57. Ngọn đèn dầu trong hầm bí mật
Bà Hồng là cựu thanh niên xung phong từng phục vụ trên tuyến đường Trường Sơn những năm 1967–1971. Câu chuyện bà kể lại dưới đây là một kỷ niệm có thật trong đời bà, khi bà mới 19 tuổi, làm giao liên cho một trạm xá dã chiến.
Năm 1967, tôi mười chín tuổi. Người ta gọi lứa chúng tôi là “thời hoa lửa” – cái thời mà tuổi trẻ không có chỗ cho nước mắt chảy xuôi, chỉ có nước mắt chảy ngược vào tim.
Tôi được phân công về một trạm xá dã chiến nằm sâu trong rừng già phía tây Quảng Trị. Nhiệm vụ của tôi là giao liên: nhận thư, thuốc men, đôi khi là một tin mật từ huyện về. Đường đi toàn là đèo dốc, bom cày xới lại. Đi ban ngày thì máy bay phát hiện, nên hầu hết chúng tôi đi đêm, dò dẫm từng bước chân trên con đường mòn mà chỉ có trăng và những hố bom làm bạn.
Một đêm mưa rừng, tôi nhận lệnh chuyển gấp một gói thuốc kháng sinh từ trạm trên về trạm xá. Có một anh bộ đội bị sốt rét ác tính, vết thương nhiễm trùng, nếu không có thuốc thì sáng mai khó mà qua khỏi. Tôi cuộn gói thuốc trong nilon, buộc chặt trước ngực, khoác áo mưa rồi xuất phát.
Đoạn đường hơn mười cây số mà như dài vô tận. Mưa trút xuống, bùn ngập đến mắt cá. Tôi đi giày vải, trơn tuột, ngã không biết bao nhiêu lần. Mỗi lần ngã, tôi lại sờ lên ngực, thấy gói thuốc còn nằm im, lại đứng dậy đi tiếp. Bàn chân tôi bầm dập vì đá dăm, nhưng đầu óc tôi chỉ có một ý nghĩ: “Nhanh lên, nhanh lên! Anh ấy đang chờ.”
Khi cách trạm chừng ba cây số, tôi nghe tiếng máy bay gầm rú phía sau núi. Rồi pháo sáng bừng lên, soi rõ cả một khoảng rừng. Theo thói quen, tôi lăn vội xuống một hố bom cũ nước ngập nửa người, nín thở. Tiếng bom rền vang, đất đá bay mù mịt. Đợt oanh tạc kéo dài gần nửa giờ. Khi tiếng máy bay xa dần, tôi bò lên, toàn thân run rẩy, miệng nếm mùi khói thuốc súng lẫn bùn.
Tôi sờ lên ngực. Gói thuốc vẫn còn.
Đến trạm xá lúc gần rạng sáng, tôi giao thuốc cho bác sĩ rồi ngã quỵ ngay trước cửa hầm. Mọi người kể lại tôi nằm thiêm thiếp, quần áo ướt sũng, hai bàn tay vẫn giữ chặt ở ngực như sợ ai lấy mất gói thuốc.
Sau này anh bộ đội ấy khỏi bệnh, tên anh là Lâm, người Nam Định. Anh gọi tôi là “con đom đóm nhỏ đi trong mưa”. Trước khi chuyển đơn vị, anh để lại cho tôi một cuốn sổ nhỏ, bìa xanh, bên trong chỉ viết một dòng: “Cảm ơn em đã thắp ngọn đèn dầu trong lòng anh.” Tôi giữ cuốn sổ ấy suốt bao năm, cho đến khi nó ố vàng như màu ký ức của một thời chưa xa.
Giờ đây mỗi lần nhớ lại, tôi vẫn thấy mình của tuổi mười chín, lấm lem bùn đất, chạy trong mưa, giữ chặt gói thuốc trước ngực. Thời hoa lửa của chúng tôi là thế. Không có gì to tát ngoài những điều rất nhỏ: một gói thuốc, một bức thư, một chén cơm chia nửa, và một niềm tin rằng ngày mai trời sẽ sáng.
