28. Tiểu sử của Phan Đình Giót

Thân thế và những ngày đầu tham gia cách mạng

Anh hùng Liệt sĩ Phan Đình Giót sinh năm 1922 tại làng Tam Quang, huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, trong một gia đình bần nông nghèo xơ xác. Tuổi thơ của anh chịu nhiều bất hạnh khi người cha kính yêu qua đời vì nạn đói, bản thân anh phải đi làm thuê, ở đợ từ năm 13 tuổi để kiếm miếng ăn qua ngày, gánh chịu biết bao cực nhọc, đắng cay. Chính hoàn cảnh cơ cực ấy đã hun đúc trong anh ngọn lửa căm thù áp bức và lòng yêu nước nồng nàn. Ngay khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, anh lập tức tham gia vào lực lượng tự vệ chiến đấu tại địa phương. Đến năm 1950, anh tình nguyện xung phong nhập ngũ, đứng vào hàng ngũ bộ đội chủ lực.

Trong môi trường quân ngũ, Phan Đình Giót luôn là một chiến sĩ tự giác, gương mẫu về mọi mặt. Anh luôn hết lòng yêu thương, gắn bó và giúp đỡ đồng đội, sẵn sàng nhận về mình những phần việc khó khăn, nhường nhịn thuận lợi cho bạn bè nên được toàn đơn vị hết sức mến phục. Trước khi bước vào chiến dịch lịch sử, anh đã dày dạn kinh nghiệm chiến trận khi tham gia nhiều chiến dịch lớn như Trung Du, Hòa Bình và Tây Bắc.

Hành trình gian khổ hướng về Điện Biên

Mùa đông năm 1953, đơn vị của Phan Đình Giót nhận mệnh lệnh hành quân tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ. Vượt qua chặng đường gian nan gần 500 km băng đèo lội suối, dẫu phải mang vác nặng trên vai, anh vẫn kiên trì bám trụ và tích cực giúp đỡ đồng đội đưa đội hình về tới đích an toàn. Trong suốt quá trình xẻ núi, mở đường, kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn lên đèo xuống dốc để vào trận địa dưới muôn vàn gay go, khổ cực, anh luôn nêu cao tinh thần tiên phong, bền bỉ và liên tục động viên anh em kiên quyết chấp hành nghiêm chỉnh mệnh lệnh của cấp trên.

Khoảnh khắc lấy thân mình lấp lỗ châu mai bất tử

Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, quân ta chính thức nổ súng phát lệnh tấn công tiêu diệt cứ điểm Him Lam, mở màn chiến dịch. Sau các loạt pháo chuẩn bị của ta, cả trận địa rung chuyển dữ dội trong khói lửa mù mịt.

Các chiến sĩ Đại đội 58 lập tức lao lên thực hiện nhiệm vụ mở đường, liên tiếp đánh đến quả bộc phá thứ tám. Phan Đình Giót dũng cảm ôm quả bộc phá thứ chín lao lên thì không may bị thương vào đùi. Bất chấp đau đớn, anh vẫn kiên quyết xung phong đánh tiếp quả thứ mười. Lúc này, quân Pháp tập trung hỏa lực tối đa, trút đạn như mưa xuống trận địa hòng bẻ gãy mũi tiến công của ta, khiến nhiều đồng đội bị thương vong.

Lửa căm thù bốc cao, Phan Đình Giót nén đau ôm liên tiếp hai quả bộc phá nữa lao lên, phá toang hàng rào kẽm gai cuối cùng, khai thông đường mở lối cho đồng đội tiến lên đánh sập lô cốt đầu cầu. Lợi dụng thời cơ quân địch đang hoang mang tột độ, anh vọt lên bám chắc lấy lô cốt số 2, ném thủ pháo và nổ súng kiềm chế địch cho đơn vị tiến công. Trong loạt đấu súng, anh tiếp tục bị trúng đạn vào vai, máu chảy đầm đìa nhuộm đỏ vạt áo.

Đột ngột, từ hỏa điểm lô cốt số 3 của quân Pháp, đạn bắn ra như vãi chấu vào đội hình tiến quân của ta, khiến lực lượng xung kích bị ùn tắc lại giữa trận địa trống. Trước tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Phan Đình Giót dùng hết phần sức lực ít ỏi còn lại, rướn người lê nhích dần về phía hỏa điểm với một ý nghĩ cháy bỏng duy nhất: phải dập tắt ngay lập tức họng súng này. Anh cố sức nâng khẩu tiểu liên lên bắn mạnh vào lỗ châu mai, rồi bất thần rướn người lấy đà, lao thẳng cả thân mình vào bịt kín lỗ châu mai địch, miệng còn vang vọng tiếng hô:

"Quyết hy sinh… vì Đảng… vì dân!!..."

Hành động quả cảm vô song của anh đã dập tắt hoàn toàn hỏa điểm lợi hại nhất của quân Pháp. Toàn đơn vị chớp thời cơ ào ạt xông lên như vũ bão, tiêu diệt gọn gàng cứ điểm Him Lam, giành thắng lợi hoàn toàn trong trận đánh mở màn chiến dịch lịch sử.

Sự vinh danh của non sông

Trước khi anh dũng hy sinh, Phan Đình Giót đã xuất sắc được cấp Tiểu đoàn và Đại đoàn khen thưởng 4 lần. Khi ngã xuống, anh đang giữ chức vụ Tiểu đội phó bộ binh thuộc Đại đội 58, Tiểu đoàn 428, Trung đoàn 141, Đại đoàn 312, và là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ghi nhận công lao vĩ đại và khí tiết trung liệt lưu danh thiên cổ của anh, vào ngày 31 tháng 3 năm 1955, Phan Đình Giót đã vinh dự được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân cùng Huân chương Quân công hạng Nhì. Tên tuổi của anh đã trở thành một tượng đài bất tử của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.