192. KIM ĐỒNG

Trong dòng chảy lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, bên cạnh những người con ưu tú "tuổi cao chí lớn", còn có những người anh hùng nhỏ tuổi đã làm nên những kỳ tích phi thường. Kim Đồng – bí danh của cậu bé Nông Văn Dền – là một trong những biểu tượng sáng ngời nhất, là người Đội trưởng đầu tiên của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh. Tên anh đã gắn liền với núi rừng Cao Bằng, với suối Lê-nin trong xanh và những tháng ngày cách mạng gian khó, vẽ nên bức tranh tuyệt đẹp về lòng dũng cảm, sự thông minh và tinh thần hy sinh cao cả của tuổi thơ Việt Nam

Kim Đồng sinh năm 1928 (một số nguồn ghi 1929), người dân tộc Nùng, tại xóm Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng. Vùng đất này chính là cái nôi của cách mạng, nơi Bác Hồ đặt chân về nước và trực tiếp lãnh đạo phong trào đấu tranh.

Kim Đồng lớn lên trong cảnh gia đình nghèo khó, cha mất sớm vì ách áp bức của thực dân Pháp. Hoàn cảnh khắc nghiệt đã sớm hun đúc nên ở cậu bé tinh thần quyết đoán, năng động và lòng căm thù giặc sâu sắc. Kim Đồng nhanh chóng được các cán bộ Việt Minh giác ngộ, nhận ra con đường cứu nước, và từ đó, cuộc đời cậu đã rẽ sang một trang sử mới đầy tự hào.

Bước ngoặt lớn nhất đến vào ngày 15 tháng 5 năm 1941, khi Đội Nhi đồng Cứu quốc (tiền thân của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày nay) chính thức được thành lập tại Nà Mạ. Kim Đồng là một trong năm đội viên đầu tiên và vinh dự được bầu làm Đội trưởng.

Nhiệm vụ của Kim Đồng và các đội viên tuy đơn sơ nhưng vô cùng quan trọng: làm liên lạc, chuyển công văn, tài liệu, đưa đón cán bộ, và canh gác bảo vệ các cuộc họp bí mật của Trung ương Đảng. Dưới vỏ bọc của những đứa trẻ chăn trâu, làm nương, Kim Đồng đã vận dụng sự mưu trí, nhanh nhẹn của mình. Cậu luôn giữ vững nguyên tắc giữ bí mật, đúng giờ, an toàn, đảm bảo cho mọi nhiệm vụ được hoàn thành xuất sắc, trở thành cánh tay đắc lực, đáng tin cậy của tổ chức.

Sự kiện làm nên hình tượng vĩnh cửu của Kim Đồng xảy ra vào sáng sớm ngày 15 tháng 2 năm 1943. Hôm đó, Kim Đồng được giao nhiệm vụ canh gác bảo vệ cuộc họp quan trọng của các cán bộ cách mạng.

Phát hiện một toán lính Pháp đang phục kích, lùng sục tiến gần khu vực họp, trong tình thế nguy hiểm "ngàn cân treo sợi tóc", Kim Đồng đã không hề nao núng. Với lòng dũng cảm và tinh thần hy sinh quên mình, cậu bé đã nhanh trí đánh lạc hướng địch. Kim Đồng chạy vọt ra phía suối, lừa địch nổ súng, tập trung hỏa lực về phía mình, tạo ra tiếng động báo hiệu khẩn cấp cho các cán bộ.

Nhờ hành động quả cảm và mưu trí ấy, các cán bộ đã kịp thời rút lui an toàn lên núi. Nhưng đổi lại, Kim Đồng đã bị trúng đạn và anh dũng hy sinh ngay bên bờ suối Lê-nin huyền thoại, khi vừa tròn 14 tuổi (theo nguồn ghi 1928) hoặc 15 tuổi (theo nguồn ghi 1929).

Để tưởng nhớ và tôn vinh công lao của người Đội trưởng đầu tiên, rất nhiều công trình, địa danh, và danh hiệu cao quý đã được đặt theo tên anh hùng Kim Đồng.

Tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh: Dù tổ chức mang tên Bác Hồ, nhưng tinh thần hy sinh của Kim Đồng luôn là tấm gương, là chuẩn mực đầu tiên cho mỗi đội viên. Các phong trào sinh hoạt Đội thường xuyên nhắc đến và noi gương anh.

Giải thưởng Kim Đồng: Đây là giải thưởng cao quý của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh dành tặng cho các cá nhân và tập thể thiếu nhi có thành tích xuất sắc trong học tập, lao động, và công tác Đội