2. Kiên quyết đấu tranh bảo vệ vùng giải phóng, đưa cuộc kháng chiến đi đến thắng lợi (1947- 1954)

2. Kiên quyết đấu tranh bảo vệ vùng giải phóng, đưa cuộc kháng chiến đi
đến thắng lợi (1947- 1954)
Ngày 10/3/1947, trong trận đánh lớn giữa lực lượng ta và địch tại xã Long
Thạnh, Chi bộ xã Vĩnh Viễn đã vận động nhân dân nấu cơm tiếp tế cho bộ đội
đánh giặc và tổ chức cho dân quân du kích đi mò súng đạn, chiến lợi phẩm của
địch sau trận đánh. Sau một ngày chiến đấu oanh liệt, ta đã tiêu diệt và làm bị
thương gần 100 tên địch, thu nhiều vũ khí và quân trang, quân dụng. Chiến thắng
Long Thạnh đã gây tiếng vang lớn, làm nức lòng quân dân Gò Công. Từ chiến
thắng này, nhân dân Gò Công nói chung và nhân dân xã Vĩnh Viễn nói riêng càng
tin tưởng, tự hào về lòng quả cảm, tinh thần chiến đấu kiên cường, mưu trí, sáng
tạo của “anh bộ đội Cụ Hồ”; đồng thời, chiến thắng là nguồn cổ vũ, động viên lực
lượng thanh niên tham gia tòng quân, làm đòn bẩy cho dân quân du kích, tự vệ xã
hoạt động tích cực, kêu gọi nhiều lính ngụy quay súng trở về với gia đình, với cách
mạng.
Sau thất bại nặng nề tại trận Long Thạnh, để trả thù, 3 ngày sau, địch huy
động lực lượng hùng hậu tiến hành càn quét, đốt hơn 100 ngôi nhà của nhân dân
hai xã Long Thạnh và Bình Luông Tây. Nhân dân xã Vĩnh Viễn và các xã trong
quận I, hưởng ứng theo chủ trương của Quận ủy, đã hỗ trợ nguyên vật liệu để xây
dựng lại nhà cửa cho các gia đình bị giặc đốt phá.
Tháng 4/1947, giặc Pháp mở nhiều cuộc hành quân càn quét lớn. Tại xã Vĩnh
Viễn, chúng tập trung tín đồ đạo Cao Đài để dễ bề kiểm soát và bắt lính. Tại đây,
chúng đóng bót Làng ở ấp Vĩnh Hưng, gồm 1 tiểu đội lính Cao Đài do tên trung úy
Phan Văn Đáng chỉ huy. Đây là bọn Cao đài phản động. Bọn chúng tiến hành
ruồng bố ngày đêm nhằm lùng bắt cán bộ của ta, sau đó đem cán bộ bị bắt về đổi
cho Pháp để lấy súng4.
Trước tình hình đó, thực hiện chỉ thị của Tỉnh ủy và của Quận ủy, cuối năm
1947, xã Vĩnh Viễn thành lập Mặt trận Liên Việt xã. Ông Cả Phùng là hội viên của
Mặt trận đã cùng với các hội viên khác tập hợp đông đảo các tầng lớp nhân dân,
các vị nhân sĩ yêu nước, các tín đồ tôn giáo thực hiện việc ủng hộ kháng chiến và
kêu gọi thanh niên tham gia lực lượng võ trang. Tháng 10/1947, trên cơ sở trung
đội 9 và bộ đội Gò Công, tiểu đoàn 305 tỉnh Gò Công được thành lập. Một số
thanh niên xã Vĩnh Viễn đã theo lời kêu gọi của Đảng và Mặt trận xung phong gia
nhập bộ đội tiểu đoàn 305.
Thực hiện phương châm “Kháng chiến toàn diện” của Đảng và chủ trương
của Tỉnh ủy, Quận ủy, mặc dù trong tình hình chiến tranh ác liệt, nhưng Chi bộ xã
đã đề ra các biện pháp về kinh tế, văn hóa- xã hội... nhằm đem lại các quyền lợi
dân chủ và dân sinh cho nhân dân.
4 Nếu là chủ tịch Ủy ban Kháng chiến - Hành chính xã hay ủy viên quân sự xã đổi được một
khẩu súng trường Mousqueton; cán bộ quận, tỉnh, tùy theo chức vụ thì được thưởng súng trung
liên F.M.
Về kinh tế, ta đã thực hiện việc chia công điền cho những gia đình bần, cố
nông, bãi bỏ các thứ thuế vô lý do chính quyền thực dân đặt ra, như thuế thân, thuế
trâu, bò, ngựa, thuế xe ngựa, xe bò, thuế ghe; giảm tô xuống còn 60% so với mức
tô cũ5. Bên cạnh đó, để bao vây và phong tỏa kinh tế của địch ở các thị tứ, ta thành
lập những thương thuyền đi buôn bán, tiếp tế lương thực cho các vùng tự do. Để
phục vụ kháng chiến, tuy đời sống còn gặp nhiều khó khăn, nhưng nhân dân luôn
nghiêm chỉnh chấp hành chủ trương của Đảng, đóng đầy đủ các loại thuế điền thổ,
thuế buôn bán... Nhân dân trong xã còn lập ra “Ban tiếp tế”, hàng tháng vận động
nhân dân đóng góp gạo, thực phẩm gởi cho bộ đội tỉnh.
Về văn hóa, đẩy mạnh phong trào chống nạn mù chữ, mở các lớp bình dân
học vụ, bài trừ các hủ tục, mê tín dị đoan, vận động xây dựng, thực hiện nếp sống
mới.
Về xã hội, hạn chế việc nấu rượu, uống rượu say sưa, cấm triệt để cờ bạc,
nghiện hút thuốc phiện.
Tháng 3/1948, Tỉnh uỷ và Uỷ ban Kháng chiến- Hành chính tỉnh Gò Công
chủ trương sáp nhập Quận I và Quận IV thành huyện Tây để công tác lãnh đạo
được tập trung, thống nhất. Bộ máy Uỷ ban Kháng chiến- Hành chính, đoàn thể,
Mặt trận từ huyện đến xã được sắp xếp lại tinh gọn, phù hợp với tình hình mới.
Mặt trận Việt Minh và Hội Liên Việt được sáp nhập thành Mặt trận Liên Việt đã
đáp ứng đúng nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân, thu hút nhiều tầng lớp xã
hội tham gia sự nghiệp kháng chiến.
Về phía địch, từ năm 1948 đến năm 1950, giặc Pháp gia tăng cường độ chiến
tranh. Đầu năm 1949, địch đưa 3 tiểu đoàn Âu Phi xuống càn quét Gò Công và
chiếm các trục lộ giao thông quan trọng; đồng thời, tiến sâu vào các xã mà trước
đây chúng chưa đủ lực lượng để phá vỡ cơ sở ta mà chúng quy là vùng trắng, như
xã Vĩnh Hựu, xã Vĩnh Viễn. Càn quét đến đâu chúng đóng đồn đến đó. Tại xã
Vĩnh Viễn, chúng đóng đồn ở ấp Vĩnh Hòa. Song song với càn quét, chúng thành
lập lực lượng quân sự mang tên là Bảo an từ tỉnh xuống xã, ra sức bắt lính để bổ
sung quân số, đóng lại các đồn bót, nhà việc. Tăng cường thêm dân vệ xã, mỗi xã
có 15 dân vệ. Nghiêm trọng hơn, chúng tiếp tục dùng tiền bạc, lợi ích kinh tế mua
chuộc lính đạo Cao Đài nhằm kích động sự thù hằn với kháng chiến để phục vụ
cho âm mưu chính trị của chúng. Một số lính Cao Đài phản động đã liên lạc với
người thân, khuyên dụ họ làm gián điệp, chỉ điểm cho chúng. Ở xã Vĩnh Viễn, tuy
bọn tề được thực dân Pháp cho lập lại; nhưng không đủ 12 người như trước, mà chỉ
có một hương cả và một hương quản là người có đạo cao Đài cùng một tiểu đội
lính bảo an. Bọn này rất hung ác, có nhiều nợ máu với nhân dân, ngày đêm truy
sát, giết hại rất nhiều cán bộ cách mạng. Chi bộ ở xã Vĩnh Viễn có 32 đảng viên;
nhưng bị chúng sát hại gần hết nên cấp trên phải điều động đồng chí Trung vốn là
người của xã, nhưng hoạt động ở nơi khác về tiếp tục xây dựng, củng cố lại chi bộ.
Bước sang năm 1950, tình hình Gò Công gặp nhiều khó khăn, thế địch mạnh,
chúng bình định gần như tất cả các xã. Xã Vĩnh Viễn bị địch kiểm soát hầu hết các
ấp. Chúng tăng cường tổ chức ruồng bố, tuần tiễu, đóng đồn, và đàn áp nhân dân.
5 Xã Vĩnh Viễn là xã có mức giảm tô cao nhất trong tỉnh Gò Công.
Hầu hết cán bộ kiên trung phải sống, hoạt động dưới hầm bí mật, một số dao động
tư tưởng chạy đi nơi khác.
Trước tình hình đó, ta đẩy mạnh công tác địch vận để chiếm bót, phá tề, đối
phó với âm mưu thâm độc của địch, như đưa đồng chí Lê Văn Phước- nhân viên
tình báo xã lấy bót ngã tư Vĩnh Viễn... Đặc biệt, trong bối cảnh địch tiến hành
khủng bố, đàn áp ngày càng gắt gao, ta chủ trương tất cả rút vào hoạt động bí mật,
lấy công tác mặt trận làm trọng tâm để đoàn kết nhân dân, tổ chức đấu tranh công
khai với địch.
Tháng 8/1951, tỉnh Mỹ- Tân- Gò được thành lập. Tỉnh uỷ ra nghị quyết thành
lập Huyện ủy Gò Công. Xuất phát từ tình hình cụ thể của chiến trường, Huyện uỷ
tạm chia Gò Công thành 3 vùng: vùng căn cứ, vùng du kích và vùng địch tạm
chiếm. Mỗi vùng, Huyện uỷ đề ra phương châm hoạt động, yêu cầu nhiệm vụ riêng
và có giải pháp lãnh đạo phù hợp. Xã Vĩnh Viễn được xác định là vùng du kích,
với phương pháp đánh giặc bằng lối đánh du kích, dùng vũ khí tự tạo bắn tỉa để
tiêu hao dần sinh lực địch. Song song đó, tăng cường công tác tuyên truyền, vận
động để đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân, tranh thủ tầng lớp địa chủ, phú
nông tiến bộ, vận động nhân dân đóng góp tiền bạc và hiện vật cho kháng chiến.
Từ những tháng cuối năm 1952 đầu năm 1953, phong trào đấu tranh vũ trang
ở xã Vĩnh Viễn bắt đầu có những bước chuyển biến. Các loại chông, mìn, lựu đạn,
v.v… được gài đặt ở khắp nơi. Các đồn bót địch bị du kích vây ép bằng lựu đạn,
bắn tỉa. Do đó, địch buộc phải co cụm, nới lỏng phong toả. Vì vậy, ta có điều kiện
nối lại liên lạc với các cơ sở trong nội thị.
Từ giữa năm 1953, chiến trường miền Bắc có những chuyển biến mạnh mẽ.
Địch rơi vào thế bị động đối phó, phải rút dần lực lượng tinh nhuệ ở Nam Bộ ra chi
viện cho chiến trường miền Bắc. Trước tình hình thế trận đang nghiêng về ta, Chi
bộ xã Vĩnh Viễn phát động đấu tranh vũ trang, đẩy mạnh phong trào chiến tranh
nhân dân trong toàn xã, tiến tới giải phóng từng khu vực một.
Đầu năm 1954, quân và dân ta ở khắp nơi đều chuẩn bị sẵn sàng chờ lệnh tiến
công hưởng ứng chiến dịch Điện Biên Phủ. Tháng 3/1954, quân dân Gò Công liên
tục nổi dậy, tấn công tiêu diệt, bức hàng, bức rút nhiều đồn bót, phá hủy nhiều nhà
việc của địch, thu được nhiều súng đạn, quân trang, quân dụng. Xã Vĩnh Viễn,
dưới sự lãnh chỉ đạo của Chi bộ, lực lượng dân quân, với sự hỗ trợ của Tiểu đoàn
309, đã chủ động và tự lực nổi dậy, tấn công các đồn bót địch, tiêu diệt nhiều sinh
lực của bọn chúng.
Tháng 4/1954, Huyện ủy Gò Công phát động đợt hai cuộc tấn công, phá hủy
thêm nhiều đồn bót, giải phóng vùng cù lao, xã Gia Thuận và tám xã ở phía tây,
trong đó có xã Vĩnh Viễn.
Đầu tháng 5/1954, trong khi ta mở cuộc tấn công mạnh vào các cứ điểm của
địch tại Điện Biên Phủ buộc quân Pháp phải đầu hàng thì tại chiến trường Nam Bộ,
quân dân ta cũng đồng loạt tấn công các đồn bót địch, nổi dậy phá tề. Tại Gò Công,
nhiều đồn bót địch liên tục bị đánh chiếm, các tuyến đường giao thông bị phá và
nhiều ụ đất được đắp làm chướng ngại vật ngăn cản sự chi viện của địch giữa các
vùng, bọn hội tề ở các xã hoang mang, tự tan rã. Tại xã Vĩnh Viễn, tổng thư ký hội
đồng xã bị ta bắt, bọn còn lại hoảng sợ trốn chạy về tỉnh lỵ, chính quyền địch ở đây
kể như bị tan rã6.
Cuộc tấn công của ta dồn dập và kéo dài đến đầu tháng 8/1954, chỉ đến khi
có lệnh ngưng tấn công của cấp trên để thi hành hiệp định Genève thì mới chấm
dứt. Đến thời điểm này, xã Vĩnh Viễn đã hoàn toàn được giải phóng. Lúc này, ta
đã giải phóng 27 xã /40 xã của tỉnh Gò Công.
Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược là kết quả của
quá trình đấu tranh cách mạng của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng. Trong
suốt 9 năm bền bỉ, kiên cường kháng chiến tuy vô cùng gian lao đầy quả cảm, cán
bộ, đảng viên xã Vĩnh Viễn luôn kiên trì bám dân, bám đất chiến đấu. Quần chúng
nhân dân xã Vĩnh Viễn tin tưởng vào Đảng và theo Đảng, một lòng đoàn kết, chiến
đấu kiên cường, góp phần làm nên chiến thắng vĩ đại của dân tộc. Chi bộ Vĩnh
Viễn không ngừng được củng cố và phát triển, vận dụng sáng tạo đường lối chiến
tranh du kích nhân dân của Đảng để lãnh đạo quân dân kháng chiến, làm thất bại
mọi âm mưu bình định của địch, góp phần cùng cả nước thực hiện cuộc kháng
chiến đến thắng lợi hoàn toàn.
Thắng lợi của Đảng bộ, dân và quân xã Vĩnh Viễn đã góp phần tích cực vào
thắng lợi chung của quân dân cả nước, đưa sự nghiệp kháng chiến chống thực dân
Pháp xâm lược đến toàn thắng, buộc chính phủ Pháp phải ký hiệp định Genève về
chấm dứt chiến tranh lập lại hoà bình ở Việt Nam ngày 20/7/1954.
Tuy nhiên, âm mưu của bọn đế quốc và các thế lực thù địch rất thâm độc,
chúng vẫn tìm mọi cách để chia rẽ và xâm chiếm đất nước ta. Dưới sự lãnh đạo của
Đảng, cán bộ và nhân dân xã Vĩnh Viễn vững tin bước vào giai đoạn lịch sử mới
của dân tộc, tiếp tục cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân mới, quyết tâm đoàn
kết theo Đảng để giành lại độc lập, thống nhất Tổ quốc