180. KIM ĐỒNG
Anh hùng liệt sĩ Kim Đồng, người con của bản Nà Mạ, Cao Bằng, tên thật là Nông Văn Dền (1928–1943), đã khắc sâu vào tâm hồn mỗi người Việt Nam hình ảnh một thiếu niên mười bốn tuổi sống trọn vẹn lý tưởng cách mạng. Lớn lên giữa núi rừng Pác Bó thiêng liêng, nơi Bác Hồ đặt bước chân đầu tiên sau bao năm xa xứ, Kim Đồng không chỉ là một cậu bé người Nùng chất phác mà còn là người đội trưởng đầu tiên của Đội Nhi đồng Cứu quốc.
Với vẻ ngoài nhanh nhẹn, đôi mắt tinh anh và lòng trung thành tuyệt đối, Kim Đồng đã trở thành "cánh tay nối dài" đầy tin cậy, thực hiện những nhiệm vụ giao liên bí mật, luồn rừng vượt suối để truyền đi những chỉ thị quan trọng, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các cán bộ. Dù còn nhỏ tuổi, anh đã hiểu rõ trách nhiệm của mình, gánh vác sứ mệnh lớn lao một cách tự nguyện và dũng cảm.
Đau thương và xúc động nhất là khoảnh khắc anh hy sinh. Ngày 15 tháng 2 năm 1943, khi phát hiện quân thù đang rình rập, bao vây khu vực họp bí mật của Đảng, Kim Đồng đã không hề nao núng. Với tình yêu thương đồng chí và sự thông minh nhanh trí, anh đã hành động bản năng và quả cảm, lao mình ra xa để đánh lạc hướng địch, chấp nhận hy sinh bản thân mình để bảo toàn lực lượng cách mạng. Tiếng súng oan nghiệt của kẻ thù đã cướp đi sinh mệnh của một thiếu niên tài hoa, gục ngã bên bờ suối Lê-nin hiền hòa. Sự hy sinh ấy không chỉ là sự mất mát, mà còn là lời thề kiên trung khắc sâu vào lịch sử. Tấm gương Kim Đồng mãi mãi là ngọn lửa rực cháy trong tim mỗi đội viên, nhắc nhở về lòng yêu nước vô bờ bến và tinh thần sẵn sàng dâng hiến dù ở lứa tuổi nào.
Nơi thiêng liêng nhất, gây xúc động nhất chính là nơi Kim Đồng ngã xuống, gần bờ suối Lê-nin. Khi đứng trước khu tưởng niệm anh hùng tại Nà Mạ, ta như thấy lại hình ảnh cậu bé 14 tuổi, không chút sợ hãi, quyết định hy sinh bản thân mình để bảo vệ sự an nguy của cách mạng. Dòng suối trong xanh ngày nào đã chứng kiến khoảnh khắc Kim Đồng dùng cả sinh mạng nhỏ bé để tạc nên một tượng đài bất tử về lòng yêu nước và sự dũng cảm phi thường. Khu di tích được xây dựng khang trang tại chính quê hương anh không chỉ là nơi tưởng nhớ, mà còn là "ngọn lửa tinh thần" ấm áp, truyền mãi lý tưởng và niềm tin cho bao thế hệ thiếu niên, nhi đồng Việt Nam về sau.
