10 cô gái Ngả ba Đồng Lộc

Ngã ba Đồng Lộc – là giao điểm của Quốc lộ 15A và Tỉnh lộ 2, trong những năm chiến tranh được xem là yết hầu của mạch giao thông nối liền “hậu phương lớn miền Bắc” với “tiền tuyến lớn miền Nam” nên đế quốc Mỹ đã tập trung toàn lực để cắt đứt con đường này nhằm ngăn chặn chi viện của hậu phương ra tiền tuyến.
Theo tư liệu, từ năm 1964 đến 1972, ngã ba Đồng Lộc bị đánh phá liên tục và năm 1968 là năm ác liệt nhất. Chỉ với 240 ngày đêm từ tháng 4 đến tháng 10 năm 1968, đã có 2.000 cuộc đánh phá đến từ Mỹ với gần 50.000 quả bom các loại được thả xuống đoạn đường này, cho nên ngã ba Đồng Lộc ngày đó còn được gọi là tọa độ chết.
Năm ác liệt đó, đã có tận 16.000 người thuộc lực lượng thanh niên xung phong. Những chiến sĩ thanh niên xung phong tuổi đời còn rất trẻ ấy đã liều mình bám cầu, bám đường, kiên cường, bất khuất, quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.
Trên ngã ba thiêng liêng đó, các chiến sĩ mang cho mình một mệnh lệnh cao cả trong tận trái: “Máu có thể ngừng chảy, tim có thể ngừng đập nhưng mạch máu giao thông không bao giờ tắc”. Máu của hàng trăm, hàng ngàn của những anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống nơi ngã ba trận địa, thấm vào đất chỉ để mong tuyến đường quan trọng có thể thông hành cho chi viện đến miền Nam tổ quốc. Đặc biệt là sự hy sinh của 10 cô gái TNXP hay 10 cô gái ngã ba Đồng Lộc vào chiều ngày 24/7/1968.
Vào ngày 24/7/1968, máy bay để quốc Mỹ kéo đến trinh sát và dội bao dữ dội tren mặt đường 15A. Nhận lệnh, 12h trưa, 10 cô gái TNXP thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55 đã gấp rút chưa kịp ăn trưa, chỉ vội chia nhau nắm mì luộc rồi vội vã cầm cuốc xẻng ra mặt đường san lấp hố bom. Các chị cố gắng đào, xúc,… chỉ mong lấp kịp để tuyến đường 15A thông suốt cho đoàn xe chi viện đặc biện đến hỗ trợ chiến trường miền Nam. Vào 16h chiều cùng ngày, Mỹ thả lượt bom thứ 15 trong ngày, một đội máy bay Mỹ ồ ạt trút bom dữ dội, nhằm thẳng mục tiên nơi các chị đang làm đường phía dưới. Mười cô gái không còn cách nào đành cùng nhau lánh nạn xuống một căn hầm gần nhất bên đường, định bụng đợi máy bay đi qua sẽ tiếp tục cung đường còn lại. Bỗng một loạt bom rơi xuống, đánh sập hầm và… tất cả bị vùi lấp…
Biết bao lời ca, biết bao bài thơ, tiếng lòng đã cất lên gửi tới 10 linh hồn thiêng liêng của 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc cùng những anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì đất nước. 10 cô gái hy sinh khi chỉ mới độ tuổi mười tám đôi mươi, người nhỏ nhất chỉ mới 17 tuổi và người lớn nhất cũng chỉ mới 24 tuổi, chưa một ai lập gia đình. Xót xa hơn nữa khi đến ngày thứ 3 đồng đội mới tìm thấy thi thể của chị Hồ Thị Cúc trên đồi Trọ Voi trong tư thế ngồi, đầu đội nón, bên cạnh là cuốc, 10 ngón tay rướm máu vì đang đào bới tìm đường ra. Thương xót người em, người đồng đội và là nhà thơ Yến Thanh đã nghẹn ngào viết bài thơ “Cúc ơi” trong lúc đồng đội tìm thi thể cô.
Trên ngã ba Đòng Lộc ngày nay cũng đã được trải nhựa đường bê tông, những ngọn đồi đã được phủ kín màu xanh lá cây, hai bên đường cây cao làm bóng mát, không còn những hố bom sâu hắm xoáy từng vùng ngày xưa. Nhưng những huyền thoại về ngã ba Đòng Lộc vẫn còn, bất tử mãi nơi địa chỉ đỏ này.
Chiến tranh qua đi, cuộc sống mới đã đến, cây cối đã hồi sinh nơi từng là tọa độ chết năm nào. Thời gian có thể khiến chúng ta quên đi bao ngã ba cuộc đời, nhưng những câu chuyện lịch sử hào hùng cảm động nơi ngã ba Đồng Lộc còn mãi. Biết bao lời ca, bài thơ và tiếng lòng cùng nén hương được tôn kính dâng lên linh hồn 10 cô gái Ngã ba Đồng Lộc cùng các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì đất nước. Để không phụ lòng sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ, thế hệ trẻ chúng ta ngày nay cần phải cố gắng tiến lên, tiếp nối bài ca, noi gương anh hùng, phát triển Tổ quốc