263. La Văn Cầu

Bối cảnh lịch sử và sự khởi đầu Sinh ra và lớn lên tại vùng đất Cao Bằng giàu truyền thống cách mạng, chứng kiến sự tàn bạo của thực dân Pháp (cha bị địch bắt và tra tấn đến chết), lòng căm thù giặc đã hun đúc trong La Văn Cầu từ nhỏ. Năm 1948, khi vừa tròn 16 tuổi, ông khai tăng tuổi để được nhập ngũ, gia nhập Đại đội 671, Trung đoàn 174.

3. Sự kiện lịch sử: Trận Đông Khê (1950) Tên tuổi của La Văn Cầu gắn liền với Chiến dịch Biên giới Thu Đông năm 1950, đặc biệt là trận đánh cứ điểm Đông Khê – trận mở màn then chốt.

Rạng sáng ngày 16/9/1950, quân ta nổ súng tấn công. La Văn Cầu khi ấy là Tổ trưởng tổ bộc phá, có nhiệm vụ phá hàng rào và lô cốt địch để mở đường cho đồng đội tiến lên. Trong lúc chiến đấu ác liệt, ông bị trúng đạn địch, cánh tay phải gãy nát, lủng lẳng chỉ còn dính một chút da thịt, gây đau đớn tột cùng và vướng víu trong quá trình di chuyển.

Trong khoảnh khắc sinh tử, với ý chí thép và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, La Văn Cầu đã thét lớn, yêu cầu đồng đội Nông Văn Pheo chặt đứt cánh tay bị thương của mình. Sau khi băng bó vội vàng, ông nén đau, dùng tay trái còn lại ôm quả bộc phá nặng 12kg, áp sát và đánh sập lô cốt đầu cầu của địch. Hành động phi thường này đã mở toang cửa đột phá, tạo thời cơ cho đơn vị xung phong chiếm cứ điểm, góp phần quan trọng vào thắng lợi của trận Đông Khê.

4. Sự ghi nhận và cuộc sống đời thường Năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ I, La Văn Cầu vinh dự là một trong 7 người đầu tiên trên cả nước được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Ông cũng là người được Bác Hồ đặc biệt khen ngợi.

Sau chiến tranh, dù mang trên mình thương tật, ông vẫn tiếp tục cống hiến, học tập văn hóa và công tác tại Tổng cục Chính trị cho đến khi nghỉ hưu. Hiện nay, ông sống giản dị cùng gia đình tại Hà Nội. Dù tuổi cao sức yếu, ông vẫn là một "nhân chứng sống" lịch sử, thường xuyên tham gia giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.

5. Ý nghĩa lịch sử Hình ảnh La Văn Cầu nhờ đồng đội chặt cánh tay là biểu tượng đỉnh cao của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Đó là minh chứng cho tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", sự hy sinh một phần thân thể để đổi lấy độc lập, tự do cho dân tộc. Câu chuyện của ông đã đi vào sách giáo khoa, trở thành bài học vỡ lòng về lòng dũng cảm cho hàng triệu học sinh Việt Nam.