2. Câu chuyện thời hoa lửa: Nguyễn Bá Lân – nhà thơ và nhà Nho

Nguyễn Bá Lân (1700–1785) là một danh sĩ nổi tiếng thời Lê Trung Hưng, quê ở Cổ Đô, Ba Vì, Hà Nội ngày nay. Ông được biết đến vừa là một nhà thơ, nhà văn, vừa là một nhà Nho và vị quan có tài, có đức. V

Viện Nghiên cứu Hán - Nôm+1

1. Một người học giỏi, nổi tiếng về văn chương

Nguyễn Bá Lân được cha là Nguyễn Công Hoàn trực tiếp dạy dỗ. Từ nhỏ ông đã nổi tiếng thông minh và có tài văn chương. Năm 18 tuổi, ông đỗ đầu kỳ thi Hương, tức Giải nguyên. Hai năm sau, ông tiếp tục đỗ kỳ thi Hội và đến năm 1731 đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân. P

PubHTML5+1

Ông sáng tác nhiều tác phẩm có giá trị, trong đó nổi tiếng có “Ngã ba Hạc phú”. Đương thời, Nguyễn Bá Lân cùng một số danh sĩ khác được xếp vào nhóm “An Nam tứ đại tài”. P

PubHTML5+1

2. Nhà Nho thanh liêm

Không chỉ giỏi văn chương, Nguyễn Bá Lân còn được sử sách ghi nhận về phẩm chất thanh cao, trong sạch và liêm khiết trong thời gian làm quan. Ông từng giữ chức Thượng thư ở nhiều bộ, được phong tước Lễ Trạch hầu, hàm Thiếu bảo. V

Viện Nghiên cứu Hán - Nôm+1

Một điểm đáng chú ý trong câu chuyện về ông là dù giữ chức vụ cao, ông vẫn được người đương thời kính trọng. Khi xảy ra biến động chính trị cuối thời Lê – Trịnh, nhiều nhà quan lại bị phá phách, nhưng nhà Nguyễn Bá Lân được kiêu binh đặc biệt kính trọng và không xâm phạm. V

Viện Nghiên cứu Hán - Nôm

3. Câu chuyện ở Cao Bằng

Một câu chuyện nổi bật về Nguyễn Bá Lân xảy ra khi ông được cử làm Đốc trấn Cao Bằng vào năm 1750. Khi ấy tình hình địa phương rối ren, có giặc cướp khiến người dân và những người buôn bán, trong đó có nhiều thương nhân người Hoa, gặp nhiều khó khăn.

Nguyễn Bá Lân đến Cao Bằng, vừa dùng quân sự vừa chiêu dụ, thuyết phục, nhanh chóng lập lại trật tự. Theo gia phả họ Nguyễn và các tư liệu được dẫn lại, ông giúp người dân và thương khách có thể trở lại cuộc sống, làm ăn ổn định. V

Vusta+1

Khi ông được triệu về kinh, người dân ở Cao Bằng còn cử người về xin triều đình cho ông ở lại. Về sau, những thương nhân người Hoa từng được ông giúp đỡ đã đặt làm một bức trướng gấm để bày tỏ lòng biết ơn. V

Vusta

Câu chuyện này cho thấy hình ảnh một vị quan không chỉ chú trọng việc cai trị mà còn quan tâm đến cuộc sống bình yên của người dân và hoạt động làm ăn của thương nhân.

4. Bài học từ câu chuyện

Câu chuyện về Nguyễn Bá Lân thường được nhắc đến với những phẩm chất:

• Ham học và có tài: từ một người học trò trở thành Tiến sĩ và danh sĩ nổi tiếng.

Viện Nghiên cứu Hán - Nôm+1

Tóm lại: Câu chuyện “Nguyễn Bá Lân – nhà thơ và nhà Nho” không chỉ nói về một người có tài văn chương mà còn khắc họa một nhà Nho có học vấn, khí tiết và tinh thần trách nhiệm, để lại dấu ấn cả trong văn chương lẫn đời sống chính trị – xã hội thế kỷ XVIII.

Nếu bạn cần, mình có thể kể lại “Nguyễn Bá Lân – nhà thơ và nhà Nho” thành một bài kể chuyện khoảng 3 phút, theo đúng kiểu “Câu chuyện thời hoa lửa” để thuyết trình trước lớp