14. LÝ THƯỜNG KIỆT – NGƯỜI GIỮ YÊN BỜ CÕI ĐẠI VIỆT Thế kỷ XI

CÂU CHUYỆN THỜI HOA ĐỎ

LÝ THƯỜNG KIỆT – NGƯỜI GIỮ YÊN BỜ CÕI ĐẠI VIỆT

Thế kỷ XI

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc Việt Nam, có những con người mà tên tuổi gắn liền với những chiến công bảo vệ non sông. Lý Thường Kiệt là một trong những nhân vật như thế.

Ông sống vào thế kỷ XI, dưới triều Lý – một thời kỳ mà Đại Việt từng bước củng cố nền độc lập và xây dựng quốc gia.

Lý Thường Kiệt vốn tên là Ngô Tuấn, sau được ban quốc tính họ Lý. Ông sinh khoảng năm 1019, quê ở vùng Thăng Long. Từ khi còn trẻ, ông đã bước vào con đường binh nghiệp và trở thành một vị tướng có tài, nhiều lần được triều đình giao trọng trách.

Nhưng dấu ấn lớn nhất trong cuộc đời Lý Thường Kiệt gắn với cuộc chiến chống quân Tống vào những năm 1075–1077.

Khi ấy, nhà Tống có ý định chuẩn bị lực lượng nhằm gây sức ép và tiến xuống Đại Việt.

Trước tình hình đó, Lý Thường Kiệt đã đưa ra một quyết định táo bạo: chủ động tiến công để phá thế chuẩn bị của đối phương, thay vì chỉ chờ quân Tống tiến vào lãnh thổ.

Cuối năm 1075, quân Đại Việt tiến sang vùng đất thuộc nhà Tống, đánh vào các căn cứ quan trọng như Khâm Châu, Liêm Châu và Ung Châu.

Sau khi hoàn thành mục tiêu quân sự, quân Đại Việt rút về nước.

Đến năm 1077, quân Tống tiến vào Đại Việt.

Lý Thường Kiệt tổ chức phòng thủ trên tuyến sông Như Nguyệt, nay thuộc khu vực Bắc Ninh.

Một phòng tuyến được xây dựng, quân Đại Việt kiên trì chống trả nhiều đợt tiến công của đối phương.

Trong những ngày chiến trận căng thẳng, một bài thơ nổi tiếng được truyền tụng:

“Nam quốc sơn hà Nam đế cư,
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư...”

Bài thơ thường được biết đến với tên gọi “Nam quốc sơn hà”, lâu nay được xem là một trong những tuyên ngôn độc lập sớm của lịch sử Việt Nam.

Những câu thơ vang lên trong thời khắc chiến đấu đã trở thành lời khẳng định mạnh mẽ về chủ quyền của đất nước.

Cuối cùng, quân Tống không đạt được mục tiêu và phải rút quân.

Chiến thắng trên phòng tuyến Như Nguyệt góp phần bảo vệ nền độc lập của Đại Việt và thể hiện tài năng quân sự của Lý Thường Kiệt.

Nhưng nếu chỉ nhìn Lý Thường Kiệt như một vị tướng trận mạc thì vẫn chưa đủ.

Ông còn là một nhân vật có vai trò quan trọng trong triều đình nhà Lý, tham gia quản lý đất nước và thực hiện nhiều công việc nhằm củng cố quốc gia.

Điều đáng nhớ ở Lý Thường Kiệt là tư duy quân sự chủ động.

Trong hoàn cảnh đất nước đứng trước nguy cơ chiến tranh, ông không chỉ nghĩ đến việc chống đỡ mà tìm cách tạo thế chủ động, bảo vệ đất nước ngay từ khi mối đe dọa còn ở phía trước.

Hơn chín thế kỷ đã trôi qua.

Những trận chiến trên sông Như Nguyệt giờ chỉ còn trong sử sách.

Nhưng mỗi khi nhắc đến Lý Thường Kiệt, người Việt vẫn nhớ đến một vị tướng của Đại Việt thế kỷ XI, người đã góp phần giữ vững nền độc lập của dân tộc trong một giai đoạn đầy thử thách.

Ông qua đời khoảng năm 1105.

Một đời người đã khép lại.

Nhưng tên tuổi vẫn còn trong lịch sử.

Lý Thường Kiệt – người đã dành tài năng và cuộc đời mình để bảo vệ bờ cõi Đại Việt.

Từ những dòng sông, thành lũy của hơn chín trăm năm trước, câu chuyện ấy vẫn nhắc các thế hệ hôm nay về một giá trị không bao giờ cũ:

Độc lập và chủ quyền của đất nước luôn cần được gìn giữ bằng ý chí, trí tuệ và trách nhiệm của mỗi thế hệ.