138. AHLLVTNH PHAN VĂN CỘI
Trong dòng chảy hào hùng của lịch sử dân tộc, biết bao con người bình dị đã lặng lẽ đứng lên, cầm súng bảo vệ quê hương bằng tất cả tình yêu đất nước và ý chí kiên cường. Họ không phải những người sinh ra để trở thành anh hùng, nhưng chính thời đại và bản lĩnh đã nhào nặn nên những con người phi thường. Giữa mảnh đất thép Củ Chi, cái tên Phạm Văn Cội mãi mãi được khắc sâu vào ký ức dân tộc như một biểu tượng sáng ngời của lòng dũng cảm, của trí tuệ chiến đấu và sự hy sinh cao cả.
Sinh năm 1940, lớn lên trong cảnh nghèo đói và mất mát, Phạm Văn Cội đã sớm nếm trải tang thương của chiến tranh khi cha và chị gái bị thực dân Pháp sát hại. Từ một cậu bé mồ côi lam lũ, lao động làm thuê để đỡ đần gia đình, anh lớn lên cùng mối thù nhà và nỗi đau nước. Cách mạng đã soi sáng cho Phạm Văn Cội con đường để biến nỗi căm hờn thành sức mạnh chiến đấu. Anh hiểu rằng chỉ khi đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược, dân tộc mới giành được tự do và người dân quê hương mới có cuộc sống yên bình. Từ nhận thức ấy, Phạm Văn Cội chọn dấn thân, chọn chiến đấu, chọn trở thành người con của đất thép kiên cường.
Đi lên từ những trận đánh nhỏ, bằng lòng quả cảm hiếm thấy, chỉ trong thời gian ngắn Phạm Văn Cội đã vươn lên thành một du kích xuất sắc. Anh tự chế tạo vũ khí, dùng cung tên, chông đinh, súng thô sơ để diệt bộ binh, chống cơ giới, bắn hạ máy bay trực thăng. Năm 1961, anh được bầu làm Tiểu đội trưởng du kích – sự ghi nhận xứng đáng cho một chiến sĩ luôn xông pha tuyến đầu với tinh thần “tìm Mỹ mà diệt”. Anh từng cùng bộ đội phục kích bọn giặc tập nhảy dù và tiêu diệt nhiều tên bằng những phương tiện hết sức mộc mạc nhưng hiệu quả.
Những năm tháng chiến tranh ác liệt, Phạm Văn Cội liên tục thể hiện tài trí quân sự đáng khâm phục. Trong trận càn năm 1962, khi địch ập vào xã và lực lượng du kích còn chưa kịp về, anh một mình chiến đấu suốt trận, tiêu diệt 5 tên giặc và thu nhiều quân dụng, buộc chúng phải rút lui. Năm 1963, khi lần đầu tiên xe tăng M.113 vào xã, anh cùng đồng đội đã mưu trí đánh đứt xích xe, diệt giặc, tạo niềm tin mạnh mẽ cho lực lượng du kích rằng vũ khí tự tạo vẫn có thể phá hủy cơ giới hiện đại của Mỹ.
Không chỉ dũng cảm, Phạm Văn Cội còn là người chỉ huy có tầm nhìn. Khi giữ chức Ấp đội trưởng rồi Xã đội phó, anh liên tục tổ chức bám trụ, bố trí trận địa, huấn luyện du kích và bảo vệ nhân dân. Trong hai năm 1964–1965, dù mang trên mình thương tích đau đớn, anh vẫn ngày ngày đi nghiên cứu địa hình, củng cố trận địa, sẵn sàng chiến đấu bất cứ lúc nào.
Đỉnh cao phải kể đến cuộc càn Crimp ngày 8/1/1966 – một trong những cuộc hành quân lớn nhất của Mỹ ở Củ Chi. Suốt tám ngày đêm, Phạm Văn Cội chỉ huy du kích chiến đấu kiên cường, tiêu diệt 111 tên địch, phá hủy bảy máy bay trực thăng, một máy bay khu trục và nhiều xe cơ giới, khiến quân Mỹ phải rút chạy trong thất bại nhục nhã. Những thành tích liên tiếp đã khiến tên tuổi của anh trở thành nỗi khiếp sợ đối với quân xâm lược.
Nhưng có lẽ hình ảnh đẹp nhất về anh không nằm ở những con số chiến công mà ở tinh thần quả cảm, vì đồng đội mà chiến đấu đến hơi thở cuối cùng. Cuối tháng 9/1966, trong cơn mưa lớn khiến công sự sụp đổ, nhiều bộ đội bị thương và mắc kẹt, Phạm Văn Cội cùng một chiến sĩ đã quyết tử chặn địch, dùng lựu đạn đánh lui ba đợt tấn công, bảo vệ đồng đội an toàn. Bước chân anh như một lời thề: còn một hơi thở cũng không để kẻ thù vượt qua.
Đầu năm 1967, trong một trận tập kích táo bạo tại Sở Ông Cò, anh một mình mang bệ phóng 20 trái đạn, diệt gần 90 lính Mỹ – kỳ tích hiếm có trong chiến tranh du kích. Thế nhưng, chiến tranh tàn khốc không buông tha người anh hùng. Ngày 28/7/1967, trong một lần bám địch, anh cùng tổ du kích rơi vào ổ phục kích và hy sinh anh dũng tại Bàu Tròn, để lại niềm thương tiếc vô hạn cho đồng đội và nhân dân Củ Chi.
Sáu năm chiến đấu, anh đã diệt hơn 120 lính Mỹ, phá 250 xe quân sự, bắn rơi 5 máy bay – những con số ít ai có thể lập lại. Anh được trao Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba, danh hiệu Kiện tướng diệt Mỹ, Dũng sĩ diệt xe cơ giới, Dũng sĩ diệt máy bay. Và đặc biệt, năm 1967, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân – sự ghi nhận cao quý nhất cho người con ưu tú của đất thép.
Ngày nay, tên anh được đặt cho một xã, nhiều trường học và tuyến đường ở Củ Chi – như những đóa hoa bất tử nhắc nhớ thế hệ trẻ về tấm gương chiến đấu và hy sinh của người anh hùng. Phạm Văn Cội không chỉ là một chiến sĩ dũng cảm, mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, của ý chí “không lùi bước trước mọi kẻ thù”, của tinh thần chủ động sáng tạo trong chiến đấu và trách nhiệm với quê hương.
Từ cuộc đời của anh, thế hệ trẻ hôm nay học được bài học thấm thía: yêu nước không phải những điều lớn lao xa vời, mà bắt đầu từ ý thức trách nhiệm với cộng đồng, từ sự cố gắng trong học tập và lao động, từ bản lĩnh dám đối diện khó khăn và khát vọng vươn lên. Giữa thời bình, chúng ta càng phải sống xứng đáng với sự đánh đổi của những người đã ngã xuống – những người như anh hùng Phạm Văn Cội.
Cuộc đời và chiến công của anh là khúc tráng ca bất diệt của lòng dũng cảm, của niềm tin sắt đá vào tương lai dân tộc. Và mỗi khi nhắc đến anh, nhân dân Củ Chi lại tự hào gọi đó là người con của đất thép – người đã hóa thành bất tử trong lòng Tổ quốc.
