cần chở quân lương, vũ khí vào chiến trường miền Nam.
Chính vì vị trí chiến lược ấy, nơi đây đã trở thành "tọa độ chết". Đế quốc Mỹ đã trút xuống vùng đất nhỏ bé này hàng vạn tấn bom đạn nhằm cày xới, san phẳng và cắt đứt con đường tiếp viện. Thế nhưng, tại chính chảo lửa ấy, Tiểu đội 4 (thuộc Đại đội 552, Đội 55 Thanh niên xung phong Hà Tĩnh) gồm 10 cô gái trẻ tuổi đời chỉ mới từ 17 đến 24 đã đứng vững kiên cường.
1. Tuổi thanh xuân giữa chảo lửa bom đạn
Mười cô gái do chị Võ Thị Tần (24 tuổi) làm Tiểu đội trưởng, cùng các chị em: Hồ Thị Cúc, Nguyễn Thị Nhỏ, Bùi Thị Cúc, Võ Thị Hà, Nguyễn Thị Xuân, Trần Thị Hường, Trần Thị Khang, Hà Thị Xanh và Võ Thị Hợi.
Nhiệm vụ của các chị vô cùng nguy hiểm:
Mở đường thông xe: Ngày đêm rà phá bom mìn, san lấp hố bom ngay sau khi máy bay giặc vừa dội đạn.
Đảm bảo giao thông: Dù đêm hay ngày, hễ có tiếng còi báo động xông ra thông đường là các chị có mặt, lấy thân mình và ánh đèn pin làm cọc tiêu dẫn đường cho những đoàn xe vận tải chở hàng vào Nam.
Dù sống giữa cái chết rình rập từng giây, các cô gái vẫn giữ trọn nét hồn nhiên của tuổi trẻ. Họ vẫn đùa vui, chia nhau từng gáo nước sạch, truyền tay nhau những lá thư từ quê nhà và cất cao tiếng hát xua tan tiếng gầm rú của máy bay địch.
2. Ngày 24 tháng 7 năm 1968 định mệnh
Chiều ngày 24 tháng 7 năm 1968, chiến trường Đồng Lộc rung chuyển bởi những trận đợt ném bom dồn dập. Khoảng 16 giờ 30 phút, đợt bom thứ 15 trong ngày dội xuống.
Tiểu đội 4 nhận lệnh ra đường làm nhiệm vụ khẩn cấp để kịp cho đoàn xe quân sự đi qua vào ban đêm. Khi mười cô gái đang hối hả cuốc đất, lấp hố bom thì một trận bom bất ngờ thả xuống ngay sát vị trí hầm trú ẩn của tiểu đội.
Khói bom mù mạt vừa tan, đồng đội lao đến thì đoạn đường bị cày xới nát vụn. Cả mười cô gái đã bị đất đá vùi lấp.
Đồng đội và lực lượng cứu hộ vội vã bới tìm bằng tất cả sự nghẹn ngào. Họ lần lượt tìm thấy 9 cô gái nằm bên nhau dưới lớp đất đỏ. Riêng chị Hồ Thị Cúc, phải đến ngày thứ 3, đồng đội mới tìm thấy chị nằm sâu trong hầm tròn, tay vẫn ôm chặt chiếc xẻng làm đường.
3. Hóa thành huyền thoại
Cả 10 cô gái đã trút hơi thở cuối cùng khi tuổi đời còn quá trẻ. Họ ngã xuống khi chưa ai kịp lập gia đình, dâng trọn thanh xuân rực rỡ nhất cho hòa bình của Tổ quốc.
Sự hy sinh của 10 nữ liệt sĩ Đồng Lộc đã làm rung động triệu trái tim. Nhà thơ Yến Thanh đã viết nên những câu thơ nghẹn ngào trong bài Cúc ơi!:
"Tiểu đội đã xếp hàng tiểu đội
Chỉ thiếu mình em thôi
Cúc ơi! Em ở đâu?
Đất sâu tìm em gáo nước
Gọi em lòng dạ bồi hồi..."
Ngày nay, tại Khu di tích lịch sử Ngã ba Đồng Lộc, 10 phần mộ của các chị nằm hàng ngang bên đồi thông xanh ngát, ngập tràn sắc hoa cúc trắng. Câu chuyện về 10 bông hoa thép ấy sẽ mãi là khúc ca bất tử về lòng dũng cảm, sự hy sinh thanh cao và tình yêu nước nồng nàn của phụ nữ Việt Nam.


