26. Câu chuyện về chị Đặng Thùy Trâm

Thân thế và tuổi trẻ học đường

Bác sĩ, Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm sinh ngày 26 tháng 11 năm 1942 tại thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên (nay là tỉnh Thừa Thiên – Huế), trong một gia đình trí thức giàu truyền thống y đức có tổ ấm thường trú tại Hà Nội. Thân phụ của cô là Bác sĩ Đặng Ngọc Khuê và thân mẫu là một Dược sĩ, nguyên là giảng viên gạo cội tại trường Đại học Dược khoa Hà Nội.

Thuở nhỏ, cô cùng gia đình sinh sống, lớn lên và học tập tại thủ đô Hà Nội. Cô là một cựu học sinh xuất sắc của ngôi trường giàu truyền thống – Trường Trung học Phổ thông Chu Văn An. Sau khi tốt nghiệp bậc phổ thông, tiếp nối ngọn lửa nghề của cha mẹ, cô thi đỗ vào ngành y và theo học tại trường Đại học Y Dược Hà Nội. Năm 1966, sau khi tốt nghiệp và nhận tấm bằng Bác sĩ y khoa, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, người con gái Hà Nội đã viết đơn tình nguyện dấn thân vào chiến trường khốc liệt tại Liên khu V, thuộc tỉnh Quảng Ngãi. Tại nơi tuyến đầu bom đạn này, cô được tổ chức tin tưởng phân công về phụ trách một bệnh viện Dân Quân y cấp huyện tại địa bàn huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi.

Những trang nhật ký giữa làn mưa bom bão đạn

Trong suốt những năm tháng công tác tại chiến trường Quảng Ngãi – nơi mỗi ngày, mỗi giờ đều phải đối mặt với sự hủy diệt tàn khốc của bom đạn giặc, nữ bác sĩ trẻ vẫn luôn giữ vững tinh thần lạc quan cách mạng. Giữa những ca trực thâu đêm để giành giật sự sống cho thương bệnh binh, cô đã dành những khoảng thời gian quý báu của mình để lặng lẽ đặt bút ghi lại những sự việc tai nghe mắt thấy, những câu chuyện cảm động trong quá trình cứu chữa bệnh nhân, cùng những suy nghĩ sâu sắc về thân phận con người và lý tưởng sống cao đẹp của tuổi trẻ giữa cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại.

Vào ngày 22 tháng 6 năm 1970, trong một chuyến đi công tác thực địa tại địa phương, Bác sĩ Đặng Thùy Trâm bất ngờ bị quân địch phục kích dữ dội. Cô đã anh dũng hy sinh ngay trên trận địa khi tuổi đời còn rất trẻ, vừa tròn 28 tuổi xuân, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng đội và nhân dân miền Nam.

Hành trình kỳ diệu của một di sản tinh thần

Sau khi cô ngã xuống, tập nhật ký của cô đã rơi vào tay của những người lính phía bên kia chiến tuyến (binh sĩ quân đội Mỹ). Thế nhưng, bằng một sức mạnh nhân văn kỳ diệu, cuốn sổ tay nhỏ ấy đã được họ trân trọng, gìn giữ vẹn nguyên suốt hơn 30 năm dòng dã. Cuối cùng, qua cầu nối của những con người có lương tri cách Việt Nam nửa vòng trái đất, tập tài liệu vô giá này đã được trang trọng trao trả về tận tay gia đình liệt sĩ nhân dịp kỷ niệm 30 năm ngày đất nước hoàn toàn thống nhất, non sông liền một dải.

Năm 2005, bộ hồi ký chính thức được biên tập và xuất bản tại Hà Nội với tên gọi: “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” (Nhà xuất bản Hội Nhà văn Việt Nam). Ngay sau khi ra mắt, cuốn sách đã tạo nên một làn sóng lay động mạnh mẽ, đánh thức lương tri và chạm đến trái tim của hàng triệu độc giả, đặc biệt là thế hệ trẻ Việt Nam. Cuộc đời và lý tưởng sống cao đẹp của nữ bác sĩ đất kinh kỳ mãi là một ngọn đuốc sáng, soi rọi vào tâm hồn của lớp lớp thanh niên hôm nay và mai sau về một lòng nồng nàn yêu nước, sẵn sàng hiến dâng cho Tổ quốc thân yêu.