13 NGƯỜI Ở LẠI, MỘT NGƯỜI TRỞ VỀ

Câu chuyện về Tiểu đội thép Truông Bồn và nữ tiểu đội trưởng Trần Thị Thông

Rạng sáng 31/10/1968, tại Truông Bồn, những thanh niên của Đại đội 317 vẫn đang làm nhiệm vụ như bao ngày trước: san lấp hố bom, bảo đảm tuyến đường huyết mạch được thông suốt.

Họ biết chiến tranh rất khốc liệt. Nhưng không ai nghĩ đó sẽ là buổi sáng cuối cùng của mình.

Đơn vị gồm 14 chiến sĩ, trong đó có 12 nữ và 2 nam, được giao nhiệm vụ trực chiến, quan sát máy bay, đánh dấu bom nổ chậm, phối hợp phá bom và bảo đảm giao thông qua Truông Bồn.

Người phụ nữ trẻ Trần Thị Thông, Tiểu đội trưởng, cùng đồng đội ngày đêm bám đường. Ở Truông Bồn, mỗi giờ phút đều là cuộc chiến với bom đạn. Con đường vừa được san lấp có thể lại bị bom đánh tan bất cứ lúc nào.

Tối 30/10, đơn vị nhận được mật lệnh về việc máy bay Mỹ sẽ ngừng ném bom miền Bắc từ 0 giờ ngày 1/11 và sáng hôm sau có đoàn xe quân sự đi qua. Nhiệm vụ của họ là khẩn trương sửa đường, san lấp hố bom, bảo đảm cho đoàn xe vượt qua an toàn.

Không ai nghĩ rằng chỉ vài giờ trước khi miền Bắc tạm ngừng tiếng bom, Truông Bồn lại phải hứng chịu trận đánh khốc liệt.

Khoảng 5 giờ 30 phút sáng 31/10/1968, máy bay Mỹ trút bom xuống khu vực đang có các chiến sĩ làm nhiệm vụ.

Một tiếng nổ dữ dội.

Rồi những tiếng nổ liên tiếp.

Đất đá tung lên.

Khói bom phủ kín cả khu vực.

Khi trận bom kết thúc, một sự thật đau đớn hiện ra: 13 trong số 14 chiến sĩ đã anh dũng hy sinh. Người duy nhất sống sót là Tiểu đội trưởng Trần Thị Thông.

Mười ba đồng đội của chị đã nằm lại.

Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Có người chưa kịp trở về thăm gia đình. Có người chưa kịp thực hiện những dự định riêng. Có người vừa bước vào tuổi đẹp nhất của cuộc đời.

Nhưng họ đã chọn ở lại với nhiệm vụ.

Sau chiến tranh, câu chuyện về 13 chiến sĩ Truông Bồn trở thành một biểu tượng bất tử của tuổi trẻ Việt Nam. Họ không chỉ bảo vệ một đoạn đường. Họ bảo vệ những chuyến xe chở sức người, sức của từ hậu phương vào tiền tuyến; bảo vệ mạch máu giao thông phục vụ cuộc kháng chiến. Truông Bồn đã trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.

Điều đặc biệt là giữa 13 người nằm lại, có một người trở về.

Trần Thị Thông sống sót, mang theo ký ức về những người đồng đội đã hy sinh.

Có lẽ không có nỗi đau nào lớn hơn khi một người trở về mà những người cùng mình chiến đấu lại mãi mãi nằm lại.

Nhưng chính sự sống của người còn lại cũng là một cách để câu chuyện của 13 người được kể tiếp.

Hôm nay, tại Khu di tích lịch sử Truông Bồn, những cái tên của các liệt sĩ vẫn được nhắc đến trong những nén hương tưởng niệm. Nơi đây trở thành địa chỉ đỏ để các thế hệ tìm về, hiểu hơn về giá trị của độc lập, tự do và hòa bình.

Tôi nghĩ, điều mà 13 người trẻ năm ấy mong muốn không phải là được người đời nhớ đến bằng những lời ca ngợi.

Điều họ mong muốn nhất có lẽ là đất nước được hòa bình.

Và hôm nay, chúng ta đang sống trong nền hòa bình mà họ đã góp phần đánh đổi bằng tuổi xuân của mình.

Bởi vậy, mỗi lần về Truông Bồn, hãy đứng thật lâu trước những ngôi mộ.

Đừng chỉ nhìn đó là những cái tên trong lịch sử.

Hãy nhớ rằng, mỗi cái tên từng là một người trẻ có gia đình, có ước mơ, có những ngày tháng tuổi xuân.

13 người đã ở lại. Một người trở về. Nhưng cả 14 người đều sống mãi trong lịch sử Truông Bồn.

Và câu chuyện ấy sẽ còn được kể cho nhiều thế hệ mai sau.