208. VÕ THỊ SÁU
Võ Thị Sáu, sinh năm 1933 tại xã Phước Thọ — huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa (nay thuộc Bà Rịa – Vũng Tàu), xuất thân từ một gia đình lao động nghèo. Khi đất nước lâm vào khói lửa, thực dân Pháp tái chiếm miền Nam, cô gái trẻ mang trong tim khát vọng tự do đã sớm giác ngộ cách mạng. Năm 1947, khi mới 14 tuổi, Võ Thị Sáu nhập ngũ vào đội “Công an xung phong Đất Đỏ” — đảm nhận nhiệm vụ giao liên, tiếp tế, cung cấp vũ khí, là một mắt xích quan trọng trong lực lượng kháng chiến.
Không cam chịu sự áp bức, cô dấn thân trực tiếp vào các hoạt động phá tề, trừ gian: ném lựu đạn vào lính Pháp và tay sai, tiêu diệt kẻ thù — nhằm trả thù cho đồng bào, bảo vệ quê hương.
Tuy nhiên, năm 1950, trong một lần hoạt động, cô bị bắt. Dù bị tra tấn dã man, nhưng không khai báo, giữ vững khí tiết.
Ngày 23 tháng 1 năm 1952, tại nhà tù Côn Đảo, khi bị đưa ra pháp trường để hành quyết — dù trước họng súng — cô vẫn từ chối bịt mắt, hô to “Đả đảo thực dân Pháp! Việt Nam muôn năm!” và hát vang những bài ca cách mạng như “Chiến sĩ Việt Nam”, “Lên đàng”.
Sau khi đất nước được thống nhất, nhân dân và Nhà nước Việt Nam đã tôn vinh cô: năm 1993, Võ Thị Sáu được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Hàng năm, vào ngày 23/1 — ngày tưởng niệm cô — tại khu tưởng niệm, mộ phần của cô ở nghĩa trang Hàng Dương Cemetery (Côn Đảo), luôn có đông đảo người dân, học sinh, cựu chiến binh về viếng — thắp hương, bày tỏ lòng biết ơn và tri ân.
Cuộc đời ngắn ngủi nhưng rực sáng của Võ Thị Sáu là biểu tượng cho lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần dấn thân và sẵn sàng hy sinh của thanh niên phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến. Hành động của cô — từ giao liên, tiếp tế, cho đến trực tiếp phá kẻ thù — phản ánh rõ vai trò quan trọng của phụ nữ và thanh niên trong cuộc đấu tranh giành độc lập.
Hình ảnh cô gái trẻ kiên cường, bất khuất, bước vào họng súng mà không run sợ — cũng là lời nhắc nhở cho các thế hệ sau: độc lập, tự do không bao giờ miễn phí — nó được đổi bằng máu, bằng quyết tâm, lòng yêu nước và tinh thần bất khuất.
Ngày nay, tên cô được đặt cho nhiều con đường, trường học; quê hương Đất Đỏ có nhà lưu niệm, tượng đài; mộ phần của cô thành nơi tưởng niệm chung cho các liệt sĩ yêu nước.
Võ Thị Sáu — cô gái miền Đất Đỏ — bằng tuổi xuân, bằng trái tim yêu nước và lòng dũng cảm kiên định, đã chọn con đường cách mạng, cầm lựu đạn đấu tranh, cầm chí khí đối diện tử thần. Dù tuổi đời rất trẻ, nhưng tinh thần và hành động của chị đã hóa thành biểu tượng bất diệt cho lòng yêu nước, ý chí quật cường, niềm tin vào tự do – độc lập. Nhớ đến chị, chính là biết ơn những hy sinh vô danh, biết giữ gìn hòa bình, biết tiếp bước xây dựng đất nước xứng đáng với công lao của lớp người đi trước.
