(145) MẸ LÊ THỊ ĐỂ — MƯỜI HAI NGÀY, ANH TRAI RỒI EM GÁI, CÙNG NẰM XUỐNG TRÊN ĐẤT BÌNh PHÚ
Trong kháng chiến chống Mỹ, mẹ tích cực nuôi giấu, chăm sóc và làm giao liên cho cán bộ cách mạng; sinh 8 người con, có 2 con là liệt sĩ — một trai một gái, cả hai cùng hy sinh năm 1969 và cùng an táng tại ấp Bình Phú, xã Thanh Bình; được phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng ngày 25-7-2014 theo Quyết định số 1771/QĐ-CTN.
MẸ LÊ THỊ ĐỂ — MƯỜI HAI NGÀY, ANH TRAI RỒI EM GÁI, CÙNG NẰM XUỐNG TRÊN ĐẤT BÌNh PHÚ
Mẹ Lê Thị Để — bà Tám Lý — sinh năm 1914 tại xã Lương Hòa Lạc, huyện Chợ Gạo, về làm dâu ấp Bình Phú, xã Thanh Bình và sinh hạ tám người con. Trong kháng chiến chống Mỹ, mẹ không chỉ nuôi dưỡng các con mà còn nuôi giấu, chăm sóc cán bộ cách mạng và làm giao liên — một người mẹ vừa là hậu phương, vừa là chiến sĩ thầm lặng.
Năm 1969 — trong vòng chỉ mười hai ngày — mẹ nhận hai tin báo tử từ chiến trường. Người con trai Trần Văn Đực, thường gọi là Thanh Sử, sinh năm 1946, gia nhập bộ đội địa phương huyện Chợ Gạo từ tháng 1-1968. Ngày 23-4-1969, trên đường làm nhiệm vụ tại xã Lương Hòa Lạc — chính quê hương của mẹ — anh Đực hy sinh, được đưa về an táng tại ấp Bình Phú quê nhà.
Chỉ mười hai ngày sau, ngày 5-5-1969, người em gái Trần Thị Biều — cô gái mà gia đình gọi thân thương là Tuyết — cũng ngã xuống trong một trận đối đầu ác liệt với địch tại huyện Gò Công Tây. Chị Biều phục vụ trong Tiểu đoàn 514, đơn vị chủ lực địa phương từng tham gia nhiều trận đánh lớn. Chị cũng được đưa về an táng tại ấp Bình Phú — nằm bên người anh trai đã đến đó trước mình chưa đầy hai tuần.
Một trai, một gái — hai người con cùng cha mẹ sinh ra, cùng lớn lên trên mảnh đất Bình Phú — đã cùng ngã xuống trong mười hai ngày của tháng 4 và tháng 5 năm 1969, và cùng trở về nằm trên mảnh đất quê hương. Mẹ Lê Thị Để đã sống qua tất cả điều đó, tiếp tục là điểm tựa cho những người con còn lại.
Ngày 25-7-2014, Chủ tịch nước ký Quyết định số 1771/QĐ-CTN phong tặng danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam Anh hùng" cho mẹ. Hiện nay, mẹ sống cùng con gái Trần Thị Hà tại ấp Bình Phú, được Trường Trung học cơ sở Thanh Bình nhận phụng dưỡng suốt đời.


