36. Ký Ức Mùa Thu và Giọt Nước Mắt Ngày Độc Lập

Ký Ức Mùa Thu và Giọt Nước Mắt Ngày Độc Lập

Bối cảnh: Lời kể của một nhân chứng lịch sử về Lễ Quốc khánh 2/9/1945.

Ông Nam ngồi trầm ngâm trên chiếc ghế bành cũ, vuốt ve tấm Huân chương Kháng chiến đã ngả màu thời gian. Xung quanh ông, những đứa cháu đang chăm chú lắng nghe. Năm 1945, ông là một cậu bé mười lăm tuổi đánh giày trên phố cổ Hà Nội.

"Các cháu biết không, không có ngày hội nào trên đời kỳ diệu bằng những ngày thu năm ấy," ông bắt đầu, giọng run run đầy xúc động. "Sau ngày 19 tháng 8, không khí Hà Nội thay đổi hẳn. Những trạm gác của lính Nhật, lính Pháp biến mất. Mọi người gặp nhau ngoài đường đều nở nụ cười, gọi nhau hai tiếng 'Đồng bào'."

Ký ức khắc sâu nhất trong đời ông Nam là buổi chiều mùng 2 tháng 9 tại Quảng trường Ba Đình. Ông đã trèo lên một cành cây bàng lớn để có thể nhìn rõ lễ đài bằng gỗ mộc mạc. Biển người im phăng phắc khi một cụ già gầy gò, mặc bộ áo kaki giản dị bước ra. Đó là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Khi Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập, giọng của Bác ấm áp và vang vọng. Bỗng nhiên, Bác dừng lại và hỏi: "Tôi nói đồng bào nghe rõ không?"

"Giây phút ấy," ông Nam lấy khăn lau giọt nước mắt lăn dài trên má, "Cả triệu con người từ dưới quảng trường đồng thanh hô lớn: 'Có!'. Ông đã khóc. Mọi người xung quanh ông, từ những bà trí thức mặc áo dài đến những người phu xe áo vải vá víu, đều ôm nhau khóc. Đó là giọt nước mắt của tự do. Chúng ta đã chính thức rũ bùn đứng dậy, trở thành công dân của một nước độc lập."