4 Sự Thật Về Cuộc Chiến Tranh Nhân Dân Ở Càng Long (1961-1964)

1. Biến Bom Đạn Của Giặc Thành Vũ Khí Của TaĐối mặt với một kẻ thù được trang bị vũ khí hiện đại, quân và dân Càng Long đã biến sự thiếu thốn thành sức mạnh. Thay vì chờ đợi viện trợ, họ tự lực xây dựng các "công trường" để sản xuất vũ khí. Đây không chỉ là sự khéo léo trong thời khó; đó là một hành động thách thức mang tính chiến lược, phá vỡ sự phụ thuộc về hậu cần và tâm lý vào nguồn cung bên ngoài. Nguồn nguyên liệu đáng kinh ngạc nhất chính là vũ khí của kẻ thù: bom và đạn pháo lép.Những quả bom chưa nổ, thay vì là nỗi khiếp sợ, lại được xem là "tài nguyên" từ trời rơi xuống. Các tổ công trường đã dũng cảm đào lên, tháo gỡ để lấy thuốc nổ. Thành tựu này không chỉ minh chứng cho sự sáng tạo kỹ thuật mà còn là một đòn giáng mạnh vào tâm lý kẻ thù, biến vũ khí hủy diệt của chúng thành công cụ giải phóng. Quy mô sản xuất trong giai đoạn này thực sự ấn tượng:• Đào và xử lý 200 trái bom lép (từ 100 kg đến 750 kg) và 20.000 quả đạn pháo lép.• Sản xuất 100.000 lôi, thủ pháo, lựu đạn; 3.000 bộc phá; 1.000 mìn quả khóm; 100 mìn chống tăng; 60 quả thủy lôi; 3.000 quả phóng bệ; 300 quả phi lôi; 1.000 bệ mâm lựu đạn và hàng ngàn vũ khí tự chế khác.Thành tựu phi thường này được đánh đổi bằng máu. Tài liệu ghi lại, "Ba người đã hy sinh vì tháo bom lạ bị nổ", một lời nhắc nhở đau xót về sự hy sinh thầm lặng. Chiến lược này hiệu quả đến mức quân địch đã phải đặt cho vùng đất này biệt danh "Nhị Lôi", "Càng Lôi" như một sự thừa nhận cay đắng về sức mạnh của thế trận chiến tranh nhân dân.2. Khi Cả Làng Cùng Nhau Đánh GiặcỞ Càng Long, "toàn dân đánh giặc" không phải là khẩu hiệu, mà là một hệ thống phòng thủ đa tầng được phối hợp nhịp nhàng. Mỗi thành phần xã hội đều có vai trò riêng, tạo nên một sức mạnh tổng hợp mà quân đội chính quy không thể nào đối phó.• Thiếu niên: Tại An Trường, bốn thiếu niên Võ Văn Tùng, Võ Văn Tòng, Phạm Văn Thuấn và Đồng Văn Thành đã trở thành huyền thoại với những hành động táo bạo. Đỉnh cao là việc các em tham gia trừ khử tên Trưởng ấp ác ôn Mười Mũi ngay trong một bữa tiệc. Khi Tòng và Tùng, do sức yếu, vật lộn với tên ác ôn, ông Tư Giải đã lập tức lao vào hỗ trợ, thể hiện sự hợp tác liền mạch và tự nhiên giữa các thế hệ trong cuộc chiến đấu chung.• Phụ nữ: Hình ảnh những người phụ nữ Nhị Long dũng cảm giang tay thành hàng ngang để chặn đường tiến của xe thiết giáp M.113 đã trở thành biểu tượng cho tinh thần bất khuất. Hàng trăm chị em khác cũng là lực lượng nòng cốt trong các cuộc đấu tranh chính trị trực diện.• Người cao tuổi: Các cụ già góp phần vào cuộc chiến bằng cách rải rơm để ngụy trang bãi chông mìn và khéo léo tung tin "đòn gió" như "Việt cộng về đông lắm, họ vác lôi từng bao đi gài!" để làm lính địch hoang mang, không dám càn quét.Đây không phải là những hành động tham gia ngẫu nhiên, mà là một thế trận phối hợp: thanh thiếu niên thực hiện các đòn tấn công trực diện (diệt ác), phụ nữ dẫn dắt các cuộc đấu tranh chính trị và phong tỏa vật lý, còn các bậc cao niên tiến hành chiến tranh tâm lý. Mỗi hành động của nhóm này lại làm tăng hiệu quả cho các nhóm khác.“... Thác đổ triều dâng, bừng bừng nổi dậy. Mác dao gộc gậy, mút nhét súng trường Rải rơm rấp đường, đấu tranh trực diện Tạo nhiều điều kiện, tranh thủ bót đồn. Diệt trừ ác ôn, lai rai liên tiếp Số còn kinh khiếp co rút nằm im Phát huy rộng thêm, chông lôi bắn tỉa Mang ên đám mía, đạp đạn gốc dừa Chông nỏ chông bừa, xuyên hông khóa đít Không để thứ địch trong bót ló ra...”.3. Sức Mạnh Vượt Ngoài Nòng SúngThắng lợi ở Càng Long không chỉ đến từ các trận đánh. Sức mạnh thực sự nằm ở sự kết hợp nhuần nhuyễn của "ba mũi giáp công": chính trị, quân sự và binh vận (công tác vận động binh lính địch).Về mặt chính trị, một sự kiện tiêu biểu là ngày 17-3-1961, hơn 5.000 người dân Càng Long đã hòa cùng dòng người gần 50.000 toàn tỉnh kéo về thị xã Trà Vinh biểu tình. Sức mạnh đoàn kết của quần chúng đã tạo ra áp lực khổng lồ, buộc Tỉnh trưởng địch phải công khai chấp nhận các yêu sách của nhân dân.Tuy nhiên, đỉnh cao của chiến lược này nằm ở công tác binh vận. Ngày 15-9-1963, toàn bộ Đại đội bảo an 787 đóng ở đồn đập Bà Thể đã quay súng, mang vũ khí trở về với nhân dân. Sự kiện chấn động này được ghi nhận là "lần đầu tiên trong tỉnh và trong miền, một đại đội địch quay súng về với nhân dân". Ý nghĩa chiến lược của nó vô cùng sâu sắc. Như tài liệu lịch sử phân tích: "Sự kiện này nói lên công tác binh vận ở Càng Long rất mạnh và sự thực hiện chính sách dân tộc ở đây rất đúng đắn." Hơn cả một thắng lợi quân sự, đây là một chiến thắng về chính trị và tư tưởng, minh chứng cho tính chính nghĩa của cuộc kháng chiến và một chính sách dân tộc đúng đắn đã thành công thu phục nhân tâm ngay cả trong hàng ngũ đối phương.4. Đào Kênh, Dạy Chữ Giữa Lằn Ranh Sinh TửCó lẽ khía cạnh đáng kinh ngạc và mang tính chiến lược sâu sắc nhất của cuộc kháng chiến ở Càng Long không chỉ là chiến đấu để sinh tồn, mà còn là kiến tạo một xã hội tốt đẹp hơn ngay giữa lòng chiến trận. Đây là một hành động khẳng định chủ quyền và tính chính danh, chứng minh rằng chính quyền cách mạng có thể mang lại cuộc sống tốt hơn cho người dân.Một công trình phi thường đã ra đời: "kênh 63". Chỉ trong 3 đêm, hàng ngàn người dân đã đào xong con kênh dài 7km. Điều gây sốc là con kênh này được đào ngay giữa một bên là đồn tề xã Huyền Hội và một bên là đồn Lò Ngò, Hiếu Tử. Hành động không tưởng này không chỉ là một kỳ tích lao động mà còn là một sự thách thức công khai, thể hiện sự coi thường đối với sự hiện diện của địch. Con kênh đã đưa nước ngọt về đồng, nâng năng suất lúa từ một lên hai vụ.Bên cạnh đó, giáo dục (ấp nào cũng có trường học, lớp xóa mù chữ), y tế (bệnh xá huyện, y tế xã) và văn hóa (đoàn văn công) đều được phát triển. Bằng cách mang lại những lợi ích cụ thể, chính quyền cách mạng đã xây dựng được lòng tin và sự trung thành tuyệt đối của người dân. Câu chuyện về bà Tư Chi ở ấp Phú Hưng II, một người phụ nữ nghèo nhưng "cứ mỗi trận thắng lớn, mỗi dịp kỷ niệm hoặc ngày tết là tặng cho bộ đội một con bò hoặc một con heo", là minh họa cảm động cho sự gắn kết không thể tách rời giữa nhân dân và cách mạng.Lời Tổng KếtCuộc chiến đấu chống "quốc sách ấp chiến lược" ở Càng Long là một bản hùng ca về sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân. Thắng lợi ở đây không chỉ là kết quả của các trận đánh, mà là thành quả của một chiến lược toàn diện, nơi trí tuệ, lòng dũng cảm, sự sáng tạo và khát vọng xây dựng một cuộc sống tốt đẹp hơn đã hòa quyện làm một, tạo ra một sức mạnh mà không vũ khí nào có thể khuất phục.Phải chăng khi ý chí và sức sáng tạo của con người được giải phóng, không có một loại vũ khí hiện đại nào có thể khuất phục được họ?