1. Từ miền non nước Cao Bằng đến đại ngàn Tơ Tung

Có những con người sinh ra ở một vùng quê nhưng lại dành cả cuộc đời gắn bó với một vùng đất khác. Câu chuyện của ông Nguyễn Hồng Quân, sinh năm 1940, quê quán huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, là một minh chứng như thế.

Trong chuyến hành trình tìm hiểu về những nhân chứng lịch sử trên địa bàn xã Tơ Tung, điều khiến chúng tôi ấn tượng đầu tiên không phải là những tấm bằng khen hay huân chương được gìn giữ cẩn thận, mà là giọng nói ấm áp của người cán bộ kháng chiến năm xưa khi kể về những năm tháng cống hiến cho đất nước.

Ông tham gia hoạt động kháng chiến trong thời kỳ chống Mỹ với tổng thời gian 7 năm 3 tháng. Đó là quãng thời gian tuổi trẻ được dành trọn cho nhiệm vụ cách mạng, khi đất nước đang phải đối mặt với muôn vàn khó khăn và thử thách. Dù hồ sơ chỉ ghi vắn tắt về thời gian tham gia kháng chiến, nhưng chừng ấy cũng đủ để thấy sự bền bỉ, trách nhiệm và tinh thần cống hiến của một người đã lựa chọn đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên lợi ích cá nhân.

Những đóng góp ấy đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng Huân chương Kháng chiến hạng Ba, theo Quyết định số 140 ngày 17/4/2000. Phần thưởng cao quý ấy không chỉ là sự ghi nhận đối với cá nhân ông mà còn là biểu tượng của lòng yêu nước, của tinh thần kiên trung mà biết bao thế hệ đã gìn giữ trong những năm tháng chiến tranh.

Trong buổi gặp gỡ, các đoàn viên thanh niên xã Tơ Tung chăm chú lắng nghe từng lời chia sẻ của ông. Không khí buổi trò chuyện diễn ra nhẹ nhàng, gần gũi. Những câu chuyện về một thời đất nước còn nhiều gian khó được kể bằng sự bình thản của một người đã đi qua chiến tranh, không nói nhiều về gian khổ của bản thân mà luôn nhắc đến giá trị của hòa bình và trách nhiệm của thế hệ hôm nay.

Điều khiến chúng tôi xúc động nhất chính là tình cảm của ông dành cho quê hương thứ hai – mảnh đất Tơ Tung. Từ miền núi phía Bắc xa xôi, ông đã gắn bó với vùng đất Tây Nguyên, cùng bà con xây dựng cuộc sống mới sau chiến tranh. Hành trình ấy cho thấy tình yêu quê hương không chỉ được đo bằng nơi mình sinh ra, mà còn bằng nơi mình lựa chọn để cống hiến và vun đắp.

Buổi gặp khép lại khi nắng chiều dần buông xuống trên những mái nhà của buôn làng. Trên tay chúng tôi là những dòng ghi chép, còn trong lòng là niềm biết ơn đối với một thế hệ đã lặng thầm hy sinh để đất nước có được những ngày bình yên.

Đối với tuổi trẻ xã Tơ Tung, việc tìm gặp và ghi lại những câu chuyện như của ông Nguyễn Hồng Quân không chỉ là thực hiện một nhiệm vụ của Đề án "Câu chuyện thời hoa lửa", mà còn là cách để lưu giữ ký ức lịch sử bằng sự trân trọng và trách nhiệm. Mỗi câu chuyện được kể hôm nay sẽ là nguồn động lực để thế hệ trẻ tiếp tục viết nên những trang đẹp của quê hương trong thời bình.

Thông điệp gửi tuổi trẻ Tơ Tung:

"Những tấm huân chương là sự ghi nhận của quá khứ, còn những việc làm đẹp hôm nay sẽ là 'huân chương' của thế hệ trẻ đối với quê hương. Hãy sống trách nhiệm, cống hiến và gìn giữ những giá trị mà cha anh đã đánh đổi bằng cả tuổi xuân để bảo vệ."