10 CÔ GÁI NGÃ BA ĐỒNG LỘC – KÝ ỨC KHÔNG QUÊN CỦA MỘT THỜI TUỔI TRẺ

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Ngã ba Đồng Lộc thuộc tỉnh Hà Tĩnh là một trong những trọng điểm giao thông đặc biệt quan trọng trên tuyến đường chi viện cho chiến trường miền Nam. Đây cũng là nơi ghi dấu sự hy sinh của nhiều thanh niên xung phong, trong đó có 10 cô gái thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552.

Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc - Ảnh tư liệu.

Ngày 24/7/1968, khi chiến tranh đang diễn ra ác liệt, 10 nữ thanh niên xung phong của Tiểu đội 4 vẫn đang làm nhiệm vụ tại Ngã ba Đồng Lộc. Công việc của các chị là san lấp hố bom, sửa đường và bảo đảm cho những đoàn xe tiếp tục vượt qua trọng điểm.

Những cô gái ấy đều còn rất trẻ. Người lớn tuổi nhất cũng chỉ ngoài hai mươi, người trẻ nhất mới 17 tuổi. Họ rời quê hương để đến với tuyến lửa, mang theo tuổi thanh xuân và những ước mơ còn dang dở.

Trưa ngày 24/7, máy bay Mỹ liên tục đánh phá khu vực Đồng Lộc. Một quả bom đã trúng vị trí nơi 10 cô gái đang làm nhiệm vụ.

Cả 10 người đã hy sinh.

Đó là một mất mát đau đớn, nhưng câu chuyện về các chị không dừng lại ở sự hy sinh. Những người con gái ấy đã trở thành biểu tượng cho hàng vạn thanh niên xung phong từng sống và chiến đấu trên những tuyến đường ác liệt nhất của cuộc kháng chiến.

Các chị không trực tiếp cầm súng chiến đấu trên chiến trường, nhưng công việc của họ có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Mỗi hố bom được san lấp, mỗi đoạn đường được sửa chữa là thêm một cơ hội để bộ đội, lương thực và vũ khí tiếp tục được đưa vào chiến trường.

Có thể nói, mỗi mét đường được giữ thông cũng là một phần của cuộc chiến.

Sau khi 10 cô gái hy sinh, câu chuyện về các chị được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Những cái tên Võ Thị Tần (24 tuổi), Hồ Thị Cúc (24 tuổi), Nguyễn Thị Nhỏ (24 tuổi), Dương Thị Xuân (21 tuổi), Võ Thị Hợi (20 tuổi), Nguyễn Thị Xuân (20 tuổi), Hà Thị Xanh (19 tuổi), Trần Thị Hường (19 tuổi), Trần Thị Rạng (18 tuổi), Võ Thị Hà (17 tuổi) đã trở thành những cái tên gắn liền với ký ức về Ngã ba Đồng Lộc.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, Ngã ba Đồng Lộc ngày nay đã trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng. Những người trẻ tìm về nơi đây không chỉ để tưởng nhớ 10 cô gái mà còn để hiểu hơn về một thế hệ đã sống trong chiến tranh và sẵn sàng dành những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời cho đất nước.

Điều khiến câu chuyện ấy vẫn lay động đến hôm nay chính là tuổi đời của các chị. 17, 18, 19, 20 tuổi... Đó đáng lẽ là những năm tháng của học tập, tình yêu và những ước mơ về tương lai. Nhưng với các chị, tuổi trẻ đã gắn liền với tiếng bom, những con đường đầy hố đạn và nhiệm vụ bảo đảm giao thông.

10 cô gái đã nằm lại ở Đồng Lộc, nhưng tuổi xuân của các chị không mất đi. Nó trở thành một phần của lịch sử – để thế hệ hôm nay hiểu rằng hòa bình chưa bao giờ là điều tự nhiên mà có.