(100) MẸ NGUYỄN THỊ ĐÊ — HAI HẦM BÍ MẬT VÀ HAI LẦN TIỄN CON
Cùng chồng nắm bắt thông tin kế hoạch hành quân và ruồng bố của quân Hòa Lạc để cung cấp cho cán bộ cơ sở; đào 2 hầm bí mật nuôi giấu cán bộ; nhiều lần chồng bị giặc bắt về chi cảnh sát điều tra; có 8 người con, trong đó 2 là liệt sĩ; được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng ngày 25-7-2014 theo Quyết định số 1771/QĐ-CTN, vào Sổ vàng số 132
MẸ NGUYỄN THỊ ĐÊ — HAI HẦM BÍ MẬT VÀ HAI LẦN TIỄN CON
Trên mảnh đất xã Tăng Hòa, huyện Gò Công Đông, người ta vẫn kể về đôi vợ chồng già đào hầm giữa đêm khuya — hầm để giấu người, hầm để giữ bí mật, hầm để nuôi sống cách mạng qua những tháng ngày địch càn quét không ngừng. Mẹ Nguyễn Thị Đê, sinh năm 1922, và người chồng Lê Văn Tiến đã làm điều đó không phải một lần mà hai lần — hai căn hầm bí mật được đào bằng chính đôi tay của mẹ, trở thành điểm tựa sống còn cho những cán bộ nằm vùng.
Không chỉ đào hầm, hai vợ chồng mẹ còn âm thầm thu thập thông tin về kế hoạch hành quân và ruồng bố của quân Hòa Lạc để kịp thời báo cho cán bộ cơ sở. Đó là công việc nguy hiểm đến mức ông Lê Văn Tiến nhiều lần bị giặc bắt về chi cảnh sát điều tra. Mỗi lần chồng bị dẫn đi, mẹ Đê lại một mình gánh chịu nỗi lo âu trong im lặng — chờ đợi, hi vọng, và tiếp tục công việc khi chồng trở về.
Trong 8 người con mà mẹ sinh ra, hai người đã không trở về. Người con trai Lê Văn Xê, sinh năm 1943, gia nhập đơn vị D514 Mỹ Tho từ tháng 11-1963, trở thành Trung đội phó dũng cảm. Ngày 24-3-1968, anh Xê ngã xuống trong trận chiến tại ấp 6, xã Bình Xuân — được an táng tại Nghĩa trang Gò Lùm, ấp Xóm Gò, ngay trên đất quê nhà. Rồi người con trai thứ Lê Văn Nhỏ, sinh năm 1954, tiếp bước anh vào quân ngũ từ tháng 5-1975 — đúng năm đất nước thống nhất. Là Tiểu đội trưởng Huyện đội Gò Công, anh Nhỏ hy sinh ngày 1-1-1979 tại chiến trường Campuchia, trong cuộc chiến bảo vệ biên giới Tây Nam. Anh cũng được an táng về Nghĩa trang Gò Lùm — nơi người anh trai đã nằm xuống hơn mười năm trước.
Hai anh em, hai cuộc chiến, một nghĩa trang. Sự trùng hợp ấy như một vòng tròn khép lại số phận của gia đình mẹ Nguyễn Thị Đê — một gia đình đã cống hiến cho Tổ quốc từ những ngày kháng chiến chống Mỹ cho đến khi tiếng súng cuối cùng tắt trên biên giới Tây Nam.
Ngày 25-7-2014, Chủ tịch nước ký Quyết định số 1771/QĐ-CTN phong tặng danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng" cho mẹ, tên mẹ được khắc vào Sổ vàng số 132. Công đoàn huyện Gò Công Đông nhận phụng dưỡng mẹ suốt đời. Hôm nay, mẹ Nguyễn Thị Đê sống cùng người con trai Lê Văn Ty tại ấp Giồng Lãnh 1 — mảnh đất đã chứng kiến cả cuộc đời hy sinh thầm lặng của mẹ.
Hai căn hầm bí mật năm xưa đã trở về với lòng đất. Nhưng nghĩa khí của người mẹ đào hầm giữa đêm khuya ấy thì còn mãi với Tăng Hòa.
