(209) MẸ NGUYỄN THỊ TỶ — CHỒNG ĐI, BA CON ĐI, MẸ NHÌN LẠI QUÃNG ĐƯỜNG

MẸ NGUYỄN THỊ TỶ — CHỒNG ĐI, BA CON ĐI, MẸ NHÌN LẠI QUÃNG ĐƯỜNG

Mẹ Nguyễn Thị Tỷ (tên thường gọi là Bà Hai A) sinh năm 1921 trong gia đình nông dân ở xã Vĩnh Kim, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang. Mẹ lấy chồng Trương Văn A — một thanh niên cùng xã — và cùng nhau xây dựng gia đình, sinh sống 8 đứa con. Cuộc sống bình thường của mẹ trong những năm 1950 đó — lo ruộng, lo con — bỗng thay đổi khi năm 1960 đến. Từ năm đó trở đi, mẹ phải cấp Đảng mọi việc để chồng yên tâm tham gia hoạt động cách mạng ở xã nhà. Sau đó, hai con trai lớn của mẹ cũng bước vào hàng ngũ cách mạng. Mẹ trở thành người chỉ trích, người chịu đựng, người chờ đợi.

Chồng mẹ, liệt sĩ Trương Văn A (sinh năm 1919), tham gia cách mạng ngày 15-2-1960 khi đã 41 tuổi. A không phải chiến sĩ trên tiền tuyến, mà làm công tác giao liên ở xã nhà — người liên lạc, người truyền tin, người liên kết. Công việc này yêu cầu khôn khéo và quyết tâm. A được truy tặng Huân chương kháng chiến hạng Ba vì sự nhiệt tình của ông. Nhưng ngày 2-11-1967, khi đang thực hiện nhiệm vụ đưa bộ đội qua sông, A hy sinh. Ông được an táng ở ấp Vĩnh Hòa, gần nhà mẹ, nhưng mẹ không thể gọi ông về được. Công nhân liệt sĩ được trao cho A rất muộn — ngày 3-1-1998, khi A đã yên nghỉ 30 năm.

Con trai đầu lòn trong số những người hy sinh, liệt sĩ Trương Văn Thắng (sinh 1942), tham gia cách mạng từ tháng 2-1962 khi mới 20 tuổi. Thắng công tác trong Đại đội 510 R. Nhưng tuổi trẻ của Thắng không kéo dài. Ngày 23-10-1962, tại chiến trường miền Đông, Thắng hy sinh. Điều đau lòng nhất là hài cốt của Thắng chưa bao giờ được tìm thấy. Mẹ không biết con trai yêu nằm ở đâu, chỉ biết con không trở về. Công nhân liệt sĩ được ký ngày 24-5-1978, nhưng sự ghi nhận không thể lấy lại con người.

Con trai thứ hai hy sinh, liệt sĩ Trương Văn Lợi (sinh 1946), tham gia cách mạng năm 1967 khi mới 21 tuổi. Lợi công tác trong đội du kích xã Vĩnh Kim — lực lượng chiến đấu tại quê nhà. Tháng 8-1968, Lợi hy sinh trong khi làm nhiệm vụ ở ấp Vĩnh Hòa. Hài cốt của Lợi được tìm thấy và an táng ở cùng ấp, gần quê nhà hơn anh. Công nhân liệt sĩ được ký ngày 8-2-1977. Hai con hy sinh cách nhau 6 năm, nhưng đều mất trong tuổi trẻ.

Mẹ sống sót qua tất cả những mất mát này. Ngày 27-8-1995, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký Quyết định số 522-KT/CTN phong tặng danh hiệu "Bà mẹ Việt Nam anh hùng" cho mẹ Nguyễn Thị Tỷ, được ghi trong Sổ vàng số 06. Mẹ được Viên Cây ăn quả miền Nam tại Tiền Giang phụng dưỡng với 150.000 đồng mỗi tháng. Ở ấp Vĩnh Hòa, xã Vĩnh Kim, mẹ nhìn lại quãng đường từng đi — quãng đường mất chồng, mất ba con trai — với tấm lòng của một người mẹ vĩ đại.