56 ngày đêm không phải là con số

Trước đây, tôi học rằng chiến dịch Điện Biên Phủ kéo dài 56 ngày đêm. Tôi nhớ con số đó để làm bài kiểm tra. Nhưng khi xem lại bản đồ Mường Thanh, đọc về các cứ điểm như Him Lam, Độc Lập, A1, tôi bắt đầu hiểu khác. 56 ngày là những đêm đào hào trong mưa, là những lần xung phong rồi rút xuống, là những bữa cơm vội. Tôi tưởng tượng mình đứng trong chiến hào, nghe pháo nổ, mới thấy con số ấy không còn khô nữa. Nó có hình, có tiếng, có cả những con người rất trẻ. Và tôi hiểu, học lịch sử không phải để nhớ số, mà để hiểu con người.