10 cô gái TNXP ngã ba Đồng Lộc(P2)
10 cô gái thanh niên xung phong ở Ngã ba Đồng Lộc ấy thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55, bao gồm: Võ Thị Tần (24 tuổi, Tiểu đội trưởng), Hồ Thị Cúc (24 tuổi, Tiểu đội phó), Nguyễn Thị Nhỏ (24 tuổi), Dương Thị Xuân (21 tuổi), Võ Thị Hợi (20 tuổi), Nguyễn Thị Xuân (20 tuổi), Hà Thị Xanh (19 tuổi), Trần Thị Hường (19 tuổi), Trần Thị Rạng (18 tuổi), Võ Thị Hà (17 tuổi), họ đã ngã xuống khi tuổi còn quá trẻ. Cùng với các chị còn có hơn 4.000 anh hùng liệt sĩ đã nằm lại nơi con đường huyết mạc
3. Tiểu đội 10 cô gái thanh niên xung phong
Trong số những người làm nhiệm vụ tại Đồng Lộc, nổi bật là tiểu đội gồm mười nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55 Hà Tĩnh. Các cô gái đều còn rất trẻ, phần lớn mới ngoài đôi mươi nhưng mang trong mình lý tưởng lớn lao: góp sức cho cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc.
Mười cô gái ấy gồm:
Võ Thị Tần (Tiểu đội trưởng)
Hồ Thị Cúc
Nguyễn Thị Nhỏ
Hà Thị Xanh
Trần Thị Rạng
Trần Thị Hường
Võ Thị Hợi
Võ Thị Hà
Nguyễn Thị Xuân
Dương Thị Xuân
Họ đến từ những làng quê nghèo của Hà Tĩnh, mang theo nhiệt huyết tuổi trẻ và niềm tin mãnh liệt vào ngày đất nước thống nhất. Nhiệm vụ của tiểu đội là san lấp hố bom, phá bom nổ chậm, đảm bảo cho các đoàn xe quân sự có thể đi qua Đồng Lộc an toàn.
Công việc ấy vô cùng nguy hiểm. Ban ngày máy bay Mỹ đánh phá dữ dội, ban đêm các cô lại ra đường lấp hố bom, sửa đường. Cái chết luôn rình rập, nhưng các cô vẫn lạc quan, yêu đời và đoàn kết như một gia đình.
4. Sự hy sinh anh dũng ngày 24/7/1968
Ngày 24 tháng 7 năm 1968 là một ngày bi thương nhưng cũng đầy tự hào trong lịch sử Đồng Lộc.
Buổi trưa hôm ấy, tiểu đội vẫn ra đường làm nhiệm vụ như thường lệ. Trong ngày, máy bay Mỹ đã ném bom nhiều lần xuống khu vực này. Đến khoảng 16 giờ chiều, trận bom thứ 15 dội xuống Ngã ba Đồng Lộc. Một quả bom rơi gần căn hầm chữ A – nơi mười cô gái đang trú ẩn. Hầm bị sập, tất cả các cô đều hy sinh.
Người trẻ nhất mới 17 tuổi, còn ba người lớn tuổi nhất cũng chỉ 24 tuổi. Sự ra đi của các cô khiến đồng đội và nhân dân vô cùng đau xót. Nhưng chính sự hy sinh ấy đã góp phần giữ vững tuyến giao thông huyết mạch, giúp hàng nghìn chuyến xe tiếp tục tiến vào chiến trường miền Nam.
5. Hình ảnh bất tử của lòng yêu nước
Sự hy sinh của mười cô gái Đồng Lộc nhanh chóng trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Họ không chỉ là những chiến sĩ quả cảm mà còn là hình ảnh đẹp của tuổi trẻ Việt Nam – dũng cảm, lạc quan và sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.
Nhà thơ Huy Cận từng viết về Đồng Lộc với những câu thơ xúc động:
“Nghìn năm sau lịch sử còn ghi
Những năm tháng chiến tranh ác liệt
Nghìn vạn chuyến xe đi
Qua trái tim Ngã ba Đồng Lộc…”
Những câu thơ ấy như khắc sâu vào tâm trí bao thế hệ người Việt Nam, nhắc nhớ về sự hy sinh cao cả của những cô gái tuổi mười tám, đôi mươi.



