133. Trần Huy Liệu
Trần Huy Liệu
Trần Huy Liệu là nhà hoạt động cách mạng, nhà báo, nhà sử học lỗi lạc, người đã trải qua nhiều thăng trầm trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và là người đặt nền móng cho ngành sử học cách mạng Việt Nam.
👶 Thời Thơ Ấu và Hoạt Động Cách Mạng Sớm
Năm sinh và Quê quán: Ông sinh năm 1901 tại xã Văn Đức, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định.
Bước đầu sự nghiệp: Ông học Trường Thành chung Nam Định, sau đó tham gia dạy học và viết báo tại Sài Gòn.
Hoạt động chính trị:
Năm 1927, ông gia nhập Việt Nam Quốc dân Đảng (Việt Quốc), là một trong những lãnh đạo chủ chốt của tổ chức này tại Nam Kỳ.
Năm 1929, sau vụ án ám sát Ba Danh, ông bị thực dân Pháp bắt và kết án tù. Trong tù, qua nghiên cứu, học tập và tranh luận, ông nhận thấy con đường của Việt Quốc không còn phù hợp.
Gia nhập Đảng Cộng sản: Năm 1930, ông chuyển sang con đường Cộng sản và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương (sau là Đảng Cộng sản Việt Nam) khi đang bị giam cầm tại Côn Đảo.
📰 Sự Nghiệp Báo Chí và Tư tưởng
Cộng tác báo chí: Sau khi ra tù (1936) nhờ phong trào Mặt trận Dân chủ, ông tích cực hoạt động báo chí công khai, làm việc tại nhiều tờ báo tiếng tăm như Thời Thế, Trung kỳ, Dân Chúng...
Lãnh đạo Việt Minh: Ông là một trong những người tham gia thành lập Hội Văn hóa Cứu quốc và trở thành Ủy viên Trung ương Việt Minh.
⚡ Tham gia Chính quyền Cách mạng
Cách mạng Tháng Tám (1945): Trần Huy Liệu đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị và lãnh đạo Tổng khởi nghĩa.
Ông là một trong ba thành viên của Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc.
Tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (28/8/1945), ông được cử làm Bộ trưởng Bộ Tuyên truyền và Cổ động.
Ông là người đã thay mặt Chính phủ đọc lời tuyên thệ trong Lễ Độc lập ngày 2 tháng 9 năm 1945 tại Quảng trường Ba Đình (do Chủ tịch Hồ Chí Minh bị cảm).
📚 Đóng Góp Lớn cho Ngành Sử học
Sau kháng chiến chống Pháp, Trần Huy Liệu dồn tâm sức vào lĩnh vực nghiên cứu và biên soạn lịch sử.
Viện trưởng Viện Sử học: Ông là người sáng lập và là Viện trưởng đầu tiên của Viện Sử học Việt Nam (thành lập năm 1953), giữ chức vụ này cho đến khi qua đời.
Tác phẩm tiêu biểu: Ông là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu sử học giá trị, đi sâu vào các vấn đề lịch sử cận đại và hiện đại Việt Nam: Lịch sử Tám năm Kháng chiến, Lịch sử Thủ đô Hà Nội, Tài liệu tham khảo Lịch sử Việt Nam...
🥀 Qua Đời và Vinh Danh
Trần Huy Liệu qua đời ngày 28 tháng 7 năm 1969 tại Hà Nội, thọ 68 tuổi.
Vinh danh: Ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và Công nghệ (đợt I, năm 1996) vì những đóng góp to lớn trong công tác nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn.
