236. Chiến thắng vinh quang

Chỉ trong thời gian từ tháng 4 đến hết năm 1972, các tiểu đoàn tên lửa và Tiểu đoàn 6 pháo cao xạ của Trung đoàn 263 chúng tôi đã chiến đấu liên tục, bắn rơi nhiều máy bay của không quân và hải quân Mỹ trên vùng trời Nghệ An, Hà Tĩnh.

Cho đến bây giờ tôi vẫn nhớ những ngày ác liệt ấy: Tàu sân bay và tàu khu trục Mỹ rập rình ngoài khơi. Pháo từ khu trục hạm bắn phá các làng xã ven biển Nghệ An.

Trận đánh bảo vệ cầu Cấm, chúng tôi chịu cả pháo kích từ tàu chiến Mỹ ngoài khơi câu vào. Trận chiến giữa máy bay địch với chúng tôi là không cân sức vì đơn vị phải phân tán để bảo vệ tên lửa.

Mỗi khi tên lửa phóng đạn, thấy khói da cam là máy bay Mỹ bu đến như ruồi. Một cụm 4 pháo 37 ly chỉ có thể xua đuổi và hạn chế không cho chúng xạ kích chính xác.

Khi máy bay địch phóng tên lửa không đối đất, đơn vị tên lửa ta cúp sóng hất ra cũng là nguy cơ thương vong cho pháo.

Để bảo đảm an toàn và gây bất ngờ trong tác chiến, các tiểu đoàn tên lửa sau khi phóng đạn đánh địch là cơ động rời ngay vị trí trong đêm nên cao xạ chúng tôi cũng cơ động theo luôn rất vất vả.

Có những trận địch rải bom bi nổ chậm để ngăn đường cơ động di chuyển của ta. Nguy cơ thương vong luôn rình rập. Chúng tôi luôn trong tình huống căng thẳng, buộc phải cảnh giác cao độ.

Từ sáng sớm đến đêm khuya, luôn có tiếng máy bay ầm ì, mấy đồng đội ở ra đa cảnh giới cho biết: cứ mở máy là thấy tín hiệu địch, suốt đêm ngày.

Tuy vậy, trong chiến tranh thì không thể tránh khỏi tổn thất mà khốc liệt nhất là trận chiến đẫm máu ngày 20/4/1972: hầu hết các tiểu đoàn tên lửa và cao xạ đơn vị chúng tôi đều bị trúng bom và tên lửa không đối đất của máy bay Mỹ, nhiều đồng đội đã hy sinh và bị thương, vũ khí khí tài bị hỏng…

Đến giờ tôi vẫn nhớ cảm giác lâm trận đầu tiên khi trong ống kính của tôi, trái bom từ một chấm đen to dần, tiếng bom rít xé gió nhức tai... Một cảm giác bất an, nao núng thoáng qua… Một phản xạ tự nhiên không kìm chế được.

Thế mới biết ranh giới giữa sự sợ hãi và gan dạ, giữa hèn nhát và hiên ngang... là rất mỏng manh. Con người bằng xương thịt không thể đọ với đạn bom nhưng ý chí thì mạnh hơn tất cả. Lửa thử vàng, gian nan thử sức... nhưng với những người lính cao xạ chúng tôi, đạn bom quân thù thử lòng dũng cảm.

Đơn vị chúng tôi luôn trong tình trạng phải bổ sung tân binh để không ảnh hưởng khả năng chiến đấu. Đặc thù chiến đấu của pháo phòng không là hiệp đồng tập thể. Một khẩu đội không thể khai hỏa nếu thiếu người quay tầm, quay hướng, đạp cò...

Hiệp đồng là yếu tố sống còn để chiến đấu hiệu quả. Mỗi điểm xạ của pháo 37 ly là 5 viên đạn, 4 khẩu đội bắn lên trời 20 viên, máy bay địch chỉ cần bị 1 viên là khó thoát.

Những tân binh bổ sung tại chiến trường có bỡ ngỡ, thậm chí rúm ró trong một vài trận đầu nhưng rồi cũng nhanh chóng vượt qua sự sợ hãi, dày dạn lên qua khói lửa.

Chúng tôi không so sánh mình với các chiến sĩ xung kích bộ binh hay đặc công tinh nhuệ... nhưng với những người đứng giữa mâm pháo hoặc giữa trận địa, công sự chỉ che chắn phần dưới cơ thể và không được phép ẩn nấp như chúng tôi cũng rất tự hào và xứng đáng được tôn vinh như Anh hùng Nguyễn Viết Xuân "nhằm thẳng quân thù mà bắn!".