50 năm – Đại thắng mùa Xuân 1975
Sau chiến thắng Buôn Ma Thuột, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Huế, những ngày cuối tháng 3, đầu tháng 4/1975, quân ta liên tục nổ súng tiến công, giải phóng thành phố Đà Nẵng, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, tạo bàn đạp tiến về giải phóng Sài Gòn – sào huyệt cuối cùng của địch. Từ khói lửa chiến tranh, đau thương, mất mát, hi sinh, 50 năm sau ngày đất nước im tiếng súng, các tỉnh, thành phố Khu 5 đã có sự bứt phá, vươn lên mạnh mẽ.
Quá khứ hào hùng
Trước sức tấn công như vũ vão của ta, ngày 25/3/1975, Tổng thống Việt Nam cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu gửi điện cho các tư lệnh quân khu yêu cầu: “Tử thủ và bảo vệ đến cùng”. Ngày 26/3, Trung tướng Ngô Quang Trưởng – Tư lệnh Quân khu 1 ngụy dồn dịch được gần 75.000 quân, đưa về phòng thủ quanh Đà Nẵng. Song khi ta nổ súng đánh chiếm quận lỵ Ái Nghĩa, sân bay Nước Mặn, căn cứ Hòa Cầm và Tòa thị chính thành phố, tạo sức ép buộc Lữ đoàn 369 thủy quân lục chiến ngụy phải lùi về An Đông, Mỹ Khê để bị Sư đoàn 2 hợp vây, tiêu diệt, binh lính địch ở Đà Nẵng đã rất hoang mang, rệu rã. Trong tình thế hỗn loạn, hơn 3.000 tân binh ngụy đang bị giam giữ tại trại Hòa Cầm bất ngờ nổi loạn, bắn giết sĩ quan chỉ huy, phá doanh trại, bỏ chạy tán loạn hoặc ra hàng. Sáng 29/3, bộ đội ta đồng loạt tấn công kho xăng Liên Chiểu, cầu Nam Ô, cầu Trịnh Minh Thế, Sơn Trà, Phước Tường, Hòa Khánh… Đến 12 giờ 30 phút cùng ngày, ta làm chủ hoàn toàn tất cả các mục tiêu quan trọng như Tòa thị chính, sân bay Đà Nẵng, sân bay Nước Mặn, Đài phát thanh, Ty Cảnh sát, Ngân hàng quốc gia, Trụ sở quân tiếp vụ… Gần 9 vạn sĩ quan, binh lính, nhân viên dân sự của Quân lực Việt Nam Cộng hoà buông súng đầu hàng, Đà Nẵng hoàn toàn giải phóng.

Trên địa bàn tỉnh Bình Định, ngày 24/3, Thường vụ Tỉnh ủy và Ban Chỉ huy Tỉnh đội họp quyết định tổng tấn công, tổng khởi nghĩa giải phóng toàn tỉnh với quyết tâm “Dồn hết lực lượng địa phương và du kích xã, thôn tổng tiến công vào tất cả đồn bót địch, mà trọng điểm chủ yếu là chi khu, quận lỵ, bắt sống, tước vũ khí, không để một tên chạy thoát” và khẩu hiệu hành động “Xã giải phóng xã, huyện giải phóng huyện, tỉnh giải phóng tỉnh”, “Tất cả cho đánh đổ chính quyền địch”. Từ 25 – 28/3, Bồng Sơn, Hoài Nhơn, Phù Mỹ, Phù Cát, Bình Khê (nay là Tây Sơn) lần lượt được giải phóng. Trưa ngày 31/3, ta làm chủ hoàn toàn quận lỵ An Nhơn, Tuy Phước. Đêm cùng ngày, toàn bộ đồn chốt, căn cứ, cơ quan địch ở nội thị và ngoại vi Quy Nhơn đều bị ta đánh chiếm. Sáng 1/4, cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay trên đỉnh cột cờ trước Tòa hành chính ngụy quyền (được ta lấy làm trụ sở Ủy ban quân quản). Cờ Mặt trận, cờ đỏ sao vàng bay rợp phố phường và các công sở, xí nghiệp.
Tại Phú Yên, chiều 24/3, thị trấn Củng Sơn và toàn bộ huyện Sơn Hòa được giải phóng. Ngày 28/3, sau khi nhận lệnh từ đồng chí Võ Chí Công – Bí thư Khu ủy Khu 5, đồng chí Cao Kỳ Trí (Ba Diệu) – Phó Bí thư Tỉnh ủy Phú Yên trực tiếp về chỉ đạo chiến trường trọng điểm tại thị xã Tuy Hòa và huyện Tuy Hòa II. Để đảm bảo an toàn cho các lực lượng trong quá trình tiến công giải phóng tỉnh nhà, Phú Yên đã triển khai tháo gỡ, thu hồi toàn bộ số chông, mìn đã gài bố phòng trên vùng căn cứ, các khu tử địa ở vùng giáp ranh và khu căn cứ lõm trong quần chúng.

Ngày 1/4, quân ta đánh vào trung tâm thị xã Tuy Hòa, làm chủ Phước Hậu, sân bay, giải phóng trại giam khu chiến, địa bàn các phường 1, 2, căn cứ pháo binh Núi Nhạn và phối hợp với bộ đội tăng, thiết giáp tiến đánh tiêu diệt Trung đoàn bộ 47 ngụy, Tỉnh đoàn bảo an, cụm đề kháng cầu Vạn Kiếp (phường 6), bao vây đánh chiếm tỉnh đường và dinh tỉnh trưởng ngụy. Chuẩn tướng Trần Văn Cẩm – Tư lệnh vùng II chiến thuật hốt hoảng chạy theo đám tàn quân vượt cửa biển phường 6 sang Phú Hiệp, bị bộ đội ta bắt sống. Đúng 11 giờ ngày 1/4/1975, thị xã Tuy Hòa và toàn tỉnh Phú Yên được hoàn toàn giải phóng.
Tại Khánh Hòa, rạng sáng 31/3, ta tiến công tiêu diệt, làm tan rã lữ đoàn dù ngụy ở cầu Suối Chình, đập tan lá chắn phía Tây quận lỵ Ninh Hòa, mở thông đường xuống vùng đồng bằng ven biển. Bị ta uy hiếp, sáng 1/4, quân địch ở Trung tâm huấn luyện Lam Sơn, biệt động quân, pháo binh Dục Mỹ, Trường hạ sĩ quan… nháo nhào rút chạy Nghe tin lữ dù 3 thua đậm, tuyến phòng thủ đèo Phượng Hoàng – M’Drắk bị phá vỡ, Thiếu tướng Phạm Văn Phú – Tư lệnh Quân đoàn 2 ngụy kêu gọi “Tử thủ Nha Trang” và ra lệnh thiết quân luật, song, giới công chức và sĩ quan ngụy tại Nha Trang vẫn lũ lượt kéo nhau “di tản”. Tại Chợ Đầm, sân bay, cảng biển, bến xe, cảnh tượng vô cùng hỗn loạn, các sắc lính ngụy bắn nhau loạn xạ. Tên Đại tá Thưởng – Tư lệnh Bộ chỉ huy quân tiếp vụ 5 dẫn một số quân cảnh ra vãn hồi trật tự cũng bị đám loạn quân bắn chết tại chỗ. Ngày 2/4, sau cuộc gọi báo cáo tình hình với cấp trên, Đại tá Lý Bá Phẩm – Tỉnh trưởng Khánh Hòa, cuống cuồng rời bỏ nhiệm sở lên máy bay tháo chạy, Nha Trang giải phóng hoàn toàn. Trên đà thắng lợi, ngày 3/4, quân ta tiến công, làm chủ thị xã Cam Ranh. Tin chiến thắng lan nhanh, Nhân dân Khánh Hòa nô nức đổ ra đường đón chào đoàn quân cách mạng.
Hiện tại vinh quang
Kế thừa và phát huy truyền thống cách mạng vẻ vang, sau Đại thắng mùa Xuân năm 1975, Đảng bộ, chính quyền, lực lượng vũ trang và nhân dân các tỉnh duyên hải Nam Trung bộ tích cực chung tay khắc phục hậu quả chiến tranh, cùng cả nước vững bước tiến lên chủ nghĩa xã hội. 50 năm sau ngày giải phóng, thành phố Đà Nẵng và các tỉnh Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa đã có sự chuyển mình, vươn lên mạnh mẽ; đời sống mọi mặt của quần chúng nhân dân không ngừng được cải thiện, nâng lên; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực; các lĩnh vực văn hóa – xã hội có nhiều tiến bộ; quốc phòng – an ninh được củng cố, tăng cường; trật tự, an toàn xã hội được giữ vững; công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị tiếp tục được củng cố, kiện toàn…
Trong kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, cấp ủy, chính quyền các địa phương luôn chủ động nhận diện sớm, phát huy nhanh mọi thời cơ, thuận lợi, vượt qua mọi khó khăn, thách thức để tiếp tục phát triển nhanh và bền vững; khơi dậy mạnh mẽ lòng yêu nước cách mạng, tinh thần “tự chủ, tự tin, tự lực, tự cường, tự hào dân tộc”, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân; kiên quyết tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt, khơi thông và giải phóng mọi nguồn lực, phát huy mọi động lực; đổi mới mạnh mẽ, hiệu quả mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa trên nền tảng khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng bộ và đột phá trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo làm động lực chính cho phát triển.
Đồng thời tập trung xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị thực sự trong sạch, vững mạnh toàn diện; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng; tăng cường kiểm soát quyền lực, kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tiếp tục nghiên cứu, sắp xếp tinh gọn đơn vị hành chính các cấp; hoàn thiện nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị gắn với cơ cấu lại và xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ.
Đảng bộ, chính quyền các địa phương luôn kiên định lập trường, quan điểm và thực hành “Dân là gốc”, “Nhân dân là chủ thể, trung tâm của công cuộc đổi mới”, thắt chặt mối quan hệ giữa Đảng với Nhân dân; bảo đảm thượng tôn Hiến pháp và pháp luật; thực hành và phát huy rộng rãi dân chủ xã hội chủ nghĩa, vai trò làm chủ và chủ thể của Nhân dân là những nhân tố có ý nghĩa quyết định thành công nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc giai đoạn mới; cải cách triệt để thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cao nhất cho người dân và doanh nghiệp; tăng cường đầu tư thích đáng cho việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân, lực lượng vũ trang nhân dân, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; giữ nước từ khi nước chưa nguy; tuyệt đối không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.



